ภาษาชิเปวิยัน

ภาษาชิเปวยาน (ชื่อที่เรียกตนเองว่า Dëne Sųłıné แปลว่า "ผู้คนแห่งที่ราบต้นหลิว") เป็นภาษากลุ่มอาทาบาสกันเหนือในตระกูลภาษานา-เดเน มีผู้พูดราว 12,000 คนทั่วบริเวณตอนเหนือของรัฐซัสแคตเชวัน นอร์ทเวสต์เทร์ริทอรีส์ ตอนเหนือของรัฐแอลเบอร์ตา และตอนเหนือของรัฐแมนิโทบาในประเทศแคนาดา ชาวชิเปวยานเป็นกลุ่มชนอาทาบาสกันเหนือสำคัญที่อยู่ทางตะวันออกสุด โดยตามประเพณีอาศัยอยู่ในเขตเปลี่ยนผ่านระหว่างป่าบอเรียลกับทุนดราในแคนาดาเขตใต้อาร์กติก ในทางภาษาศาสตร์ ภาษาชิเปวยานมีชื่อเสียงในเรื่องระบบวรรณยุกต์ที่ซับซ้อน พยัญชนะกักเส้นเสียงพ่นออก (ejective) และวิทยาหน่วยคำกริยาอันประณีตซึ่งเป็นลักษณะเด่นของทุกภาษาในกลุ่มอาทาบาสกัน — คำกริยาชิเปวยานเพียงคำเดียวสามารถบรรจุข้อมูลเกี่ยวกับประธาน กรรม มาลา การณ์ลักษณะ วาจก คำจำแนกประเภท แก่นเรื่อง และทิศทางไว้ในคำเดียวได้ ตระกูลภาษาอาทาบาสกันแผ่ขยายจากภาษาชิเปวยานในเขตใต้อาร์กติกป่าบอเรียลของแคนาดา ไปจนถึงภาษานาวาโฮ (nv) และกลุ่มภาษาอาปาเชทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐฯ ซึ่งบ่งชี้ถึงการอพยพของชาวอาทาบาสกันจากทางเหนือลงสู่ทางใต้ของทวีปอเมริกาเหนือในช่วง 1,000–2,000 ปีที่ผ่านมา