حسانية
Kiarabu cha Hassaniya
Kisemiti (Maghrebi Arabic, Saharan)
Pia hujulikana kama: Hassaniya, Mauritanian Arabic
Kiarabu cha Hassaniya (حسانية; ISO 639-3: mey) ni aina ya Kiarabu cha Kibedui cha Maghreb au Sahara inayozungumzwa kote Mauritania na Sahara Magharibi na katika sehemu jirani za kusini mwa Moroko, Mali na Senegal. Jina lake linarejelea Banu Hassan, na karne za mawasiliano zimeleta msamiati na mifumo ya sauti kutoka Kiberberi cha Zenaga na lugha za Kiatlantiki kama Kiwolof. Hassaniya mara nyingi huhifadhi konsonanti za katikati ya meno na kwa kawaida hutamka qāf ya kihistoria kama /g/, huku konsonanti nzito na za kaakaa zikitofautiana kwa eneo. Si lugha yenye umbo moja: aina za kikanda na kijamii huishi pamoja na matumizi mapana ya lugha nyingi na ubadilishaji msimbo. Lugha rasmi ya Mauritania ni Kiarabu, huku Kipulaar, Kisoninke na Kiwolof zikiwa lugha za taifa; Kiarabu Sanifu cha Kisasa hutumiwa katika maandishi rasmi na elimu, ilhali Hassaniya ni lugha kuu ya kila siku, huandikwa kwa njia isiyo rasmi kwa hati ya Kiarabu na ni muhimu katika mashairi simulizi, muziki na utangazaji.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiarabu cha Hassaniya
Maji
الما
/əlma/
Moto
النار
/ənnaːr/
Jua
الشمس
/əʃʃəms/
Mwezi
القمر
/əlɡmər/
Nyota
نجمة
/naʒma/
Mama
أم
/umm/
Baba
أب
/abb/
Mimi
أنا
/ana/
Wewe
انت
/ˈənta/
Jina
اسم
/ˈɪsm/
Jicho
عين
/ʕajn/
Mkono
يد
/jədd/
Moyo
قلب
/ɡalˤb/
Upendo
حب
/ħabb/
Mti
شجرة
/ʃəʒra/
Nyumba
دار
/daːr/
Mbwa
كلب
/kəlb/
Paka
قط
/ɡətˤtˤ/
Kula
اكل
/aːkəl/
Kunywa
يشرب
/jəʃrab/
Moja
واحد
/waːħəd/
Mbili
اثنين
/aθˈnajn/
Habari
السلام عليكم
/əssalaːm ʕalajkum/
Asante
شكرا
/ʃukran/
Nzuri
زين
/zeːn/
Kekeo
وَقْوَاق
/waqˈwaːq/
Sushi
سوشي
/suːʃi/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Semitic (Maghrebi Arabic, Saharan) zinazohusiana
| Maana | Kiarabu cha Hassaniya | Kiarabu (Moroko) | Kiarabu (Tunisia) | Kiarabu cha Algeria | Kiarabu cha Oman | Kiarabu (Sudan) | Kiarabu (Ghuba) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | الما /əlma/ | لما /lma/ | ماء /maː/ | الما /lma/ | ماي /maːj/ | موية /moːja/ | ماي /maːj/ |
| Moto | النار /ənnaːr/ | عافية /ʕaːfja/ | نار /naːɾ/ | العافية /lʕafja/ | نار /naːɾ/ | نار /naːɾ/ | نار /naːɾ/ |
| Jua | الشمس /əʃʃəms/ | شمس /ʃəms/ | شمس /ʃams/ | الشمس /ʃʃəms/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃams/ | شمس /ʃams/ |
| Mwezi | القمر /əlɡmər/ | قمر /qməɾ/ | قمر /qmaɾ/ | القمر /lqmər/ | قمر /ɡamaɾ/ | قمر /ɡamaɾ/ | قمر /ɡamaɾ/ |
| Nyota | نجمة /naʒma/ | نجمة /ˈnɪʒma/ | نجمة /ˈnɪʒma/ | نجمة /ˈnɪʒma/ | نجمة /nedʒma/ | نجمة /ˈnadʒma/ | نجمة /ˈnadʒma/ |
| Mama | أم /umm/ | مّي /mmi/ | أمّي /ʔummi/ | يما /jəmma/ | أم /ʔumm/ | أم /ʔumm/ | أم /ʔumm/ |
| Baba | أب /abb/ | بّا /bba/ | بابا /baːba/ | بابا /baːba/ | أب /ʔab/ | أب /ʔab/ | أب /ʔab/ |
| Mimi | أنا /ana/ | أنا /ˈana/ | آنا /ˈaːna/ | أنا /ˈana/ | أنا /ana/ | أنا /ˈana/ | أنا /ˈaːna/ |
| Wewe | انت /ˈənta/ | نتا /ˈnta/ | انتِ /ˈɪnti/ | نتا /ˈnta/ | إنت /inta/ | انت /ˈinta/ | إنت /ˈɪnt/ |
| Jina | اسم /ˈɪsm/ | سمية /smiˈja/ | اسم /ˈɪsm/ | سمية /smiˈja/ | اسم /ism/ | اسم /ˈusum/ | اسم /ˈɪsɪm/ |
| Jicho | عين /ʕajn/ | عين /ʕin/ | عين /ʕiːn/ | عين /ʕin/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ | عين /ʕeːn/ |
| Mkono | يد /jədd/ | يد /jədd/ | يد /jədd/ | يد /jədd/ | يد /jad/ | يد /jad/ | يد /jad/ |
| Moyo | قلب /ɡalˤb/ | قلب /qəlb/ | قلب /qalb/ | قلب /qəlb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /ɡalb/ | قلب /ɡalb/ |
| Upendo | حب /ħabb/ | حب /ħubb/ | حب /ħubb/ | حب /ħəbb/ | حب /ħubb/ | حب /ħubb/ | حب /ħubb/ |
| Mti | شجرة /ʃəʒra/ | شجرة /ʃəʒɾa/ | شجرة /ʃaʒɾa/ | شجرة /ʃəʒra/ | شجرة /ʃajaɾa/ | شجرة /ʃadʒaɾa/ | شجرة /ʃijaɾa/ |
| Nyumba | دار /daːr/ | دار /daːɾ/ | دار /daːɾ/ | دار /daːr/ | بيت /beːt/ | بيت /beːt/ | بيت /beːt/ |
| Mbwa | كلب /kəlb/ | كلب /kəlb/ | كلب /kalb/ | كلب /kəlb/ | كلب /kalb/ | كلب /kalib/ | كلب /kalb/ |
| Paka | قط /ɡətˤtˤ/ | مشّ /məʃʃ/ | قطّوس /qatˤtˤuːs/ | قط /qətˤtˤ/ | قِطّة / قط /ɡɪtˤːa/ | قطّ /ɡutˤtˤ/ | بزّونة /bazzuːna/ |
| Kula | اكل /aːkəl/ | ياكل /jaːkəl/ | ياكل /jaːkəl/ | كلى /kla/ | ياكل /jaːkil/ | ياكل /jaːkul/ | ياكل /jaːkil/ |
| Kunywa | يشرب /jəʃrab/ | يشرب /jiʃɾəb/ | يشرب /jiʃɾəb/ | شرب /ʃrəb/ | يشرب /jiʃɾab/ | يشرب /jiʃɾab/ | يشرب /jiʃɾab/ |
| Moja | واحد /waːħəd/ | واحد /waːħəd/ | واحد /waːħəd/ | واحد /waːħəd/ | واحد /waːħid/ | واحد /waːħid/ | واحد /waːħid/ |
| Mbili | اثنين /aθˈnajn/ | جوج /ʒuːʒ/ | زوز /zuːz/ | زوج /zuːʒ/ | اثنين /θneːn/ | اتنين /itˈneːn/ | اثنين /eθˈneːn/ |
| Habari | السلام عليكم /əssalaːm ʕalajkum/ | السلام /ssalaːm/ | عسلامة /ʕasleːma/ | السلام /ssalaːm/ | السلام عليكم /asːalaːmu ʕalajkum/ | سلام /salaːm/ | هلا /hala/ |
| Asante | شكرا /ʃukran/ | شكراً /ʃukɾan/ | شكراً /ʃukɾan/ | صحة /sˤəħħa/ | شكراً /ʃukɾaːn/ | شكراً /ʃukɾan/ | مشكور /maʃkuːɾ/ |
| Nzuri | زين /zeːn/ | مزيان /mzjaːn/ | باهي /beːhi/ | مليح /mliħ/ | حلو /ħalːu/ | كويّس /kwajːis/ | زين /zeːn/ |
| Kekeo | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ | وَقْوَاق /waqˈwaːq/ |
| Sushi | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ | سوشي /suːʃi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.