Saamaka tongo
Сарамаккский
Креольский на основе английского (смешанный английский / португальская лексика, акан / гбе-субстрат)
Сарамаккан — мароонский креольский язык Суринама, на котором говорят в верхнем течении реки Суринам потомки порабощённого западноафриканского населения, бежавшего с голландских плантаций в XVII-XVIII веках (Сарамакский договор 1762 года обеспечил их независимость). Его смешанный англо-португальский словарный запас необычен среди атлантических креольских языков и отражает карибское, колонизированное португальцами, происхождение части порабощённых работников; как английские, так и португальские заимствования встречаются в базовой лексике (например, «wáta» вода из английского, но «lúna» луна из португальского, «fáya» огонь из португальского fogo). Сарамаккан приобрёл академическую известность как модель для изучения роли субстратных языков в генезисе креольских языков (субстрат акан-гбе очень влиятелен: тон, термины родства и конечные частицы предложения восходят к акан).
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Сарамаккский
Вода
wáta
/wáta/
Огонь
fáya
/fája/
Солнце
masángi
/masáŋɡi/
Луна
líba
/ˈliba/
Звезда
teteei
/teteːi/
Мать
mama
/mama/
Отец
tata
/tata/
Я
mi
/mi/
Ты
i
/i/
Имя
nen
/nɛ̃/
Глаз
ái
/ái/
Рука
mãũ
/mãũ/
Сердце
hááti
/háːti/
Любовь
lóbi
/lóbi/
Дерево
páu
/páu/
Дом
wósu
/wósu/
Собака
dágu
/dáɡu/
Кошка
mísi
/mísi/
Есть
njá
/ɲá/
Пить
biíki
/biíki/
Один
wán
/wán/
Два
tu
/tu/
Привет
kɔlɔkɔlɔ
/kɔlɔkɔlɔ/
Спасибо
tángi
/táŋɡi/
Хороший
bunu
/bunu/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками English-based creole (mixed English/Portuguese lexicon, Akan/Gbe substrate)
| Значение | Сарамаккский | Сранан-тонго | Ауканский | Бислама | Крио | Нигерийский пиджин | Пиджин |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | wáta /wáta/ | watra /watra/ | watra /watra/ | wota /wota/ | wata /ˈwata/ | wọtá /wɔta/ | wata /wata/ |
| Огонь | fáya /fája/ | faya /faja/ | faya /faja/ | faea /faea/ | faya /ˈfaja/ | faya /faja/ | faea /faja/ |
| Солнце | masángi /masáŋɡi/ | son /son/ | son /soŋ/ | san /san/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | san /san/ |
| Луна | líba /ˈliba/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| Звезда | teteei /teteːi/ | stari /ˈstari/ | sitari /siˈtari/ | sta /sta/ | star /staː/ | star /staː/ | sta /sta/ |
| Мать | mama /mama/ | mama /mama/ | mma /mːa/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mami /mami/ |
| Отец | tata /tata/ | papa /papa/ | tata /tata/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ |
| Я | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ | A /a/ | mi /mi/ |
| Ты | i /i/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | you /ju/ | iu /iu/ |
| Имя | nen /nɛ̃/ | nen /nɛn/ | nen /nɛn/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | nem /nɛm/ | nem /nem/ |
| Глаз | ái /ái/ | ai /ai/ | ai /ai/ | ae /ae/ | ay /aj/ | ai /aɪ/ | ae /ae/ |
| Рука | mãũ /mãũ/ | anu /anu/ | ana /ana/ | han /han/ | an /an/ | hand /hand/ | han /han/ |
| Сердце | hááti /háːti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | bel /bel/ | at /at/ | hat /hat/ | hat /hat/ |
| Любовь | lóbi /lóbi/ | lobi /lobi/ | lobi /lobi/ | laekem /laekem/ | lɛk /lɛk/ | lọv /lɔv/ | lavem /lavem/ |
| Дерево | páu /páu/ | bon /boŋ/ | bon /boŋ/ | tri /tri/ | tik /tik/ | tri /tɾi/ | tri /tri/ |
| Дом | wósu /wósu/ | oso /oso/ | osu /osu/ | haos /haos/ | os /ɔs/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ |
| Собака | dágu /dáɡu/ | dagu /daɡu/ | dagu /daɡu/ | dog /doɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dogi /doɡi/ |
| Кошка | mísi /mísi/ | poesi /pusi/ | poesi /pusi/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | pus /pus/ | puskat /puskat/ |
| Есть | njá /ɲá/ | nyan /ɲan/ | nyan /ɲaŋ/ | kakae /kakae/ | it /it/ | chọp /tʃɔp/ | kaikai /kajkaj/ |
| Пить | biíki /biíki/ | dringi /driŋi/ | diingi /diːŋi/ | dring /driŋ/ | drink /drɪŋk/ | drink /dɾiŋk/ | dring /driŋ/ |
| Один | wán /wán/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ |
| Два | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| Привет | kɔlɔkɔlɔ /kɔlɔkɔlɔ/ | odi /odi/ | fa yu de /fa ju de/ | halo /halo/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | how far /haʊ faː/ | halo /halo/ |
| Спасибо | tángi /táŋɡi/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | gaantangi /ɡaːntaŋi/ | tangkyu /taŋkju/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tenki /tɛnki/ | tagio /taɡio/ |
| Хороший | bunu /bunu/ | bun /bun/ | boon /boːŋ/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | gud /ɡud/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.