کھوار
Língua khowar
indo-europeu (indo-iraniano, Dardic)
O khowar (کھوار; ISO 639-3: khw) é uma língua indo-ariana tradicionalmente agrupada entre as línguas dárdicas ou do Hindu Kush. É falado principalmente pelo povo kho no Alto e Baixo Chitral, no norte do Paquistão, e serve como principal língua franca regional; comunidades de falantes também ocorrem nas regiões vizinhas de Gilgit-Baltistão e Swat e em cidades paquistanesas. Estimativas recentes variam entre cerca de 300.000 e 380.000 falantes, conforme a data e a cobertura geográfica dos dados. O khowar preserva uma rica tradição oral e literária e é escrito em um alfabeto perso-árabe derivado do urdu, com letras adicionais para sons específicos da língua; trabalhos linguísticos também empregam transcrição latina. Embora amplamente usado em Chitral, não possui estatuto oficial nacional e enfrenta a pressão do urdu e do inglês.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Língua khowar
Água
اُوغ
/uɣ/
Fogo
انگار
/aŋˈɡaːr/
Sol
یور
/joːr/
Lua
مَس
/mas/
Estrela
استاری
/isˈtaːɾi/
Mãe
نَن
/nan/
Pai
تَت
/tat/
Eu
اوا
/awa/
Tu
تو
/tu/
Nome
نام
/naːm/
Olho
غیچ
/ɣeːtʃ/
Mão
ہوست
/host/
Coração
ہردی
/ˈhardi/
Amor
مہر
/ˈmeher/
Árvore
کان
/kaːn/
Casa
دُر
/dur/
Cão
رینی
/ˈɾeːni/
Gato
پُشی
/ˈpuʂi/
Comer
ژبیک
/ʒiˈbik/
Beber
پی
/piː/
Um
اِی
/i/
Dois
جو
/dʒu/
Olá
السلام علیکم
/asalamualeikum/
Obrigado
شکریہ
/ʃukria/
Bom
جَم
/dʒam/
Cuco
کاکو
/ˈkaːku/
Palavras comparadas
Comparado com línguas Indo-European (Indo-Iranian, Dardic) relacionadas
| Significado | Língua khowar | Pashai | Wakhi | Tregami | Hindko | Kangri | Parta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | اُوغ /uɣ/ | واری /waːri/ | юпк /jupk/ | āw /aːw/ | پانی /paːniː/ | पाणी /paːɳiː/ | āb /aːb/ |
| Fogo | انگار /aŋˈɡaːr/ | انگاری /aŋɡaːri/ | ракс /raks/ | aŋa /aŋa/ | اگ /aɡ/ | अग्ग /aɡː/ | ādar /aːdar/ |
| Sol | یور /joːr/ | سور /sur/ | йир /jir/ | sa /sa/ | سورج /soːradʒ/ | सूरज /suːraj/ | xwar /xwar/ |
| Lua | مَس /mas/ | مس /mas/ | зимак /zimak/ | mas /mas/ | چن /tʃan/ | चन्न /tʃanː/ | māh /maːh/ |
| Estrela | استاری /isˈtaːɾi/ | تارا /taːraː/ | стар /star/ | tāra /taːra/ | تارا /t̪aːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | astārag /asˈtaːraɡ/ |
| Mãe | نَن /nan/ | نا /naː/ | нан /nan/ | žey /ʒej/ | ماں /mãː/ | बेबे /bebe/ | mād /maːd/ |
| Pai | تَت /tat/ | تاتا /taːtaː/ | тат /tat/ | tata /tata/ | پیو /pju/ | बापू /baːpuː/ | pid /pid/ |
| Eu | اوا /awa/ | آ /aː/ | вуз /wuz/ | e /e/ | میں /mɛ̃ː/ | हाऊं /ɦãũ/ | az /az/ |
| Tu | تو /tu/ | تو /tu/ | ту /tu/ | tu /tu/ | تُوں /t̪ũː/ | तू /tu/ | tu /tuː/ |
| Nome | نام /naːm/ | نام /naːm/ | нунг /nuŋ/ | nām /naːm/ | ناں /nãː/ | नां /nãː/ | nām /naːm/ |
| Olho | غیچ /ɣeːtʃ/ | اچی /atʃiː/ | чашм /tʃaʃm/ | ac̣ĩ /aʈʂĩ/ | اکھ /akːʰ/ | अक्ख /akːʰ/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Mão | ہوست /host/ | دست /dast/ | дос /dos/ | doš /doʃ/ | ہتھ /hattʰ/ | हत्थ /hattʰ/ | dast /dast/ |
| Coração | ہردی /ˈhardi/ | دل /dil/ | дил /dil/ | źo /zo/ | دل /dil/ | दिल /dil/ | zyrd /zird/ |
| Amor | مہر /ˈmeher/ | پیار /pjaːr/ | руб /rub/ | — /—/ | پیار /pjaːr/ | प्यार /pjaːr/ | friyādan /frijaːdan/ |
| Árvore | کان /kaːn/ | درغ /darʁ/ | ведж /vedʒ/ | jala /dʒala/ | درخت /daɾaxt/ | रुक्ख /rukːʰ/ | dār /daːr/ |
| Casa | دُر /dur/ | جوغ /dʒoʁ/ | хун /xun/ | — /—/ | گھر /ɡʱar/ | घर /ɡʱar/ | xānag /xaːnaɡ/ |
| Cão | رینی /ˈɾeːni/ | کوتا /kotaː/ | шач /ʃatʃ/ | ćū̃ /tsũː/ | کتا /kuttaː/ | कुत्ता /kuttaː/ | spag /spaɡ/ |
| Gato | پُشی /ˈpuʂi/ | بلور /baloːr/ | пиш /piʃ/ | — /—/ | بلی /billi/ | बिल्ली /bilːiː/ | — /—/ |
| Comer | ژبیک /ʒiˈbik/ | کخن- /kxn/ | йав- /jav/ | — /—/ | کھانا /kʰaːnaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | xward- /xward/ |
| Beber | پی /piː/ | پی- /piː/ | пав- /pav/ | — /—/ | پینا /piːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | pī- /piː/ |
| Um | اِی /i/ | ایک /eːk/ | йиу /jiu/ | yo /jo/ | اک /ik/ | इक /ik/ | ēw /eːw/ |
| Dois | جو /dʒu/ | دو /duː/ | буй /buj/ | du /du/ | دو /d̪oː/ | दो /do/ | dō /doː/ |
| Olá | السلام علیکم /asalamualeikum/ | سلام /salaːm/ | салам /salam/ | salaam /salaːm/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | नमस्कार /nəməskaːr/ | drōd /droːd/ |
| Obrigado | شکریہ /ʃukria/ | شکریه /ʃukrija/ | ишкур /iʃkur/ | shukria /ʃukɾia/ | شکریہ /ʃukrija/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | spās /spaːs/ |
| Bom | جَم /dʒam/ | شو /ʃoː/ | байт /bajt/ | — /—/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | चन्गा /tʃəŋɡaː/ | nēw /neːw/ |
| Cuco | کاکو /ˈkaːku/ | — | — | — | — | — | — |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.