Chimakonde
Makonde
Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde)
Makonde (Chimakonde, also Shimakonde) is a Bantu language straddling the Tanzania-Mozambique border on the Makonde Plateau. The Makonde people are world-famous for their ebony sculpture tradition (mapiko masks, lipico ceremonial objects) — UNESCO recognised the Makonde Mapiko masquerade as Intangible Heritage in 2008. The Mozambican Makonde led the FRELIMO armed struggle for independence (1964-74), giving the language strong political identity south of the border. Northern (Tanzania) and southern (Mozambique) varieties differ noticeably; the boundary is partly the Ruvuma River.
Onde é falada
20 palavras essenciais em Makonde
Água
mashi
/maʃi/
Fogo
moto
/moto/
Sol
lyuva
/ʎuβa/
Lua
mwedi
/mwedi/
Mãe
mama
/mama/
Pai
baba
/baba/
Comer
kulya
/kuʎa/
Beber
kunwa
/kunwa/
Amor
kupenda
/kupenda/
Coração
mtima
/mtima/
Árvore
mti
/mti/
Casa
nyumba
/ɲumba/
Cão
nshenye
/nʃeɲe/
Gato
paka
/paka/
Mão
nkono
/nkono/
Olho
liso
/liso/
Olá
nakushukuru
/nakuʃukuɾu/
Obrigado
nashukuru
/naʃukuɾu/
Um
nimo
/nimo/
Bom
shibwana
/ʃibwana/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) relacionadas
| Significado | Makonde | Shambala | Sangu | Nyamwezi | Sena | Yao | Sukuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | mashi /maʃi/ | mazi /mazi/ | ameenzi /ameːnzi/ | minzi /minzi/ | madzi /madzi/ | mesi /mesi/ | minzi /minzi/ |
| Fogo | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Sol | lyuva /ʎuβa/ | zuwa /zuwa/ | liluga /liluɡa/ | izuba /izuβa/ | dzuwa /dzuwa/ | lyuwa /ʎuwa/ | ilyuva /iʎuβa/ |
| Lua | mwedi /mwedi/ | mwezi /mwezi/ | umwesi /umwesi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwesi /mwesi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ |
| Mãe | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /majʊ/ | mai /mai/ | amao /amaː/ | mayu /maju/ |
| Pai | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | atati /atati/ | baba /baba/ |
| Comer | kulya /kuʎa/ | kuya /kuja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ |
| Beber | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kuhwa /kuhwa/ |
| Amor | kupenda /kupenda/ | kwenda /kwenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | butogwa /butoɡwa/ | kufuna /kufuna/ | chikondi /tʃikondi/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Coração | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | ngholo /ŋɡoːlo/ |
| Árvore | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mtela /mtela/ | mti /mti/ |
| Casa | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | kaya /kaja/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | kaya /kaja/ |
| Cão | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Gato | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | kalulu /kalulu/ |
| Mão | nkono /nkono/ | ukono /ukono/ | ukuboko /ukuboko/ | ikobo /ikoβo/ | nkono /nkono/ | ngaila /ŋɡaila/ | nkhono /ŋkono/ |
| Olho | liso /liso/ | izo /izo/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | diso /diso/ | liso /liso/ | liso /liso/ |
| Olá | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | mwadita /mwadita/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | salama /salama/ | mwangaluka /mwaŋɡaluka/ |
| Obrigado | nashukuru /naʃukuɾu/ | asante /asante/ | nashukulu /naʃukulu/ | twabakaba /twaβakaβa/ | ndatenda /ndatenda/ | nakwete /nakwete/ | nakulumba /nakulumba/ |
| Um | nimo /nimo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | imo /imo/ | posi /posi/ | mo /mo/ | imo /imo/ |
| Bom | shibwana /ʃibwana/ | hedi /hedi/ | kwifwa /kwifwa/ | lihi /lihi/ | nadidi /nadidi/ | chechete /tʃetʃete/ | shihi /ʃihi/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.