中原音韻
Mandarim Yuan
Sinítica > Mandarim (antigo)
Reconstrução da fonologia da coiné do chinês setentrional na época Yuan, tal como registada no 'Zhōngyuán Yīnyùn' (中原音韻, 1324), compilado por Zhou Deqing como guia de rimas para sanqu e zaju. O tom de entrada (入聲) já se perdeu e foi redistribuído pelos três tons abertos; o tom plano dividiu-se em yin e yang; o sistema de 19 iniciais, 19 finais e 4 tons já está estruturalmente próximo do mandarim moderno, mas ainda conserva a coda nasal bilabial -m, a inicial v- (微) e as vogais apicais ɿ/ʅ — o testemunho sistemático mais antigo da história do mandarim.
Onde é falada
Leituras de caracteres han em Mandarim Yuan
| Caractere | Significado | Leitura | Forma | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | i3 | /i˨˩˦/ | |
| 二 | two | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 三 | three | sam1 | /sam˥/ | |
| 四 | four | sï4 | /sɿ˥˩/ | |
| 五 | five | u3 | /u˨˩˦/ | |
| 六 | six | lieu4 | /liəu˥˩/ | |
| 七 | seven | tshi3 | /tsʰi˨˩˦/ | |
| 八 | eight | pa3 | /pa˨˩˦/ | |
| 九 | nine | kieu3 | /kiəu˨˩˦/ | |
| 十 | ten | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 日 | sun | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 月 | moon | ye4 | /yɛ˥˩/ | |
| 山 | mountain | ʂan1 | /ʂan˥/ | |
| 水 | water | ʂuei3 | /ʂuei˨˩˦/ | |
| 火 | fire | xuo3 | /xuɔ˨˩˦/ | |
| 木 | tree | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | thu3 | /tʰu˨˩˦/ | |
| 天 | sky | thien1 | /tʰiɛn˥/ | |
| 地 | ground | ti4 | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | xai3 | /xai˨˩˦/ | |
| 龍 | dragon | luŋ2 | /luŋ˧˥/ | |
| 虎 | tiger | xu3 | /xu˨˩˦/ | |
| 犬 | dog | khyen3 | /kʰyɛn˨˩˦/ | |
| 馬 | horse | ma3 | /ma˨˩˦/ | |
| 鳥 | bird | tiau3 | /tiau˨˩˦/ | |
| 魚 | fish | y2 | /y˧˥/ | |
| 牛 | ox | nieu2 | /niəu˧˥/ | |
| 羊 | sheep | iaŋ2 | /iaŋ˧˥/ | |
| 貓 | cat | miau1 | /miau˥/ | |
| 人 | person | ʐen2 | /ʐən˧˥/ | |
| 手 | hand | ʂeu3 | /ʂəu˨˩˦/ | |
| 足 | foot | tsu3 | /tsu˨˩˦/ | |
| 目 | eye | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | ʐï3 | /ʐʅ˨˩˦/ | |
| 口 | mouth | kheu3 | /kʰəu˨˩˦/ | |
| 頭 | head | theu2 | /tʰəu˧˥/ | |
| 心 | heart | sim1 | /sim˥/ | |
| 血 | blood | ɕye3 | /ɕyɛ˨˩˦/ | |
| 肉 | meat | ʐieu4 | /ʐiəu˥˩/ | |
| 上 | up | ʂaŋ4 | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xia4 | /xia˥˩/ | |
| 中 | middle | tʂuŋ1 | /tʂuŋ˥/ | |
| 中 | hit | tʂuŋ4 | /tʂuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | iaŋ1 | /iaŋ˥/ | |
| 左 | left | tsuo3 | /tsuɔ˨˩˦/ | |
| 右 | right | ieu4 | /iəu˥˩/ | |
| 東 | east | tuŋ1 | /tuŋ˥/ | |
| 西 | west | si1 | /si˥/ | |
| 南 | south | nam2 | /nam˧˥/ | |
| 北 | north | pei3 | /pəi˨˩˦/ | |
| 行 | go | ɕiŋ2 | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | xaŋ2 | /xaŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lai2 | /lai˧˥/ | |
| 去 | leave | khy4 | /kʰy˥˩/ | |
| 見 | see | kien4 | /kiɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | ven2 | /vən˧˥/ | |
| 食 | eat | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 飲 | drink | im3 | /im˨˩˦/ | |
| 走 | run | tseu3 | /tsəu˨˩˦/ | |
| 坐 | sit | tsuo4 | /tsuɔ˥˩/ | |
| 立 | stand | li4 | /li˥˩/ |
Fontes
- Zhou Deqing 周德清 (1324), Zhongyuan Yinyun 中原音韻
- Hsueh F.S. 薛鳳生 (1975), Phonology of Old Mandarin
- Coblin, W. South (2007), Modern Chinese Phonology: From Guānhuà to Mandarin
- Wikipedia: Zhongyuan Yinyun / Phonological history of Mandarin Chinese
Leituras han comparadas
Comparado com línguas Sinitic > Mandarin (Early) relacionadas
| Caractere | Mandarim Yuan | Chinês (mandarim) | Mandarim de Taiwan | Mandarim do Nordeste | Mandarim sino-tailandês | Bai (central) | Dungane |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | i3 /i˨˩˦/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | it6 /ʔit̚˨˨˨/ | yi¹ /ji˦/ |
| 二 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | èr /ɑɻ˥˩/ | nox3 /no˨˩˦/ | er³ /ɚ˥˩/ |
| 三 | sam1 /sam˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | san¹ /san˦/ |
| 四 | sï4 /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sì /sɿ˥˩/ | sv4 /sɿ˨˩/ | sy³ /sɨ˥˩/ |
| 五 | u3 /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wǔ /u˨˩˦/ | ngux3 /ŋu˨˩˦/ | u² /u˨˦/ |
| 六 | lieu4 /liəu˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liù /ljou˥˩/ | lox6 /lo˨˨˨/ | lyu³ /lju˥˩/ |
| 七 | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | chi1 /tɕʰi˦˦/ | chi¹ /tɕʰi˦/ |
| 八 | pa3 /pa˨˩˦/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | be2 /pe˧˥/ | ba¹ /pa˦/ |
| 九 | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiux3 /tɕiu˨˩˦/ | jyu² /tɕju˨˦/ |
| 十 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | cix6 /tsʰɿ˨˨˨/ | shy² /ʂɨ˨˦/ |
| 日 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | rì /z̩˥˩/ | nix4 /ni˨˩/ | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ |
| 月 | ye4 /yɛ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yuè /ɥe˥˩/ | nyuex4 /ɲyɛ˨˩/ | yüe³ /jyɤ˥˩/ |
| 山 | ʂan1 /ʂan˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | san¹ /san˦/ |
| 水 | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | syq3 /sɿ˨˩˦/ | shui² /ʂuei˨˦/ |
| 火 | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | hox3 /xo˨˩˦/ | hue² /xuɤ˨˦/ |
| 木 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu³ /mu˥˩/ |
| 土 | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thux3 /tʰu˨˩˦/ | tu² /tʰu˨˦/ |
| 天 | thien1 /tʰiɛn˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tie1 /tʰiɛ˥/ | tyan¹ /tʰjan˦/ |
| 地 | ti4 /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | dì /ti˥˩/ | di4 /ti˨˩/ | di³ /ti˥˩/ |
| 海 | xai3 /xai˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hae3 /xæ˨˩˦/ | he² /xɛ˨˦/ |
| 龍 | luŋ2 /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long2 /loŋ˧˥/ | lun² /luŋ˨˦/ |
| 虎 | xu3 /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hux3 /xu˨˩˦/ | hu² /xu˨˦/ |
| 犬 | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | khoe4 /kʰwɛ˨˩/ | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ |
| 馬 | ma3 /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | mǎ /ma˨˩˦/ | maq3 /ma˨˩˦/ | ma² /ma˨˦/ |
| 鳥 | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niux3 /niu˨˩˦/ | nyao² /ɲjɔ˨˦/ |
| 魚 | y2 /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | ngvx2 /ŋɯ˧˥/ | yü² /jy˨˦/ |
| 牛 | nieu2 /niəu˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | ngiux2 /ŋiu˧˥/ | nyu² /ɲju˨˦/ |
| 羊 | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang2 /jaŋ˧˥/ | yan² /jaŋ˨˦/ |
| 貓 | miau1 /miau˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | maox1 /mɑu˥/ | mo¹ /mɔ˦/ |
| 人 | ʐen2 /ʐən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | niex2 /niɛ˧˥/ | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ |
| 手 | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shiux3 /ɕiu˨˩˦/ | shu² /ʂou˨˦/ |
| 足 | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | jvx6 /tɕɯ˨˨˨/ | jyo² /tɕjɔ˨˦/ |
| 目 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu³ /mu˥˩/ |
| 耳 | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | nix3 /ni˨˩˦/ | er² /ɚ˨˦/ |
| 口 | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | khux3 /kʰu˨˩˦/ | ku² /kʰou˨˦/ |
| 頭 | theu2 /tʰəu˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | thox2 /tʰo˧˥/ | tu² /tʰou˨˦/ |
| 心 | sim1 /sim˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xim1 /ɕim˥/ | shin¹ /ɕin˦/ |
| 血 | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xuè /ɕye˥˩/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuex4 /ɕyɛ˨˩/ | shüe² /ɕyɤ˨˦/ |
| 肉 | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | ròu /zou˥˩/ | nyux6 /ɲu˨˨˨/ | zhu³ /ʐou˥˩/ |
| 上 | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shàng /saŋ˥˩/ | shanx4 /ʂan˨˩/ | shang³ /ʂaŋ˥˩/ |
| 下 | xia4 /xia˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xià /ɕja˥˩/ | haq4 /xa˨˩/ | sha³ /ɕja˥˩/ |
| 中 | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhōng /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhong1 /ʐoŋ˥/ | jun¹ /tɕuŋ˦/ |
| 中 | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhong4 /ʐoŋ˨˩/ | jun³ /tɕuŋ˥˩/ |
| 央 | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang1 /jaŋ˥/ | yan¹ /jaŋ˦/ |
| 左 | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zue² /tsuɤ˨˦/ |
| 右 | ieu4 /iəu˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | yòu /jou˥˩/ | yux4 /ju˨˩/ | yu³ /jou˥˩/ |
| 東 | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong1 /toŋ˥/ | dun¹ /tuŋ˦/ |
| 西 | si1 /si˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi1 /ɕi˥/ | shi¹ /ɕi˦/ |
| 南 | nam2 /nam˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nae2 /næ˧˥/ | nan² /nan˨˦/ |
| 北 | pei3 /pəi˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei4 /peɪ˨˩/ | byi² /pei˨˦/ |
| 行 | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | shin² /ɕin˨˦/ |
| 行 | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | han² /haŋ˨˦/ |
| 来 | lai2 /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lae2 /læ˧˥/ | le² /lɛ˨˦/ |
| 去 | khy4 /kʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qvx4 /tɕʰɯ˨˩/ | chi³ /tɕʰi˥˩/ |
| 見 | kien4 /kiɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jie4 /tɕiɛ˨˩/ | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ |
| 聞 | ven2 /vən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen2 /wɛn˧˥/ | vun² /vəŋ˨˦/ |
| 食 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | zhix6 /ʐɿ˨˨˨/ | sy² /ʂɨ˨˦/ |
| 飲 | im3 /im˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /ʔim˨˩˦/ | yin² /jin˨˦/ |
| 走 | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zu² /tsou˨˦/ |
| 坐 | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuò /tsuo˥˩/ | zvx4 /ʦɯ˨˩/ | zue³ /tsuɤ˥˩/ |
| 立 | li4 /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | lì /li˥˩/ | li6 /li˨˨˨/ | li³ /li˥˩/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.