ལྷོ་མི་སྐད
Lhomi
Sino-tibetiche (tibeto-birmano, tibetico, centrale)
Il lhomi ("meridionali") è una lingua tibetica dell'alta valle dell'Arun, al confine tra Nepal e Sikkim. Come altre varietà tibetiche orientali ha perso la maggior parte dei nessi consonantici in attacco, ma ha sviluppato un contrasto tonale a due livelli sulle sillabe con iniziali storicamente sonore rispetto a sorde; i parlanti sono agricoltori buddhisti tibetani.
Dove si parla
31 parole essenziali in Lhomi
Acqua
ཆུ་
/tɕʰu˥/
Fuoco
མེ་
/me˥/
Sole
ཉི་མ་
/ɲi˥ma˩/
Luna
ཟླ་བ་
/dawa˩/
Stella
སྐར་མ
/karma˥/
Madre
ཨ་མ་
/ʔama˩/
Padre
ཨ་པ་
/ʔapa˩/
Io
ང
/ŋà/
Tu
ཁྱོད
/kʰjø˥/
Nome
མིང
/miŋ˩/
Occhio
མིག་
/mik˥/
Mano
ལག་པ་
/lakpa˩/
Cuore
སྙིང་
/ɲíŋ/
Amore
—
/—/
Albero
ཤིང་
/ɕiŋ˥/
Casa
ཁྱིམ་
/kʰim˥/
Cane
ཁྱི་
/kʰi˥/
Gatto
—
/—/
Mangiare
ཟ་
/sa˩/
Bere
འཐུང་
/tʰuŋ˩/
Uno
གཅིག་
/tɕik˥/
Due
གཉིས
/ɲi˩/
Ciao
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས
/taɕi˥ tele˩/
Grazie
—
/—/
Buono
ཡག་པོ་
/jakpo˩/
Fonti
- Vesalainen, Olavi & Marja Vesalainen (1976) Lhomi Phonemic Summary. Tribhuvan University SIL, Kathmandu.
- Vesalainen, Olavi & Marja Vesalainen (1980) Clause Patterns in Lhomi. Pacific Linguistics B-53, Canberra.
- Glottolog: Lhomi
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Tibetic, Central) correlate
| Significato | Lhomi | Tibetano | Tibetano Kham | Balti | Tibetano classico liturgico | Tibetano classico | Ladakhi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ཆུ་ /tɕʰu˥/ | ཆུ /tɕʰu˥/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Fuoco | མེ་ /me˥/ | མེ /me˩˧/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sole | ཉི་མ་ /ɲi˥ma˩/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Luna | ཟླ་བ་ /dawa˩/ | ཟླ་བ /tawa˩˧/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ |
| Stella | སྐར་མ /karma˥/ | སྐར་མ /karma˥/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| Madre | ཨ་མ་ /ʔama˩/ | ཨ་མ /ama˥/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Padre | ཨ་པ་ /ʔapa˩/ | ཨ་ཕ /apʰa˥/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཡབ /jab/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ |
| Io | ང /ŋà/ | ང /ŋà/ | ང /ŋà/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Tu | ཁྱོད /kʰjø˥/ | ཁྱོད /cʰøː˥/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ |
| Nome | མིང /miŋ˩/ | མིང /miŋ˥/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Occhio | མིག་ /mik˥/ | མིག /mik˩˧/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mano | ལག་པ་ /lakpa˩/ | ལག་པ /lakpa˩˧/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Cuore | སྙིང་ /ɲíŋ/ | སྙིང་ /ɲíŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Amore | — /—/ | དགའ་པོ /kapo˩˧/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ་བ /ɡaba/ | བྱམས་པ /tɕampa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ |
| Albero | ཤིང་ /ɕiŋ˥/ | ཤིང་སྡོང་ /ɕiŋ˥toŋ˥/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| Casa | ཁྱིམ་ /kʰim˥/ | ཁང་པ /kʰaŋpa˥/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Cane | ཁྱི་ /kʰi˥/ | ཁྱི /cʰi˥/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Gatto | — /—/ | ཞི་མི /ɕimi˩˧/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ |
| Mangiare | ཟ་ /sa˩/ | ཟ /sa˩˧/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ |
| Bere | འཐུང་ /tʰuŋ˩/ | འཐུང་ /tʰuŋ˥/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Uno | གཅིག་ /tɕik˥/ | གཅིག /tɕik˥/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Due | གཉིས /ɲi˩/ | གཉིས /ɲiː˩˧/ | གཉིས /ȵiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ |
| Ciao | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ tele˩/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /taɕi˥ telek˩˧/ | ཨ་རོ /aro/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| Grazie | — /—/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe˥ tɕʰe˥/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| Buono | ཡག་པོ་ /jakpo˩/ | ཡག་པོ /jakpo˩˧/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.