ཆོས་སྐད
Tibetano classico
Sino-tibetana (Tibeto-birmano, Bodish) · varietà storica / nascosta
Il tibetano classico è la forma letteraria del tibetano dei secoli VII–XII, usata per tradurre il canone buddhista (Kangyur, Tengyur) e per la letteratura autoctona. La sua ortografia conserva tratti del tibetano antico e si discosta nettamente dal tibetano parlato moderno. È tuttora la lingua liturgica del buddhismo tibetano.
Dove si parla
31 parole essenziali in Tibetano classico
Acqua
ཆུ
/tɕʰu/
Fuoco
མེ
/me/
Sole
ཉི་མ
/ɲima/
Luna
ཟླ་བ
/dawa/
Stella
སྐར་མ
/karma/
Madre
ཨ་མ
/ama/
Padre
ཕ
/pʰa/
Io
ང
/ŋa/
Tu
ཁྱོད
/tɕʰø/
Nome
མིང
/miŋ/
Occhio
མིག
/mik/
Mano
ལག་པ
/lakpa/
Cuore
སྙིང
/ɲiŋ/
Amore
དགའ་བ
/ɡawa/
Albero
ཤིང
/ɕiŋ/
Casa
ཁྱིམ
/tɕʰim/
Cane
ཁྱི
/tɕʰi/
Gatto
བྱི་ལ
/bila/
Mangiare
བཟའ
/za/
Bere
འཐུང
/tʰuŋ/
Uno
གཅིག
/tɕik/
Due
གཉིས
/ɲiː/
Ciao
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས
/tʂaʃi deleks/
Grazie
ཐུགས་རྗེ་ཆེ
/tʰukdʑe tɕʰe/
Buono
ཡག་པོ
/jakpo/
Cuculo
ཁུ་བྱུག
/kʰu bjuɡ/
Computer
རྩིས་པ
/rtsis pa/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish) correlate
| Significato | Tibetano classico | Tibetano classico liturgico | Balti | Tibetano Kham | Dzongkha | Sikkimese | Ladakhi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Fuoco | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sole | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Luna | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ |
| Stella | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /karma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| Madre | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Padre | ཕ /pʰa/ | ཡབ /jab/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ |
| Io | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Tu | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱོད /cʰø˥/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ |
| Nome | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Occhio | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mano | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Cuore | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Amore | དགའ་བ /ɡawa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ /ɡa/ |
| Albero | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ |
| Casa | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Cane | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Gatto | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ |
| Mangiare | བཟའ /za/ | བཟའ /sa/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Bere | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Uno | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Due | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ȵiː/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ |
| Ciao | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ |
| Grazie | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ |
| Buono | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
| Cuculo | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | ཁུ་བྱུག /kʰu bjuɡ/ | — | — | ཁུ་བྱུག /kʰú tɕǔʔ/ | — | — |
| Computer | རྩིས་པ /rtsis pa/ | — | — | — | གློག་རིག /lòʔ rìʔ/ | — | — |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.