Nimipuutímt
Bahasa Nez Perce
rumpun Sahaptin
Nez Perce, atau nimipuutímt, adalah bahasa Sahaptia yang secara tradisional dituturkan oleh orang Nimiipuu di bagian wilayah yang kini menjadi Idaho, Washington, Oregon, dan Montana. Bahasa ini memiliki ragam Hulu yang berpusat di Reservasi Nez Perce dan Colville serta ragam Hilir yang dipertahankan di Reservasi Umatilla. Hanya beberapa tetua yang masih sepenuhnya fasih, disertai sekitar 30–40 penutur dan semi-penutur dengan beragam tingkat kefasihan, sehingga Glottolog menilainya hampir punah. Nez Perce dikenal karena keselarasan vokal dominan–resesif, penandaan kasus gramatikal, morfologi verba yang kaya, dan urutan kata luwes yang dibentuk struktur informasi. Program bahasa Suku Nez Perce menggunakan ortografi Latin yang disetujui para tetua serta menyediakan rekaman, kelas dari prasekolah hingga perguruan tinggi, kamus, dan sumber belajar digital.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Nez Perce
Air
kuus
/kus/
Api
piqa
/piqa/
Matahari
—
/—/
Bulan
—
/—/
Bintang
táaqc
/taːqts/
Ibu
—
/—/
Ayah
atúte
/atu·te/
Saya
'íin
/ʔíːn/
Kamu
'íim
/ʔíːm/
Nama
wéeye't
/ˈweːjeʔt/
Mata
—
/—/
Tangan
tupke
/tupke/
Hati
timine
/timine/
Cinta
—
/—/
Pohon
siuei
/siwei/
Rumah
init
/init/
Anjing
cíq'a·mqal
/tsiqa·mqal/
Kucing
—
/—/
Makan
hipise
/hipise/
Minum
—
/—/
Satu
nakz
/naks/
Dua
lepít
/lɛˈpit/
Halo
ʔehé
/ʔehe/
Terima kasih
Qe'ci'yew'yew'
/kets͡iyewyew/
Baik
taz
/taz/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Sahaptian terkait
| Arti | Bahasa Nez Perce | Bahasa Iberia | Bahasa Umbria | Bahasa Damin | Proto-Hmong-Mien | Bahasa Faliska | Bahasa Goguryeo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | kuus /kus/ | — /—/ | utur /ˈu.tur/ | — /—/ | *ʔuwm /ʔuwm/ | — /—/ | 買 /*mai/ |
| Api | piqa /piqa/ | — /—/ | pir /pir/ | l!ii /lǃiː/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Matahari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bulan | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Bintang | táaqc /taːqts/ | — /—/ | — /—/ | l*i /ʎ͡ʘi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ibu | — /—/ | — /—/ | matrer /ˈma.trer/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ayah | atúte /atu·te/ | — /—/ | patre /ˈpa.tre/ | — /—/ | — /—/ | pater /ˈpa.ter/ | — /—/ |
| Saya | 'íin /ʔíːn/ | — /—/ | — /—/ | n!aa /ŋ͡ʘaː/ | — /—/ | eko /ˈeko/ | — /—/ |
| Kamu | 'íim /ʔíːm/ | — /—/ | tu /tuː/ | n!uu /ŋ͡ʘuː/ | — /—/ | tu /tuː/ | — /—/ |
| Nama | wéeye't /ˈweːjeʔt/ | — /—/ | nome /ˈnome/ | m!ii /m͡ʘiː/ | — /—/ | nomen /ˈnomen/ | — /—/ |
| Mata | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tangan | tupke /tupke/ | — /—/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hati | timine /timine/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cinta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pohon | siuei /siwei/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Rumah | init /init/ | iltiŕ /iltir̥/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Anjing | cíq'a·mqal /tsiqa·mqal/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kucing | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Makan | hipise /hipise/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Minum | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | pipafo /ˈpi.pa.foː/ | — /—/ |
| Satu | nakz /naks/ | ban /ban/ | unu /ˈu.nu/ | — /—/ | — /—/ | oinos /ˈoi̯.nos/ | — /—/ |
| Dua | lepít /lɛˈpit/ | bi /bi/ | dur /dur/ | r!ii /ɽ͡ʘiː/ | *ʔwei /ʔwei/ | duo /ˈduo/ | — /—/ |
| Halo | ʔehé /ʔehe/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Terima kasih | Qe'ci'yew'yew' /kets͡iyewyew/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baik | taz /taz/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.