Yag Dii
Dii
Rumpun Atlantik-Kongo (Adamawa, Mbum-Day)
Dii (juga Duru, Dourou, atau Yag Dii — "tutur Dii") adalah bahasa Adamawa rumpun Niger-Kongo dari Kamerun utara, di kawasan dataran tinggi Plato Adamawa di sekitar Ngaoundéré. Masyarakat Dii mengembangkan budaya penggembalaan sapi yang khas, yang kontras dengan populasi Bantu pertanian di sekitarnya. SIL Cameroon telah menghasilkan karya deskriptif yang luas mengenai Yag Dii, dengan Bohnhoff (1986) sebagai rujukan baku.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Dii
Air
mam
/mam/
Api
mvə̀
/mvə/
Matahari
ngə̄ə̀
/ŋɡəə/
Bulan
mboɔn
/mbɔɔn/
Bintang
tewre
/tewre/
Ibu
na
/na/
Ayah
ba
/ba/
Saya
am
/am/
Kamu
mo
/mo/
Nama
yiŋ
/jiŋ/
Mata
ngə̀ə
/ŋɡəə/
Tangan
paà
/paa/
Hati
ngēli
/ŋɡeli/
Cinta
kūngí
/kuŋɡi/
Pohon
ngà
/ŋɡa/
Rumah
gā
/ɡa/
Anjing
mvù
/mvu˩/
Kucing
ngwā
/ŋɡwa/
Makan
kpén
/kpen˥/
Minum
kpɔ̀
/kpɔ/
Satu
hīn
/hin/
Dua
reɓ
/reɓ/
Halo
mbóò
/mboo/
Terima kasih
vɛɛɛ
/vɛːɛ/
Baik
gáà
/ɡa˥a˩/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Atlantic-Congo (Adamawa, Mbum-Day) terkait
| Arti | Dii | Bahasa Kera | Bahasa Zande | Bahasa Donno So | Bahasa Lingala | Bahasa Māori | Sena |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | mam /mam/ | mam /mam/ | ime /ime/ | di /di/ | máí /mai/ | wai /wai/ | madzi /madzi/ |
| Api | mvə̀ /mvə/ | ákə̀rə /akərə/ | we /we/ | yɔ /jɔ/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ | ahi /ahi/ | moto /moto/ |
| Matahari | ngə̄ə̀ /ŋɡəə/ | kêr /keːɾ/ | uru /uɾu/ | naa /naː/ | mói /moi/ | rā /ɾaː/ | dzuwa /dzuwa/ |
| Bulan | mboɔn /mbɔɔn/ | mə̀sə̀rə /məsərə/ | diwi /diwi/ | ele /ele/ | sánzá /sanza/ | marama /maɾama/ | mwedzi /mwedzi/ |
| Bintang | tewre /tewre/ | tùwrò /tuwro/ | kerekuru /kɛɾɛkuɾu/ | tolo /tolo/ | monzoto /monzɔtɔ/ | whetū /ɸɛtuː/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| Ibu | na /na/ | nâ /naː/ | na /na/ | na /na/ | mamá /mama/ | whaea /ɸaea/ | mai /mai/ |
| Ayah | ba /ba/ | bâ /baː/ | ba /ba/ | ba /ba/ | tatá /tata/ | matua /matua/ | baba /baba/ |
| Saya | am /am/ | kə́ŋ /kəŋ/ | mi /mi/ | mi /mi/ | ngai /ⁿɡai/ | au /au/ | ine /ine/ |
| Kamu | mo /mo/ | kə /kə/ | mo /mo/ | u /u/ | yo /jo/ | koe /koe/ | iwe /iwe/ |
| Nama | yiŋ /jiŋ/ | sumo /sumo/ | rimo /ɾimo/ | boy /bɔj/ | nkombo /ⁿkombo/ | ingoa /iŋoa/ | dzina /dzina/ |
| Mata | ngə̀ə /ŋɡəə/ | gìr /ɡir/ | bangiri /baŋɡiɾi/ | giré /ɡiɾe/ | líso /liso/ | karu /ˈkaɾu/ | diso /diso/ |
| Tangan | paà /paa/ | kéu /keu/ | be /be/ | nu /nu/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ | ringa /ɾiŋa/ | nkono /nkono/ |
| Hati | ngēli /ŋɡeli/ | gùm /ɡum/ | ngbaduse /ŋɡbaduse/ | kɛɛla /kɛːla/ | motéma /motema/ | ngākau /ŋaːkau/ | mtima /mtima/ |
| Cinta | kūngí /kuŋɡi/ | kùm /kum/ | kpinyemu /kpiɲemu/ | suuli /suːli/ | bolíngo /boliŋɡo/ | aroha /aɾoha/ | kufuna /kufuna/ |
| Pohon | ngà /ŋɡa/ | kòsō /kosoː/ | ngua /ŋɡua/ | ti /ti/ | nzété /nzete/ | rākau /ɾaːkau/ | mtengo /mteŋɡo/ |
| Rumah | gā /ɡa/ | gòl /ɡol/ | bambu /bambu/ | gina /ɡina/ | ndáko /ndako/ | whare /ɸaɾe/ | nyumba /ɲumba/ |
| Anjing | mvù /mvu˩/ | kŋā /kŋaː/ | ango /aŋɡo/ | gɛɛ /ɡɛː/ | mbwá /mbwa/ | kurī /kuɾiː/ | mbwa /mbwa/ |
| Kucing | ngwā /ŋɡwa/ | mūsā /muːsaː/ | gbabo /ɡbabo/ | monyi /moɲi/ | nyáu /ɲau/ | ngeru /ŋeɾu/ | paka /paka/ |
| Makan | kpén /kpen˥/ | nà /na/ | ri /ɾi/ | kɔɔ /kɔː/ | kolía /kolia/ | kai /kai/ | kudya /kudja/ |
| Minum | kpɔ̀ /kpɔ/ | sā /saː/ | mbira /mbiɾa/ | nɔ /nɔ/ | komɛ́la /komɛla/ | inu /inu/ | kumwa /kumwa/ |
| Satu | hīn /hin/ | ká /ka/ | sa /sa/ | tum /tum/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ | tahi /tahi/ | posi /posi/ |
| Dua | reɓ /reɓ/ | cèw /tʃɛw/ | ue /uwe/ | lɛy /lɛj/ | mibale /mibale/ | rua /ɾua/ | piŵiri /piwiri/ |
| Halo | mbóò /mboo/ | ásālāmā /asaːlaːmaː/ | mo ima ya /mo ima ja/ | agandɛla /aɡandɛla/ | mbóte /mbote/ | kia ora /kia oɾa/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ |
| Terima kasih | vɛɛɛ /vɛːɛ/ | shùkūr /ʃukuːɾ/ | oni-tambua /oni-tambua/ | biguƞ /biɡũ/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ | ngā mihi /ŋaː mihi/ | ndatenda /ndatenda/ |
| Baik | gáà /ɡa˥a˩/ | kúɗá /kuɗa/ | wene /wene/ | suuli /suːli/ | malámu /malamu/ | pai /pai/ | nadidi /nadidi/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.