Sm'algyax
צ'ימשיאן חופית
Tsimshianic (Maritime)
צ׳ימשיאן חופית (Sm'algyax) שייכת למשפחת צ׳ימשיאן באזור החוף הצפוני של קולומביה הבריטית ודרום־מזרח אלסקה. יש לה מערכת פונולוגית עשירה הכוללת עיצורים אג׳קטיביים (k', t', p'), אובולריים ועיצורים מולועים האופייניים לחופי הצפון־מערב. קהילת Lax Kw'alaams פועלת להחיותה באמצעות חינוך טבילה.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בצ'ימשיאן חופית
מים
ax̱s
/aχs/
אש
laḵw
/laqʷ/
שמש
gyemk
/ɡʲemk/
ירח
gemk
/ɡemk/
אמא
naa
/naː/
אבא
baba
/baba/
לאכול
lalji
/laldʒi/
לשתות
hoos
/huːs/
אהבה
ksu'hahkw
/ksuʔhahkʷ/
לב
ootnasx̱
/oːtnasχ/
עץ
gan
/ɡan/
בית
walp
/walp/
כלב
hashasaa
/haʃasaː/
חתול
doosgi
/duːsɡi/
יד
an'oon
/anʔoːn/
עין
mooḵs
/muːqs/
שלום
ndii ne
/ndiː ne/
תודה
t'oyaxsut nüsm
/tʼojaχsut nysm/
אחד
ḵoo'iyaa
/qoːʔijaː/
טוב
am'
/amʔ/
מקורות
- Boas (1911) — Tsimshian
- Ethnologue: tsi
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Tsimshianic (Maritime) קשורות
| משמעות | צ'ימשיאן חופית | מאם | מאם מרכזית | איקסיל | בישנופריה מניפורי | וולוף | טונגית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ax̱s /aχs/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | পানি /paːni/ | ndox /ndɔx/ | vai /vai/ |
| אש | laḵw /laqʷ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | আগুন /aːɡun/ | safara /safaɾa/ | afi /afi/ |
| שמש | gyemk /ɡʲemk/ | qʼij /qʼih/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼii /qʼiː/ | বিল /bil/ | jant /dʒant/ | laʻā /laʔaː/ |
| ירח | gemk /ɡemk/ | xjaw /ʃaw/ | xjaaw /ʃhaːw/ | ich /itʃ/ | জুনাক /dʒunak/ | weer /wɛːɾ/ | māhina /maːhina/ |
| אמא | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | মা /maː/ | yaay /jaːj/ | faʻē /faʔeː/ |
| אבא | baba /baba/ | mam /mam/ | mam /mam/ | baʼ /baʔ/ | বাবা /baːba/ | baay /baːj/ | tamai /tamai/ |
| לאכול | lalji /laldʒi/ | waan /waːn/ | waaʼn /waːʔn/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | খাব /kʰaːb/ | lekk /lɛkː/ | kai /kai/ |
| לשתות | hoos /huːs/ | kʼaan /kʼaːn/ | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | ucha /utʃa/ | পান কর /paːn kaɾ/ | naan /naːn/ | inu /inu/ |
| אהבה | ksu'hahkw /ksuʔhahkʷ/ | oqxan /oqʃan/ | oqʼxen /oqʼʃen/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | মায়া /maja/ | mbëggeel /mbəɡːɛːl/ | ʻofa /ʔofa/ |
| לב | ootnasx̱ /oːtnasχ/ | anma /anma/ | anmiʼn /anmiʔn/ | vatzʼ /vatsʼ/ | মন /mon/ | xol /xɔl/ | loto /loto/ |
| עץ | gan /ɡan/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tze /tse/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | garab /ɡaɾab/ | ʻakau /ʔakau/ |
| בית | walp /walp/ | jaa /haː/ | jaaʼ /haːʔ/ | kabʼal /kaɓal/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | kër /kəɾ/ | fale /fale/ |
| כלב | hashasaa /haʃasaː/ | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | xaj /xaj/ | kulī /kuliː/ |
| חתול | doosgi /duːsɡi/ | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mees /meːs/ | বিল্লি /bilːi/ | muus /muːs/ | pusi /pusi/ |
| יד | an'oon /anʔoːn/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | হাত /haːt/ | loxo /lɔxɔ/ | nima /nima/ |
| עין | mooḵs /muːqs/ | witz /wits/ | witz /wits/ | vusal /vusal/ | চোখ /tʃokʰ/ | bët /bət/ | mata /mata/ |
| שלום | ndii ne /ndiː ne/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | নমস্কার /nomoskar/ | na nga def /na ŋɡa dɛf/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| תודה | t'oyaxsut nüsm /tʼojaχsut nysm/ | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tantixh /tantiʃ/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | jërëjëf /dʒəɾədʒəf/ | mālō /maːloː/ |
| אחד | ḵoo'iyaa /qoːʔijaː/ | jun /hun/ | juun /huːn/ | jun /hun/ | এক /ek/ | benn /bɛnː/ | taha /taha/ |
| טוב | am' /amʔ/ | banix /baniʃ/ | baʼnxh /baʔnʃ/ | utzʼ /utsʼ/ | ভালা /bʱaːlaː/ | baax /baːx/ | lelei /lelei/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.