Tiếng Mường
מואונג
אוסטרו-אסיאתית (וייטית)
מואונג (Tiếng Mường; קוד ISO 639-3: mtq) היא שפה וייטית מן המשפחה האוסטרו־אסיאתית, המדוברת בעיקר בקהילות מואונג בצפון וייטנאם, במיוחד בהואה בינה, תאן הואה, פו תו ובמחוזות שכנים. היא משתייכת לקבוצת וייט–מואונג וקרובה לווייטנאמית, עם התאמות צליל סדירות ואוצר מילים רב שעבר בירושה, אך היא כוללת כמה וריאנטים אזוריים ולא צורה אחידה אחת. הווריאנטים של מואונג הם טונאליים; מספר הטונים ומימושם הפונטי משתנים לפי אזור, וכמה מהם משמרים הבחנות או צרורות עיצורים שאבדו בווייטנאמית. השפה אנליטית ברובה, בדרך כלל פועלת בסדר נושא–פועל–מושא ומשתמשת במסווגים, חלקיקים ומבני פעלים סדרתיים. הכתיבה המודרנית משתמשת בכתיבים לטיניים המעוצבים בחלקם לפי הווייטנאמית, ומאמצי תקנון ואוריינות אזוריים תומכים בחינוך, בהוצאה לאור, בשידור ובתיעוד תרבותי.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות במואונג
מים
đác
/ɗaːk/
אש
lửa
/lɨə/
שמש
mặt côi
/mət koːi/
ירח
rằng
/raŋ/
כוכב
sao
/saːw/
אמא
mệ
/meː/
אבא
bố
/bo/
אני
tôi
/toj/
אתה
mầy
/məj/
שם
tên
/ten/
עין
mặt
/mət/
יד
thay
/tʰaːi/
לב
tlái côi
/tlaːi koːi/
אהבה
thương
/tʰɨəŋ/
עץ
cẳl
/kal/
בית
nhà
/ɲaː/
כלב
chó
/tʃɔ/
חתול
meo
/meo/
לאכול
ăn
/an/
לשתות
uống
/uəŋ/
אחד
mộch
/moːtʃ/
שתיים
hal
/haːl/
שלום
đám rộ
/ɗaːm roː/
תודה
cám ơn
/kaːm ɤn/
טוב
lành
/laːɲ/
מקורות
- Ethnologue 27: Muong
- Diffloth, G. & Zide, N. (1992) Austroasiatic Languages. In W. Bright (ed.) International Encyclopedia of Linguistics. Oxford University Press.
- Glottolog: Muong
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Austroasiatic (Vietic) קשורות
| משמעות | מואונג | וייטנאמית מרכזית | צ'ו נום | וייטנאמית | וייטנאמית דרומית | שפת קוי | באהנאר |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | đác /ɗaːk/ | nước /nɨːk˧˥/ | 渃 /nɨək˧˥/ | nước /nɨək˧˥/ | nước /nɨək˧˥/ | ɗaːʔ /ɗaʔ/ | dak /dak/ |
| אש | lửa /lɨə/ | lửa /lɨə˧˩/ | 焒 /lɨə˧˩˧/ | lửa /lɨə˧˩˧/ | lửa /lɨə˨˩˥/ | fəj /fəj/ | unh /uɲ/ |
| שמש | mặt côi /mət koːi/ | mặt trời /maːk˨˨ ʈɤːj˧˨/ | 𩈘𡗶 /mət˨˩ tɕɤːj˨˩/ | mặt trời /mət˨˩ tɕɤːj˨˩/ | mặt trời /mak˨˩˨ ʈɤːj˨˩/ | tʰaj /tʰaj/ | mat trơ /mat trə/ |
| ירח | rằng /raŋ/ | mặt trăng /maːk˨˨ ʈaːŋ˥/ | 𩈘𢁋 /mət˨˩ tɕaŋ˧/ | mặt trăng /mət˨˩ tɕaŋ˧/ | mặt trăng /mak˨˩˨ ʈaŋ˥/ | luəŋ /luəŋ/ | khe /kʰe/ |
| כוכב | sao /saːw/ | sao /saːw˧/ | 𣋀 /saːw˧/ | sao /saːw˧/ | sao /ʂaːw˧/ | simʔaang /simʔaːŋ/ | hmang /hmaːŋ/ |
| אמא | mệ /meː/ | mạ /maː˨˨/ | 媄 /mɛ˨˩/ | mẹ /mɛ˨˩/ | má /maː˧˥/ | mə /mə/ | mei /mei/ |
| אבא | bố /bo/ | bọ /ɓɔː˨˨/ | 布 /ɓo˧˥/ | bố /ɓo˧˥/ | ba /ɓaː˥/ | pə /pə/ | bă /bə/ |
| אני | tôi /toj/ | tôi /toj˧/ | 碎 /toj˧/ | tôi /toj˧/ | tôi /toj˧/ | aɲ /ʔaɲ/ | inh /iɲ/ |
| אתה | mầy /məj/ | bạn /ɓaːŋ˨˩ˀ/ | 眉 /maj˨˩/ | bạn /ɓaːn˨˩ˀ/ | bạn /ɓaːŋ˨˩˨/ | may /mɛː/ | ih /ʔih/ |
| שם | tên /ten/ | tên /teːŋ˧/ | 𠸜 /ten˧/ | tên /ten˧/ | tên /teŋ˧/ | ngaan /ŋaːn/ | anĕ /anɛ/ |
| עין | mặt /mət/ | mắt /maːk˧˥/ | 眜 /mat˧˥/ | mắt /mat˧˥/ | mắt /mak˧˥/ | mɜ̤t /mɜt/ | mat /mat/ |
| יד | thay /tʰaːi/ | tay /taːj˥/ | 𢬣 /taj˧/ | tay /taj˧/ | tay /taj˥/ | təy /təj/ | ti /ti/ |
| לב | tlái côi /tlaːi koːi/ | trái tim /ʈaːj˩˧ tiːm˥/ | 𢁑𢙭 /tɕaːj˧˥ tim˧/ | trái tim /tɕaːj˧˥ tim˧/ | trái tim /ʈaːj˧˥ tim˥/ | chlaj /tʂlaj/ | blei /blei/ |
| אהבה | thương /tʰɨəŋ/ | thương /tʰɨəŋ˥/ | 𢞅 /iəw˧/ | yêu /iəw˧/ | thương /tʰɨəŋ˥/ | phɯ /pʰɯ/ | rơngư /rəŋɨ/ |
| עץ | cẳl /kal/ | cây /kəːj˥/ | 𣘃 /kəj˧/ | cây /kəj˧/ | cây /kəj˥/ | ʔəŋ /ʔəŋ/ | lông /loŋ/ |
| בית | nhà /ɲaː/ | nhà /ɲaː˧˨/ | 茹 /ɲaː˨˩/ | nhà /ɲaː˨˩/ | nhà /ɲaː˨˩/ | pno /pno/ | hnam /hnam/ |
| כלב | chó /tʃɔ/ | chó /tɕɔː˩˧/ | 㹥 /tɕɔ˧˥/ | chó /tɕɔ˧˥/ | chó /ɕɔ˧˥/ | sŋaːʔ /ŋaʔ/ | cho /tʃo/ |
| חתול | meo /meo/ | mèo /mɛːw˧˨/ | 猫 /mɛw˨˩/ | mèo /mɛw˨˩/ | mèo /mɛw˨˩/ | chhlɔːk /tʂɔk/ | miao /miao/ |
| לאכול | ăn /an/ | ăn /aːn˥/ | 𫗒 /an˧/ | ăn /an˧/ | ăn /aŋ˥/ | sap /sap/ | sa /sa/ |
| לשתות | uống /uəŋ/ | uống /uəŋ˩˧/ | 㕵 /uəŋ˧˥/ | uống /uəŋ˧˥/ | uống /uəŋ˧˥/ | suəm /suəm/ | ngoah /ŋoah/ |
| אחד | mộch /moːtʃ/ | một /moːk˨˨/ | 𠬠 /mot˨˩/ | một /mot˨˩/ | một /mok˨˩˨/ | mṳːy /muj/ | minh /miɲ/ |
| שתיים | hal /haːl/ | hai /haːj˧/ | 𠄩 /haːj˧/ | hai /haːj˧/ | hai /haːj˧/ | bar /ɓaːr/ | bar /ɓaːr/ |
| שלום | đám rộ /ɗaːm roː/ | xin chào /siːn˥ tɕaːw˧˨/ | 吀嘲 /sin˧ tɕaːw˨˩/ | xin chào /sin˧˧ tɕaːw˨˩/ | xin chào /siŋ˥ ɕaːw˨˩/ | sabaaj /sabaːj/ | ô /o/ |
| תודה | cám ơn /kaːm ɤn/ | cảm ơn /kaːm˧˩ əːn˥/ | 感恩 /kaːm˧˩˧ əːn˧/ | cảm ơn /kaːm˧˩˧ əːn˥/ | cảm ơn /kaːm˨˩˥ əːn˥/ | khɔp /kʰɔp/ | kơbi /kəbi/ |
| טוב | lành /laːɲ/ | tốt /toːk˧˥/ | 卒 /tot˧˥/ | tốt /tot˧˥/ | tốt /tok˧˥/ | ɟɔ /dʑɔ/ | ling /liŋ/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.