A·chik
גארו
סינו-טיבטית (טיבטו-בורמית, בודו-גארו)
גארו (a·chik) היא שפה טיבטו-בורמזית מענף הבודו-גארו, המדוברת בפי כמיליון איש בגבעות גארו שבמדינת מֵגָ'אלָיָה בצפון-מזרח הודו ובאזורים סמוכים בבנגלדש. הגארו ידועים בשיטת הקרבה המטרילינארית שלהם — מן המעטות באסיה היבשתית — שבה רכוש וזהות שבטית עוברים בקו האם. שפה טונאלית בעלת שני טונים מנוגדים. הכתב הלטיני פותח על ידי מיסיונרים בפטיסטים אמריקאים בשנות ה-1860, והחליף כתב קודם מבוסס בנגלית. שפה רשמית נלווית של מג'אלייה מאז 2005.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בגארו
מים
chi·
/tʃi/
אש
wa·al
/waal/
שמש
sal
/sal/
ירח
ja·tong
/dʒatoŋ/
כוכב
a·ski
/aʔski/
אמא
ama
/ama/
אבא
apa
/apa/
אני
anga
/aŋa/
אתה
nang'a
/naŋʔa/
שם
bimung
/bimuŋ/
עין
mikron
/mikron/
יד
jak
/dʒak/
לב
ja·rik
/dʒarik/
אהבה
ka·sa
/kasa/
עץ
bol
/bol/
בית
nok
/nok/
כלב
atcha
/atʃa/
חתול
menggo
/meŋɡo/
לאכול
cha·a
/tʃaa/
לשתות
ring·a
/riŋa/
אחד
sa
/sa/
שתיים
gni
/ɡni/
שלום
namaste
/namaste/
תודה
mittela
/mitːela/
טוב
nama
/nama/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodo-Garo) קשורות
| משמעות | גארו | בודו | מייטיי | שרפה | לימבו | סיקימית | תולונג |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | chi· /tʃi/ | दै /dai/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ | ཆུ /tɕʰu/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ | भु /bʱu/ |
| אש | wa·al /waal/ | वाथार /watʰaɾ/ | ꯃꯩ /mei/ | མེ /me/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ | मे /me/ |
| שמש | sal /sal/ | सान /san/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ | ཉི་མ /ɲima/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ | नाम /nam/ |
| ירח | ja·tong /dʒatoŋ/ | ओखाफोर /okʰapʰoɾ/ | ꯊꯥ /tʰaː/ | ཟླ་བ /dawa/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ | लामी /lami/ |
| כוכב | a·ski /aʔski/ | हाथोरखि /hatʰorkʰi/ | ꯊꯋꯥꯟꯃꯤꯆꯥꯛ /tʰawanmitɕak/ | སྐར་མ /karma/ | ᤂᤧᤛᤧᤔᤡᤰ /kʰɛsɛmik/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | सोर्लुग /sorlug/ |
| אמא | ama /ama/ | आय /aj/ | ꯏꯃꯥ /ima/ | ཨ་མ /ama/ | ᤔᤠᤔᤠ /maːmaː/ | ཨ་མ /ama/ | मामा /mama/ |
| אבא | apa /apa/ | आफा /apʰa/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ | ཨ་པ /apa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ | पापा /papa/ |
| אני | anga /aŋa/ | आं /aŋ/ | ꯑꯩ /əi/ | ང /ŋa/ | ᤀᤠᤱᤃᤠ /aŋga/ | ང་ /ŋa/ | गो /go/ |
| אתה | nang'a /naŋʔa/ | नों /nɯŋ/ | ꯅꯪ /naŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeraŋ/ | ᤂᤧᤏᤧ᤹ /kʰɛnɛʔ/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | गन /gana/ |
| שם | bimung /bimuŋ/ | मुं /muŋ/ | ꯃꯤꯡ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | ᤔᤡᤱ /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | नोङ /noŋ/ |
| עין | mikron /mikron/ | मेगन /meɡon/ | ꯃꯤꯠ /mit/ | མིག /mik/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ | मिक /mik/ |
| יד | jak /dʒak/ | आखाइ /akʰai/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ | ལག་པ /lakpa/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག /lak/ | गुर /ɡur/ |
| לב | ja·rik /dʒarik/ | फिथा /pʰitʰa/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ | སྙིང /ɲiŋ/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ | सीक /siːk/ |
| אהבה | ka·sa /kasa/ | अननाय /onːai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ | सेय्यु /sejːu/ |
| עץ | bol /bol/ | बिजि /bidʒi/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | सीङ /siːŋ/ |
| בית | nok /nok/ | नो /no/ | ꯌꯨꯝ /jum/ | ནང /naŋ/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁྱིམ /tɕim/ | खिम /kʰim/ |
| כלב | atcha /atʃa/ | सैमा /saima/ | ꯍꯨꯏ /hui/ | ཁྱི /kʰi/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ख्ली /kʰliː/ |
| חתול | menggo /meŋɡo/ | मौजि /maudʒi/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ | བྱི་ལ /bila/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | ཞི་མི /ʑimi/ | पुसी /pusi/ |
| לאכול | cha·a /tʃaa/ | जा /dʒa/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ | ཟ /za/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ | च- /tʃa/ |
| לשתות | ring·a /riŋa/ | लोङ /loŋ/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ | तुङ- /tʰuŋ/ |
| אחד | sa /sa/ | से /se/ | ꯑꯃ /ama/ | ཅིག /tɕik/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ | कोङ /koŋ/ |
| שתיים | gni /ɡni/ | नै /nɯi/ | ꯑꯅꯤ /əni/ | གཉིས /ɲi/ | ᤏᤧᤳᤇᤡ /nɛtɕːi/ | གཉིས་ /ɲiː/ | नि /ni/ |
| שלום | namaste /namaste/ | खुलुमबाय /kʰulumbai/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | नमस्ते /nəməste/ |
| תודה | mittela /mitːela/ | साबार /sabaɾ/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| טוב | nama /nama/ | मोजां /modʒaŋ/ | ꯐꯕ /pʰaba/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | नुम्स /nums/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.