原始蔵緬語
פרוטו טיבטו-בורמית
Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto)
שחזור האב המשותף של ענף הטיבטו-בורמזי במשפחה הסינו-טיבטית, ללא הענף הסיני שהתפצל קודם. לפי Matisoff, Handbook of Proto-Tibeto-Burman (2003) ובסיס הנתונים STEDT, עם כוכבית; הסימן ⪤ מציין צורות קוגנטיות (אלופאם). שחזור PTB מהימן יחסית לאיברי גוף, פעלי יסוד וחלק מאוצר המילים הטבעי, אך לכיוונים, 'חתול', 'דרקון' וכד' אין צורת אב מקובלת בהרחבה, ולכן שדות רבים ריקים.
היכן מדוברת
קריאות תווי האן בפרוטו טיבטו-בורמית
| תו | משמעות | קריאה | צורה | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 二 | two | *g-nis | /*g-nis/ | |
| 三 | three | *g-sum | /*g-sum/ | |
| 四 | four | *b-ləy | /*b-ləy/ | |
| 五 | five | b- 形 | *b-ŋa | /*b-ŋa/ |
| l- 形 | *l-ŋa | /*l-ŋa/ | ||
| 六 | six | *d-k-ruk | /*d-k-ruk/ | |
| 八 | eight | *b-r-gyat 形 | *b-r-gyat | /*b-r-gyat/ |
| *b-g-ryat 形 | *b-g-ryat | /*b-g-ryat/ | ||
| 九 | nine | *d-kəw | /*d-kəw/ | |
| 日 | sun | *nəy | /*nəy/ | |
| 月 | moon | s- 形 | *s-la | /*s-la/ |
| g- 形 | *g-la | /*g-la/ | ||
| 山 | mountain | *r-i | /*r-i/ | |
| 火 | fire | *mey | /*mey/ | |
| 犬 | dog | *kʷəy | /*kʷəy/ | |
| 魚 | fish | *ŋ(y)a | /*ŋ(y)a/ | |
| 人 | person | *r-mi(y) | /*r-mi(y)/ | |
| 手 | hand | l- 形 | *l(y)ak | /*l(y)ak/ |
| d- 形 | *dyak | /*dyak/ | ||
| 目 | eye | *s-mik 形 | *s-mik | /*s-mik/ |
| *s-myak 形 | *s-myak | /*s-myak/ | ||
| 耳 | ear | *r-na | /*r-na/ | |
| 血 | blood | *s-hywəy | /*s-hywəy/ | |
| 肉 | meat | *sya | /*sya/ | |
| 食 | eat | *dzya | /*dzya/ |
מקורות
- Matisoff, James A. (2003). Handbook of Proto-Tibeto-Burman. UC Press.
- STEDT (Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus), UC Berkeley, online database.
- Wikipedia: Proto-Tibeto-Burman language
השוואת קריאות האן
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto) קשורות
| תו | פרוטו טיבטו-בורמית | פרוטו סינו-טיבטי | פרוטו המונג-מיין | סינית (האן) | פרוטו יפנית | פרוטו מונגולי | פרוטו אוסטרואסיאתית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 二 | *g-nis /*g-nis/ | *nĭy /*nĭy/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *ni[j]-s /*ni[j]-s/ | *puta /*puta/ | *qoyar /*qojar/ | *ɓaːr /*ɓaːr/ |
| 三 | *g-sum /*g-sum/ | *sɨm /*sɨm/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *s.rum /*s.rum/ | *mi /*mi/ | *gurba(n) /*gurban/ | *peːʔ /*peːʔ/ |
| 四 | *b-ləy /*b-ləy/ | *lĭy /*lĭy/ | *plei /*plei/ | *s.li[j]-s /*s.li[j]-s/ | *jə /*jə/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | *puənʔ /*puənʔ/ |
| 五 | b- 形*b-ŋa /*b-ŋa/l- 形*l-ŋa /*l-ŋa/ | *ŋāH /*ŋāH/ | *prja /*prja/ | *C.ŋˤaʔ /*C.ŋˤaʔ/ | *itu /*itu/ | *tabu(n) /*tabun/ | — |
| 六 | *d-k-ruk /*d-k-ruk/ | *rŭk /*rŭk/ | *kruk /*kruk/ | *k.ruk /*k.ruk/ | *mu /*mu/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | *pruʔ /*pruʔ/ |
| 八 | *b-r-gyat 形*b-r-gyat /*b-r-gyat/*b-g-ryat 形*b-g-ryat /*b-g-ryat/ | *ryēt /*ryēt/ | — | *pˤret /*pˤret/ | *ja /*ja/ | *nayima(n) /*najiman/ | *tNɕaːm /*tɲcaːm/ |
| 九 | *d-kəw /*d-kəw/ | *kwɨH /*kwɨH/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | *[k]uʔ /*[k]uʔ/ | *kəkənə /*kəkənə/ | *yersü(n) /*jersyn/ | — |
| 日 | *nəy /*nəy/ | *nĭy /*nĭy/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *C.nik /*C.nik/ | *pi /*pi/ | *naran /*naran/ | *tŋiːʔ /*tŋiːʔ/ |
| 月 | s- 形*s-la /*s-la/g- 形*g-la /*g-la/ | *(s-)lăH /*(s-)lăH/ | *hlaH /*hlaH/ | *[ŋ]ʷat /*[ŋ]ʷat/ | *tukuy /*tukui/ | *sara(n) /*saran/ | *kVcaːj /*kəcaːj/ |
| 山 | *r-i /*r-i/ | — | — | *s-ŋrar /*s-ŋrar/ | *jama /*jama/ | *agula /*aɣula/ | — |
| 火 | *mey /*mey/ | — | — | *[qʷʰ]ˤəjʔ /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | *poy /*poi/ | *gal /*ɡal/ | *ʔuːs /*ʔuːs/ |
| 犬 | *kʷəy /*kʷəy/ | — | *qluwX /*qluwX/ | *[k]ʷʰˤenʔ /*[k]ʷʰˤenʔ/ | *enu /*enu/ | *noxai /*noxaj/ | *cɔʔ /*cɔʔ/ |
| 魚 | *ŋ(y)a /*ŋ(y)a/ | — | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *[ŋ]a /*[ŋ]a/ | *iwo /*iwo/ | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | *kaʔ /*kaʔ/ |
| 人 | *r-mi(y) /*r-mi(y)/ | *mĭ /*mĭ/ | *lan /*ʔja/ | *ni[ŋ] /*ni[ŋ]/ | *pitə /*pitə/ | *kümün /*kymyn/ | *kmiː /*kmiː/ |
| 手 | l- 形*l(y)ak /*l(y)ak/d- 形*dyak /*dyak/ | — | — | *n̥uʔ /*n̥uʔ/ | *ta /*ta/ | *gar /*ɡar/ | *tiːʔ /*tiːʔ/ |
| 目 | *s-mik 形*s-mik /*s-mik/*s-myak 形*s-myak /*s-myak/ | — | — | *C.muk /*C.muk/ | *ma /*ma/ | *nidün /*nidyn/ | *mat /*mat/ |
| 耳 | *r-na /*r-na/ | — | — | *C.nəʔ /*C.nəʔ/ | *mimi /*mimi/ | *cikin /*tʃikin/ | *ktɔːr /*ktɔːr/ |
| 血 | *s-hywəy /*s-hywəy/ | — | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *m̥ˤik /*m̥ˤik/ | *ti /*ti/ | *cisu(n) /*tʃisun/ | *mhaːm /*mhaːm/ |
| 肉 | *sya /*sya/ | — | — | *k.nuk /*k.nuk/ | *sisi /*sisi/ | *mika(n) /*mikan/ | *sɔc /*sɔc/ |
| 食 | *dzya /*dzya/ | *ʒʰa /*ʒʰa/ | — | *mə-lək /*mə-lək/ | *kup- /*kup-/ | *ide- /*ide-/ | *ca(ː)ʔ /*caːʔ/ |
עמוד 1/2
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.