Kapampangan
Austronésien (Central Luzon)
Le kapampangan (pampangan) est la langue de la région de Pampanga, dans le centre de Luçon, aux Philippines, avec environ 2,4 millions de locuteurs. C'est l'une des rares grandes langues philippines extérieures au sous-groupe du grand centre-philippin ; elle est au contraire classée parmi les langues du centre de Luçon, aux côtés du sambal. Elle conserve des traits austronésiens archaïques (le *q du proto-malayo-polynésien s'y maintient sous forme de coup de glotte), garde la structure de phrase équative sans verbe et possède un ensemble exceptionnellement riche de formes pronominales. Écriture latine ; tradition littéraire remontant aux missionnaires espagnols du XVIIe siècle ; reconnue par l'UNESCO.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Kapampangan
Eau
danum
/daˈnum/
Feu
api
/ʔaˈpi/
Soleil
aldo
/ʔalˈdoʔ/
Lune
bulan
/buˈlan/
Étoile
batwin
/batwin/
Mère
ima
/ˈʔimaʔ/
Père
tata
/ˈtataʔ/
Je
aku
/ʔaku/
Tu
ika
/ʔika/
Nom
lagyu
/lagjuʔ/
Œil
mata
/maˈtaʔ/
Main
gamat
/ɡaˈmat/
Cœur
pusu
/ˈpusuʔ/
Amour
lugud
/luˈɡud/
Arbre
dutung
/duˈtuŋ/
Maison
bale
/baˈleʔ/
Chien
asu
/ˈʔasu/
Chat
pusa
/ˈpusaʔ/
Manger
mangan
/maˈŋan/
Boire
minum
/miˈnum/
Un
metung
/meˈtuŋ/
Deux
adwa
/ʔadwa/
Bonjour
kumusta
/kuˈmusta/
Merci
dakal a salamat
/dakal a saˈlamat/
Bon
mayap
/maˈjap/
Coucou
siabukut
/siˈabukut/
Ouaf
kaung
/kaʊŋ/
Ordinateur
kompyuter
/komˈpjutɛr/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian (Central Luzon) apparentées
| Sens | Kapampangan | Pangasinan | Maguindanao | Ilocano | Tagalog | Tausug | Waray |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | danum /daˈnum/ | danum /daˈnum/ | ig /ʔiɡ/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Feu | api /ʔaˈpi/ | apoy /ˈʔapoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kayu /kaju/ | kalayo /kalajɔ/ |
| Soleil | aldo /ʔalˈdoʔ/ | agew /ˈʔaɡəw/ | senang /seˈnaŋ/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | adlaw /adlaw/ | adlaw /ʔadlaw/ |
| Lune | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Étoile | batwin /batwin/ | bitewen /bitewɛn/ | bituon /bituʔon/ | bituen /bituˈen/ | bituin /bɪtuˈʔin/ | bituun /bituʔun/ | bitoon /bituʔon/ |
| Mère | ima /ˈʔimaʔ/ | ina /ˈʔina/ | ina /ˈʔina/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | inaꞌ /inaʔ/ | nanay /nanaj/ |
| Père | tata /ˈtataʔ/ | ama /ˈʔama/ | ama /ˈʔama/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | amaꞌ /amaʔ/ | tatay /tataj/ |
| Je | aku /ʔaku/ | siak /siʔak/ | saki /saki/ | siak /siˈak/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ | ako /ʔako/ |
| Tu | ika /ʔika/ | sika /sika/ | seka /səka/ | sika /siˈka/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ | ikaw /ʔikaw/ |
| Nom | lagyu /lagjuʔ/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | nagan /ˈnaɡan/ | pangalan /paˈŋalan/ | ngan /ŋan/ | ngaran /ŋaran/ |
| Œil | mata /maˈtaʔ/ | mata /maˈta/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Main | gamat /ɡaˈmat/ | lima /liˈma/ | lima /liˈma/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | kamot /kamɔt/ |
| Cœur | pusu /ˈpusuʔ/ | puso /ˈpuso/ | pusong /puˈsoŋ/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ |
| Amour | lugud /luˈɡud/ | aro /ˈʔaɾo/ | kalini /kaˈlini/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | lasa /lasa/ | gugma /ɡuɡma/ |
| Arbre | dutung /duˈtuŋ/ | kiew /ˈkiəw/ | kayu /kaˈju/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kahuy /kahuj/ | kahoy /kahɔj/ |
| Maison | bale /baˈleʔ/ | abong /ˈʔaboŋ/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | bāy /baːj/ | balay /balaj/ |
| Chien | asu /ˈʔasu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | iruꞌ /iruʔ/ | ayam /ˈʔajam/ |
| Chat | pusa /ˈpusaʔ/ | pusa /ˈpusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | misay /misaj/ |
| Manger | mangan /maˈŋan/ | mangan /maˈŋan/ | kakan /kaˈkan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | kaun /kaʔun/ | kaon /kaʔon/ |
| Boire | minum /miˈnum/ | oninum /ʔoˈninum/ | inum /ʔiˈnum/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minum /minum/ | inom /ʔinɔm/ |
| Un | metung /meˈtuŋ/ | sakey /saˈkəj/ | isa /ˈʔisa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | usa /ʔusa/ |
| Deux | adwa /ʔadwa/ | dua /duʔa/ | dua /duwa/ | dua /duˈa/ | dalawa /dalaˈwa/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ |
| Bonjour | kumusta /kuˈmusta/ | maabig ya agew /maˈʔabiɡ ja ˈʔaɡəw/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Merci | dakal a salamat /dakal a saˈlamat/ | salamat /saˈlamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ |
| Bon | mayap /maˈjap/ | maong /maˈʔoŋ/ | mapiya /maˈpija/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | marayaw /marajaw/ | maupay /maʔupaj/ |
| Coucou | siabukut /siˈabukut/ | — | — | — | kakok /kaˈkok/ | saguksuk /saˈɡuksuk/ | — |
| Ouaf | kaung /kaʊŋ/ | — | — | — | aw aw /ʔaw ʔaw/ | — | — |
| Ordinateur | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompiuter /komˈpjutɛr/ | kompiyuter /kompiˈjuteɾ/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.