Գրաբար
Arménien classique (grabar)
Indo-European (Armenian, Classical) · variété historique / masquée
Classical Armenian (Grabar, Գրաբար "written [language]", 5th-12th c. CE) is the standardized literary form of Armenian established by Mesrop Mashtots's creation of the Armenian alphabet (~405 CE) and the Bible translation (~410-430s CE) — the "Mother of Translations" (Թարգմանչաց Մայր) which gave Armenia direct scriptural access in their own language at a time when most Christian nations relied on Greek or Latin. The classical canon includes Eznik of Kolb's Refutation of the Sects (5c.), Movses Khorenatsi's History of Armenia (likely 8c., self-claimed 5c.), Gregory of Narek's Book of Lamentations (~1003), and the medieval grammars and theological corpus. Grabar continues as the liturgical language of the Armenian Apostolic Church (Etchmiadzin, Cilicia), the Armenian Catholic Church, and partially the Armenian Evangelical Church. Distinct from Modern Eastern Armenian (hye) and Modern Western Armenian (hyw) — taught alongside but as a separate language register in Armenian-medium schools and seminaries.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Arménien classique (grabar)
Eau
ջուր
/dʒuɾ/
Feu
հուր
/huɾ/
Soleil
արեւ
/ɑɾɛw/
Lune
լուսին
/lusin/
Mère
մայր
/majɾ/
Père
հայր
/hajɾ/
Manger
ուտեմ
/utem/
Boire
ըմպեմ
/əmpem/
Amour
սէր
/sɛːɾ/
Cœur
սիրտ
/siɾt/
Arbre
ծառ
/tsɑr/
Maison
տուն
/tun/
Chien
շուն
/ʃun/
Chat
կատու
/kɑtu/
Main
ձեռն
/dzeɾn/
Œil
ակն
/ɑkn/
Bonjour
ողջոյն
/voʁd͡ʒojn/
Merci
շնորհակալութիւն
/ʃnoɾhɑkɑlutʰiwn/
Un
մի
/mi/
Bon
բարի
/baɾi/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Indo-European (Armenian, Classical) apparentées
| Sens | Arménien classique (grabar) | Arménien | Arménien occidental | Bulgare | Frison | Portugais (Brésil) | Vieux frison |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ջուր /dʒuɾ/ | ջուր /dʒuɾ/ | ջուր /tʃuɾ/ | вода /vɔda/ | wetter /vɛtər/ | água /ˈaɡwɐ/ | wetir /vetiɾ/ |
| Feu | հուր /huɾ/ | կրակ /kɾɑk/ | կրակ /ɡɾɑɡ/ | огън /ɔɡɤn/ | fjoer /fjuːr/ | fogo /foɡu/ | fiur /fjuːɾ/ |
| Soleil | արեւ /ɑɾɛw/ | արև /ɑˈɾev/ | արեւ /ɑˈɾev/ | слънце /slɤnt͡sɛ/ | sinne /sɪnə/ | sol /sɔw/ | sunne /sunːe/ |
| Lune | լուսին /lusin/ | լուսին /luˈsin/ | լուսին /lusin/ | луна /luna/ | moanne /mwɑnə/ | lua /luɐ/ | mōna /moːnɑ/ |
| Mère | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | մայր /majɾ/ | майка /majka/ | mem /mɛm/ | mãe /mãj/ | moder /moːdeɾ/ |
| Père | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | հայր /hajɾ/ | баща /baʃta/ | heit /hɛit/ | pai /paj/ | feder /fædeɾ/ |
| Manger | ուտեմ /utem/ | ուտել /uˈtel/ | ուտել /uˈdel/ | ям /jam/ | ite /iːtə/ | comer /komeɾ/ | eta /etɑ/ |
| Boire | ըմպեմ /əmpem/ | խմել /χəˈmel/ | խմել /χəˈmel/ | пия /pijɐ/ | drinke /drɪŋkə/ | beber /bebeɾ/ | drinka /dɾinkɑ/ |
| Amour | սէր /sɛːɾ/ | սեր /seɾ/ | սէր /sɛɾ/ | любов /ljubɔf/ | leafde /lɪəfdə/ | amor /amoɾ/ | minne /minːe/ |
| Cœur | սիրտ /siɾt/ | սիրտ /siɾt/ | սիրտ /siɾd/ | сърце /sɤrt͡sɛ/ | hert /hɛrt/ | coração /koɾasãw/ | herte /heɾte/ |
| Arbre | ծառ /tsɑr/ | ծառ /tsɑɾ/ | ծառ /dzaɾ/ | дърво /dɤrvɔ/ | beam /bɪəm/ | árvore /ˈaɾvoɾi/ | bām /baːm/ |
| Maison | տուն /tun/ | տուն /tun/ | տուն /dun/ | къща /kɤʃtɐ/ | hûs /huːs/ | casa /kazɐ/ | hūs /huːs/ |
| Chien | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | շուն /ʃun/ | куче /kut͡ʃɛ/ | hûn /huːn/ | cachorro /kaʃohu/ | hund /hund/ |
| Chat | կատու /kɑtu/ | կատու /kɑˈtu/ | կատու /ɡɑdu/ | котка /kɔtka/ | kat /kɑt/ | gato /ɡatu/ | katte /katːe/ |
| Main | ձեռն /dzeɾn/ | ձեռք /dzeɾkʰ/ | ձեռք /dzɛɾkʰ/ | ръка /rɤka/ | hân /hɔːn/ | mão /mãw/ | hond /hond/ |
| Œil | ակն /ɑkn/ | աչք /ɑtʃkʰ/ | աչք /ɑtʃkʰ/ | око /ɔkɔ/ | each /ɪəx/ | olho /oʎu/ | āge /aːɣe/ |
| Bonjour | ողջոյն /voʁd͡ʒojn/ | բարև /bɑˈɾev/ | բարեւ /bɑɾev/ | здравей /zdravɛj/ | hoi /hɔi/ | oi /oj/ | heil /heil/ |
| Merci | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑkɑlutʰiwn/ | շնորհակալություն /ʃnoɾhɑkɑluˈtʰjun/ | շնորհակալութիւն /ʃnoɾhɑɡɑluˈtʰjun/ | благодаря /blaɡɔdarʲa/ | tankewol /tɑŋkəvɔl/ | obrigado /obɾiɡadu/ | thank /θank/ |
| Un | մի /mi/ | մեկ /mek/ | մէկ /mɛɡ/ | един /ɛdin/ | ien /iːn/ | um /ũ/ | ān /aːn/ |
| Bon | բարի /baɾi/ | լավ /lɑv/ | աղուոր /ɑʁvoɾ/ | добър /dɔbɤr/ | goed /ɡuət/ | bom /bõ/ | gōd /ɡoːd/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.