Maya tʼaan
maya yucateco
Mayan (Yucatecan)
El maya yucateco es la mayor lengua maya de México, con área materna en la península de Yucatán. Caso raro entre las lenguas mayas, posee tonos (alto/bajo) y conserva un rico vocabulario maya indígena.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en maya yucateco
Agua
jaʼ
/haʔ/
Fuego
kʼáakʼ
/kʼaːkʼ/
Sol
kʼiin
/kʼiːn/
Luna
uj
/uh/
Madre
naʼ
/naʔ/
Padre
taata
/taːta/
Comer
jaant
/haːnt/
Beber
ukʼul
/ukʼul/
Amor
yaakuntej
/jaːkunteh/
Corazón
puksiʼikʼal
/puksiʔikʼal/
Árbol
cheʼ
/tʃeʔ/
Casa
naj
/nah/
Perro
peekʼ
/peːkʼ/
Gato
miis
/miːs/
Mano
kʼabʼ
/kʼaɓ/
Ojo
ich
/itʃ/
Hola
baʼax ka waʼalik
/baʔaʃ ka waʔalik/
Gracias
dios boʼotik
/dios boʔotik/
Uno
jun
/hun/
Bueno
maʼalob
/maʔalob/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Mayan (Yucatecan) relacionadas
| Significado | maya yucateco | Itzá Maya | Maya clásico | Tabasco Chontal | Tojolabal | Uspanteko | Tzeltal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ |
| Fuego | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼaal /kʼaːl/ |
| Sol | kʼiin /kʼiːn/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼin /kʼin/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼajkʼal /kʼaxkʼal/ |
| Luna | uj /uh/ | uj /uh/ | uh /uh/ | ä /æ/ | ixaw /iʃaw/ | ikʼ /ikʼ/ | u /u/ |
| Madre | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | nan /nan/ | meʼ /meʔ/ |
| Padre | taata /taːta/ | tat /tat/ | yuum /juːm/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Comer | jaant /haːnt/ | jant /hant/ | wiʼij /wiʔiχ/ | weʼ /weʔ/ | waʼel /waʔel/ | waʼ /waʔ/ | weʼel /weʔel/ |
| Beber | ukʼul /ukʼul/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | uchʼel /utʃʼel/ |
| Amor | yaakuntej /jaːkunteh/ | yakunti /jakunti/ | yaah /jaːh/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | skʼana /skʼana/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼanbey /kʼanbej/ |
| Corazón | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | pixan /piʃan/ | pixan /piʃan/ | alma /alma/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | oʼtan /oʔtan/ |
| Árbol | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Casa | naj /nah/ | nah /nah/ | otoch /otoːtʃ/ | otot /otot/ | naj /nah/ | jaa /haː/ | na /na/ |
| Perro | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | peekʼ /peːkʼ/ | pekʼ /pekʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Gato | miis /miːs/ | mis /mis/ | miis /miːs/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Mano | kʼabʼ /kʼaɓ/ | kʼab /kʼab/ | kʼab /kʼab/ | kʼä /kʼæ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | kʼab /kʼab/ |
| Ojo | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | ich /itʃ/ | wich /witʃ/ | satej /sateh/ | wach /watʃ/ | sit /sit/ |
| Hola | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | bin a bel /bin a bel/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | saʼbʼal /saʔbal/ | banti winik /banti winik/ |
| Gracias | dios boʼotik /dios boʔotik/ | dios bʼotik /dios botik/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | yuj /juh/ | maltyox /maltjoʃ/ | wokol awal /wokol awal/ |
| Uno | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | un /un/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ |
| Bueno | maʼalob /maʔalob/ | malobʼ /malob/ | utz /uts/ | tsʼak /tsʼak/ | lek /lek/ | utz /uts/ | lek /lek/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.