Tshangla
Sino-Tibetan > Tibeto-Burman > Bodish (close to but not descended from Classical Tibetan)
El tshangla, llamado sharchopkha ('habla oriental') en dzongkha, es la lengua mayoritaria del este de Bután y la más hablada de las lenguas tibetano-birmanas autóctonas del país. Es bódica y está estrechamente emparentada con el tibetano, pero no desciende del tibetano clásico, y los dialectos butaneses carecen de tono léxico, aunque de las variedades habladas al otro lado de la frontera, en Pemako (Tíbet), se informa que están desarrollando tono a medida que se pierde el antiguo contraste de sonoridad de las consonantes iniciales. Andvik la describe como una lengua no escrita: no está estandarizada, no se enseña en las escuelas y no está reconocida como lengua minoritaria en ninguna parte, y los hablantes que sí la escriben usan la escritura tibetana uchen. Pese a ello es vigorosa y sirve de lengua franca en Trashigang, Mongar y los distritos vecinos, y los niños todavía la adquieren como primera lengua. La descripción de referencia es A Grammar of Tshangla, de Erik Andvik (Brill, 2010), cuya ortografía práctica se emplea para las formas aquí recogidas.
Dónde se habla
31 palabras esenciales en Tshangla
Agua
ri
/ɾi/
Fuego
mi
/mi/
Sol
ngam
/ŋam/
Luna
lanyingam
/laɲiŋam/
Estrella
karmamindu
/kaɾmamindu/
Madre
ama
/ama/
Padre
apa
/apa/
Yo
jang
/dʑaŋ/
Tú
nan
/nan/
Nombre
ming
/miŋ/
Ojo
ming
/miŋ/
Mano
gadang
/gadaŋ/
Corazón
thinglom
/tʰiŋlom/
Amor
phangpe
/pʰaŋpe/
Árbol
shing
/ɕiŋ/
Casa
phai
/pʰai/
Perro
khu
/kʰu/
Gato
danyi
/daɲi/
Comer
zale
/zale/
Beber
jame
/dʑame/
Uno
thur
/tʰuɾ/
Dos
nyiktsing
/ɲiktsiŋ/
Hola
kuzuzangpo
/kuzuzaŋpo/
Gracias
kadrinche
/kaɖintɕʰe/
Bueno
lekpu
/lekpu/
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Sino-Tibetan > Tibeto-Burman > Bodish (close to but not descended from Classical Tibetan) relacionadas
| Significado | Tshangla | Kurtöp | Balti | Sikkimese | Ladakhi | Dzongkha | Khams Tibetan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | ri /ɾi/ | khwe /kʰwe/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Fuego | mi /mi/ | mi /mi/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Sol | ngam /ŋam/ | ningpe /niŋpe/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Luna | lanyingam /laɲiŋam/ | lai /lai/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Estrella | karmamindu /kaɾmamindu/ | karma /karma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /kaːma/ | སྐར་མ /karma/ |
| Madre | ama /ama/ | amai /amai/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Padre | apa /apa/ | apai /apai/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ |
| Yo | jang /dʑaŋ/ | ngat /ŋat/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋà/ |
| Tú | nan /nan/ | wit /wit/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ | ཁྱེད་རང་ /kʰeraŋ/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ | ཁྱོད /cʰø˥/ |
| Nombre | ming /miŋ/ | ming /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Ojo | ming /miŋ/ | mik /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Mano | gadang /gadaŋ/ | lak /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Corazón | thinglom /tʰiŋlom/ | nying /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ |
| Amor | phangpe /pʰaŋpe/ | ga /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ /ɡa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ་པོ /ɡapo/ |
| Árbol | shing /ɕiŋ/ | shing /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ |
| Casa | phai /pʰai/ | khim /kʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Perro | khu /kʰu/ | khwi /kʰwi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Gato | danyi /daɲi/ | byila /bila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Comer | zale /zale/ | za /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ |
| Beber | jame /dʑame/ | thung /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ |
| Uno | thur /tʰuɾ/ | thê /tʰe/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Dos | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | zon /zon/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས་ /ɲiː/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲiː/ | གཉིས /ȵiː/ |
| Hola | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཨ་རོ /aro/ |
| Gracias | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | kadrinche /kadrintɕe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Bueno | lekpu /lekpu/ | lekpo /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.