वैदिक संस्कृतम्
Vedic Sanskrit
Indo-European (Indo-Iranian, Indo-Aryan; Old Indo-Aryan) · historical / hidden variety
Vedic Sanskrit is the oldest attested form of Sanskrit and the language of the Vedas, including the Rigveda, the earliest of these sacred texts. It belongs to the Old Indo-Aryan stage of the Indo-Iranian branch of the Indo-European family and was spoken in the northern Indian subcontinent roughly from the mid-2nd to the mid-1st millennium BCE. Transmitted orally with remarkable precision for centuries before being written, it has no native speakers today and survives as a historical and liturgical language, notable for its pitch accent and rich inflectional and verbal morphology.
Where it is spoken
31 core words in Vedic Sanskrit
Water
आपः
/aːpaɦ/
Fire
अग्निः
/aɡniɦ/
Sun
सूर्यः
/suːrjaɦ/
Moon
चन्द्रमाः
/tɕandramaːɦ/
Star
तारा
/taːˈraː/
Mother
माता
/maːtaː/
Father
पिता
/pitaː/
I
अहम्
/ɐˈɦɐm/
You
त्वम्
/tʋɐm/
Name
नाम
/naːmɐ/
Eye
अक्षि
/akʂi/
Hand
हस्तः
/hastaɦ/
Heart
हृदयम्
/hr̩dajam/
Love
स्नेहः
/sneːɦaɦ/
Tree
वृक्षः
/vr̩kʂaɦ/
House
गृहम्
/ɡr̩ham/
Dog
श्वा
/ɕwaː/
Cat
मार्जारः
/maːrdʑaːraɦ/
Eat
अत्ति
/atti/
Drink
पिबति
/pibati/
One
एकः
/eːkaɦ/
Two
द्वौ
/dʋɐu/
Hello
स्वस्ति
/swasti/
Thank you
—
/—/
Good
साधु
/saːdʱu/
Computer
गणक
/ɡɐɳɐkɐ/
Words compared
Compared with related Indo-European (Indo-Iranian, Indo-Aryan; Old Indo-Aryan) languages
| Meaning | Vedic Sanskrit | Modern Spoken Sanskrit | Sanskrit | Pali | Pedagogical Pali (Theravada monastic) | Maharastri Prakrit | Hindi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | आपः /aːpaɦ/ | जलम् /dʑalam/ | जलम् /dʑalam/ | उदक /udaka/ | udaka /udaka/ | उदग /udaɡa/ | पानी /paːniː/ |
| Fire | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्निः /aɡniɦ/ | अग्गि /aɡːi/ | aggi /aɡːi/ | अग्गि /aɡɡi/ | आग /aːɡ/ |
| Sun | सूर्यः /suːrjaɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | सूर्यः /suːɾjaɦ/ | सुरिय /surija/ | suriya /suɾija/ | सूर /suːɾa/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Moon | चन्द्रमाः /tɕandramaːɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | चन्द्रः /tɕandɾaɦ/ | चन्द /tɕanda/ | canda /tɕanda/ | चंद /tʃanda/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Star | तारा /taːˈraː/ | तारा /t̪aːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | tārā /ˈt̪aːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mother | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | माता /maːtaː/ | mātā /maːtaː/ | माय /maːja/ | माँ /mãː/ |
| Father | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | पिता /pitaː/ | pitā /pitaː/ | पिअ /piaː/ | पिता /pitaː/ |
| I | अहम् /ɐˈɦɐm/ | अहम् /ɐɦɐm/ | अहम् /ɐɦɐm/ | अहं /ahaŋ/ | ahaṃ /ɐˈhɐŋ/ | अहं /ahan/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| You | त्वम् /tʋɐm/ | त्वम् /t̪ʋɐm/ | त्वम् /tʋɐm/ | त्वं /tvaŋ/ | tvaṃ /t̪ʋɐŋ/ | तुमं /tuman/ | तुम /tʊm/ |
| Name | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːmɐ/ | नाम /naːma/ | nāma /ˈnaːma/ | णाम /ɳaːma/ | नाम /naːm/ |
| Eye | अक्षि /akʂi/ | अक्षि /akʂi/ | नेत्रम् /neːtɾam/ | चक्खु /tɕakːʰu/ | cakkhu /tɕakːʰu/ | अच्छि /atʃːʰi/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Hand | हस्तः /hastaɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | हस्तः /hastaɦ/ | हत्थ /hatːʰa/ | hattha /hatːʰa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Heart | हृदयम् /hr̩dajam/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | हृदयम् /hr̩dajam/ | हदय /hadaja/ | hadaya /hadaja/ | हिअ /hiaː/ | दिल /dil/ |
| Love | स्नेहः /sneːɦaɦ/ | स्नेहः /sneːhaɦ/ | प्रेम /preːma/ | पेम /pema/ | mettā /metːaː/ | पेम /peːma/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Tree | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | वृक्षः /vr̩kʂaɦ/ | रुक्ख /rukːʰa/ | rukkha /rukːʰa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | पेड़ /peːɽ/ |
| House | गृहम् /ɡr̩ham/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | गृहम् /ɡr̩ham/ | घर /ɡʱara/ | gehā /ɡehaː/ | घर /ɡʱaɾa/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Dog | श्वा /ɕwaː/ | कुक्कुरः /kukːuɾaɦ/ | श्वा /ɕvaː/ | सुनख /sunakʰa/ | sunakha /sunakʰa/ | सुणग /suɳaɡa/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Cat | मार्जारः /maːrdʑaːraɦ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | मार्जारः /maːɾdʑaːɾaɦ/ | बिळाल /biɭaːla/ | biḷāra /biɭaːɾa/ | मज्जार /madʒːaːra/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Eat | अत्ति /atti/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | खादति /kʰaːdati/ | bhuñjati /bʱuɲdʒati/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Drink | पिबति /pibati/ | पिबति /pibati/ | पिबति /pibati/ | पिवति /pivati/ | pivati /pivati/ | पिब /piba/ | पीना /piːnaː/ |
| One | एकः /eːkaɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | एकः /eːkaɦ/ | एक /eka/ | eka /eka/ | एग /eɡa/ | एक /eːk/ |
| Two | द्वौ /dʋɐu/ | द्वे /d̪ʋeː/ | द्वि /dvi/ | द्वे /dve/ | dve /d̪ʋe/ | दो /do/ | दो /d̪oː/ |
| Hello | स्वस्ति /swasti/ | नमस्कारः /namaskaːɾaɦ/ | नमस्ते /namasteː/ | नमो /namo/ | namo /namo/ | — /—/ | नमस्ते /namasteː/ |
| Thank you | — /—/ | धन्यवादाः /dʱanjaʋaːdaːɦ/ | धन्यवादः /dʱanjaʋaːdaɦ/ | अनुमोदामि /anumodaːmi/ | anumodanā /anumodanaː/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ |
| Good | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | साधु /saːdʱu/ | kusala /kusala/ | साहु /saːhu/ | अच्छा /atʃːʰaː/ |
| Computer | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | संगणकः /sɐŋɡɐɳɐkɐh/ | गणक /ɡɐ.ɳɐ.kɐ/ | गणक /ɡɐɳɐkɐ/ | gaṇaka /ɡɐɳɐkɐ/ | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ |
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.