原始蔵緬語
التبتو-البورمية البدائية
Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto)
إعادة بناء السلف المشترك للفرع التبتي-البورمي من العائلة الصينية-التبتية، باستثناء الفرع الصيني الذي انفصل مبكراً. تتبع Matisoff Handbook of Proto-Tibeto-Burman (2003) وقاعدة بيانات STEDT، مع نجمة؛ تشير العلامة ⪤ إلى صور قرابية (allofam). إعادة بناء PTB موثوقة نسبياً لأجزاء الجسم والأفعال الأساسية وبعض المفردات الطبيعية، لكن لا توجد صورة سلف معترف بها على نطاق واسع للجهات و'القطة' و'التنين' وغيرها، ولذلك تُترك حقول كثيرة فارغة.
أين تُستخدم
قراءات الحروف الهانية في التبتو-البورمية البدائية
| الحرف | المعنى | القراءة | الشكل | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 二 | two | *g-nis | /*g-nis/ | |
| 三 | three | *g-sum | /*g-sum/ | |
| 四 | four | *b-ləy | /*b-ləy/ | |
| 五 | five | b- 形 | *b-ŋa | /*b-ŋa/ |
| l- 形 | *l-ŋa | /*l-ŋa/ | ||
| 六 | six | *d-k-ruk | /*d-k-ruk/ | |
| 八 | eight | *b-r-gyat 形 | *b-r-gyat | /*b-r-gyat/ |
| *b-g-ryat 形 | *b-g-ryat | /*b-g-ryat/ | ||
| 九 | nine | *d-kəw | /*d-kəw/ | |
| 日 | sun | *nəy | /*nəy/ | |
| 月 | moon | s- 形 | *s-la | /*s-la/ |
| g- 形 | *g-la | /*g-la/ | ||
| 山 | mountain | *r-i | /*r-i/ | |
| 火 | fire | *mey | /*mey/ | |
| 犬 | dog | *kʷəy | /*kʷəy/ | |
| 魚 | fish | *ŋ(y)a | /*ŋ(y)a/ | |
| 人 | person | *r-mi(y) | /*r-mi(y)/ | |
| 手 | hand | l- 形 | *l(y)ak | /*l(y)ak/ |
| d- 形 | *dyak | /*dyak/ | ||
| 目 | eye | *s-mik 形 | *s-mik | /*s-mik/ |
| *s-myak 形 | *s-myak | /*s-myak/ | ||
| 耳 | ear | *r-na | /*r-na/ | |
| 血 | blood | *s-hywəy | /*s-hywəy/ | |
| 肉 | meat | *sya | /*sya/ | |
| 食 | eat | *dzya | /*dzya/ |
المصادر
- Matisoff, James A. (2003). Handbook of Proto-Tibeto-Burman. UC Press.
- STEDT (Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus), UC Berkeley, online database.
- Wikipedia: Proto-Tibeto-Burman language
مقارنة قراءات الهان
بالمقارنة مع لغات Sino-Tibetan > Tibeto-Burman (proto) ذات الصلة
| الحرف | التبتو-البورمية البدائية | السينو-التبتية البدائية | الهمونغ-ميين البدائية | الصينية (هان) | اليابانية البدائية | المنغولية البدائية | الأسترو-آسيوية البدائية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 二 | *g-nis /*g-nis/ | *nĭy /*nĭy/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *ni[j]-s /*ni[j]-s/ | *puta /*puta/ | *qoyar /*qojar/ | *ɓaːr /*ɓaːr/ |
| 三 | *g-sum /*g-sum/ | *sɨm /*sɨm/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *s.rum /*s.rum/ | *mi /*mi/ | *gurba(n) /*gurban/ | *peːʔ /*peːʔ/ |
| 四 | *b-ləy /*b-ləy/ | *lĭy /*lĭy/ | *plei /*plei/ | *s.li[j]-s /*s.li[j]-s/ | *jə /*jə/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | *puənʔ /*puənʔ/ |
| 五 | b- 形*b-ŋa /*b-ŋa/l- 形*l-ŋa /*l-ŋa/ | *ŋāH /*ŋāH/ | *prja /*prja/ | *C.ŋˤaʔ /*C.ŋˤaʔ/ | *itu /*itu/ | *tabu(n) /*tabun/ | — |
| 六 | *d-k-ruk /*d-k-ruk/ | *rŭk /*rŭk/ | *kruk /*kruk/ | *k.ruk /*k.ruk/ | *mu /*mu/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | *pruʔ /*pruʔ/ |
| 八 | *b-r-gyat 形*b-r-gyat /*b-r-gyat/*b-g-ryat 形*b-g-ryat /*b-g-ryat/ | *ryēt /*ryēt/ | — | *pˤret /*pˤret/ | *ja /*ja/ | *nayima(n) /*najiman/ | *tNɕaːm /*tɲcaːm/ |
| 九 | *d-kəw /*d-kəw/ | *kwɨH /*kwɨH/ | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | *[k]uʔ /*[k]uʔ/ | *kəkənə /*kəkənə/ | *yersü(n) /*jersyn/ | — |
| 日 | *nəy /*nəy/ | *nĭy /*nĭy/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *C.nik /*C.nik/ | *pi /*pi/ | *naran /*naran/ | *tŋiːʔ /*tŋiːʔ/ |
| 月 | s- 形*s-la /*s-la/g- 形*g-la /*g-la/ | *(s-)lăH /*(s-)lăH/ | *hlaH /*hlaH/ | *[ŋ]ʷat /*[ŋ]ʷat/ | *tukuy /*tukui/ | *sara(n) /*saran/ | *kVcaːj /*kəcaːj/ |
| 山 | *r-i /*r-i/ | — | — | *s-ŋrar /*s-ŋrar/ | *jama /*jama/ | *agula /*aɣula/ | — |
| 火 | *mey /*mey/ | — | — | *[qʷʰ]ˤəjʔ /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | *poy /*poi/ | *gal /*ɡal/ | *ʔuːs /*ʔuːs/ |
| 犬 | *kʷəy /*kʷəy/ | — | *qluwX /*qluwX/ | *[k]ʷʰˤenʔ /*[k]ʷʰˤenʔ/ | *enu /*enu/ | *noxai /*noxaj/ | *cɔʔ /*cɔʔ/ |
| 魚 | *ŋ(y)a /*ŋ(y)a/ | — | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *[ŋ]a /*[ŋ]a/ | *iwo /*iwo/ | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | *kaʔ /*kaʔ/ |
| 人 | *r-mi(y) /*r-mi(y)/ | *mĭ /*mĭ/ | *lan /*ʔja/ | *ni[ŋ] /*ni[ŋ]/ | *pitə /*pitə/ | *kümün /*kymyn/ | *kmiː /*kmiː/ |
| 手 | l- 形*l(y)ak /*l(y)ak/d- 形*dyak /*dyak/ | — | — | *n̥uʔ /*n̥uʔ/ | *ta /*ta/ | *gar /*ɡar/ | *tiːʔ /*tiːʔ/ |
| 目 | *s-mik 形*s-mik /*s-mik/*s-myak 形*s-myak /*s-myak/ | — | — | *C.muk /*C.muk/ | *ma /*ma/ | *nidün /*nidyn/ | *mat /*mat/ |
| 耳 | *r-na /*r-na/ | — | — | *C.nəʔ /*C.nəʔ/ | *mimi /*mimi/ | *cikin /*tʃikin/ | *ktɔːr /*ktɔːr/ |
| 血 | *s-hywəy /*s-hywəy/ | — | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *m̥ˤik /*m̥ˤik/ | *ti /*ti/ | *cisu(n) /*tʃisun/ | *mhaːm /*mhaːm/ |
| 肉 | *sya /*sya/ | — | — | *k.nuk /*k.nuk/ | *sisi /*sisi/ | *mika(n) /*mikan/ | *sɔc /*sɔc/ |
| 食 | *dzya /*dzya/ | *ʒʰa /*ʒʰa/ | — | *mə-lək /*mə-lək/ | *kup- /*kup-/ | *ide- /*ide-/ | *ca(ː)ʔ /*caːʔ/ |
صفحة 1/2
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.