文言文(粵音)
Класична китайська (кантонське читання)
Sinitic (Yue, Cantonese pedagogical reading of Literary Chinese) · історичний / прихований різновид
Classroom Classical Chinese with Cantonese pedagogical reading (文言文 粵音 wén yán wén Jyutping: man4 jin4 man4 jyut6 jam1) is the standard Cantonese reading of Literary Chinese (文言文) as taught in Hong Kong, Macau, and overseas Cantonese-medium Chinese schools. Distinct from: (1) zh_han / zh_tang (reconstructed Old/Middle Chinese pronunciations used for historical-linguistic study, not pedagogy); (2) zh_song (Mandarin school-pronunciation of Classical Chinese, despite the "Song" name); (3) ja_kanbun (Japanese kun-yomi rendering); and (4) Vietnamese hán văn or Korean hanmun readings. The Cantonese 文言 reading is the canonical Sinitic pedagogical reading tradition outside Mandarin and preserves more Middle Chinese-derived phonological distinctions than Mandarin: full set of six tones reflecting Middle Chinese tone categories, retained stop finals -k/-t/-p (lost in Mandarin), nasal -m (merged with -n in Mandarin). Used to read Classical poetry (Tang shi, Song ci), Confucian texts (四書五經), and Tang prose (古文) in Hong Kong secondary school 中國語文 curriculum.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Класична китайська (кантонське читання)
Вода
水
/sɵy˧˥/
Вогонь
火
/fɔ˧˥/
Сонце
日
/jɐt˨/
Місяць
月
/jyt˨/
Мати
母
/mou˩˧/
Батько
父
/fu˨/
Їсти
食
/sɪk˨/
Пити
飲
/jɐm˧˥/
Любов
愛
/ɔi˧/
Серце
心
/sɐm˥/
Дерево
木
/mʊk˨/
Дім
屋
/ʊk˥/
Собака
犬
/hyn˧˥/
Кішка
貓
/mau˥/
Рука
手
/sɐu˧˥/
Око
目
/mʊk˨/
Привіт
萬福
/man˨ fʊk˥/
Дякую
謝
/tsɛ˨/
Один
一
/jɐt˥/
Добрий
善
/sin˨/
Джерела
- Bauer & Benedict (1997) Modern Cantonese Phonology
- Matthews & Yip (2011) Cantonese: A Comprehensive Grammar
- Hong Kong Examinations and Assessment Authority — Chinese Language curriculum
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Sinitic (Yue, Cantonese pedagogical reading of Literary Chinese)
| Значення | Класична китайська (кантонське читання) | Чжуншаньський юе | Кантонська | Дунгуаньський юе | Гаочжоуський юе | Наньнінський байхуа | Пінхуа |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sɵy˧˥/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /sɵi˧˥/ | 水 /ɬɵy˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ |
| Вогонь | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔː˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ |
| Сонце | 日 /jɐt˨/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˧˧/ | 日头 /jɐt˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ |
| Місяць | 月 /jyt˨/ | 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ | 月光 /jyːt˨ kʷɔːŋ˥/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨kwɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ |
| Мати | 母 /mou˩˧/ | 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ | 媽媽 /maː˥maː˥/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 妈妈 /maː˥˥maː˥˥/ | 老妈 /lau˧˩ma˥˥/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ |
| Батько | 父 /fu˨/ | 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ | 爸爸 /paː˨˩paː˥/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸爸 /paː˨˩paː˨˩/ | 老窦 /lau˧˩tɐu˨˨/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ |
| Їсти | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɪk˨˨/ | 食 /ɬɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ |
| Пити | 飲 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 飲 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ |
| Любов | 愛 /ɔi˧/ | 愛 /ɔi˧/ | 愛 /ɔːi˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ŋɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ |
| Серце | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˧/ | 心 /sɐm˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /ɬɐm˥˥/ | 心 /sɐm˦˦/ |
| Дерево | 木 /mʊk˨/ | 樹 /syː˨/ | 樹 /syː˨/ | 树 /syː˨/ | 树 /sy˨˨/ | 树 /ɬɵy˨/ | 树 /sy˦˦/ |
| Дім | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ʊk˥˥/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ |
| Собака | 犬 /hyn˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ |
| Кішка | 貓 /mau˥/ | 貓 /maːu˥˧/ | 貓 /maːu˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /meu˥˥/ | 猫 /mau˦˦/ |
| Рука | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /ɬɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ |
| Око | 目 /mʊk˨/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ |
| Привіт | 萬福 /man˨ fʊk˥/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ | 你好 /neːi˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ |
| Дякую | 謝 /tsɛ˨/ | 多謝 /tɔ˥˧ tsɛː˨/ | 多謝 /tɔː˥t͡sɛː˨/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tsɛ˨˨/ | 多谢 /tɔ˥˥tse˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ |
| Один | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˥˥/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ |
| Добрий | 善 /sin˨/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˦˨/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.