isiNdebele
Северный ндебеле
Atlantic-Congo (Bantu, Nguni)
Northern Ndebele (isiNdebele) is the main Nguni Bantu language of Zimbabwe, spoken predominantly in Matabeleland with Bulawayo as its cultural centre. It descends from a 19th-century migration of Mzilikazi's Nguni people from northern South Africa, making it closely related to Zulu (zu). Distinct from Southern Ndebele (nbl) of South Africa, which split off earlier and developed under different contact conditions. Recognised as one of Zimbabwe's 16 official languages under the 2013 constitution.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Северный ндебеле
Вода
amanzi
/amanzi/
Огонь
umlilo
/umlilo/
Солнце
ilanga
/ilaŋɡa/
Луна
inyanga
/iɲaŋɡa/
Мать
umama
/umama/
Отец
ubaba
/uɓaɓa/
Есть
ukudla
/ukuɮa/
Пить
ukunatha
/ukunatʰa/
Любовь
uthando
/utʰando/
Сердце
inhliziyo
/inɬizijo/
Дерево
isihlahla
/isiɬaɬa/
Дом
indlu
/indɮu/
Собака
inja
/indʒa/
Кошка
ikati
/ikati/
Рука
isandla
/isandɮa/
Глаз
ilihlo
/iliɬo/
Привет
salibonani
/saliɓonani/
Спасибо
ngiyabonga
/ŋijaɓoŋɡa/
Один
nye
/ɲe/
Хороший
kuhle
/kuɬe/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Atlantic-Congo (Bantu, Nguni)
| Значение | Северный ндебеле | Зулу | Южный ндебеле | Свази | Коса | Тсонга | Рунди |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | amanzi /amaːnzi/ | mati /mati/ | amazi /amaːzi/ |
| Огонь | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | ndzilo /ndzilo/ | umuriro /umuɾiɾo/ |
| Солнце | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | dyambu /dʒambu/ | izuba /izuba/ |
| Луна | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | n'weti /ŋweti/ | ukwezi /ukwezi/ |
| Мать | umama /umama/ | umama /umama/ | umma /umma/ | make /make/ | umama /umaːma/ | manana /manana/ | mama /maːma/ |
| Отец | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | utata /utaːta/ | tatana /tatana/ | data /data/ |
| Есть | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | ku dya /ku dʒa/ | kurya /kuɾja/ |
| Пить | ukunatha /ukunatʰa/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | ukusela /ukusela/ | kunatsa /kunatsa/ | ukusela /ukusɛla/ | ku nwa /ku nwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Любовь | uthando /utʰando/ | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | lutsandvo /luʦandwo/ | uthando /utʰando/ | rirhandzu /riɾandzu/ | urukundo /uɾukundo/ |
| Сердце | inhliziyo /inɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | mbilu /mbilu/ | umutima /umutima/ |
| Дерево | isihlahla /isiɬaɬa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | sihlahla /siɬaɬa/ | umthi /umtʰi/ | nsinya /nsiɲa/ | igiti /iɡiti/ |
| Дом | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | yindlu /jindɮu/ | inzu /inzu/ |
| Собака | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | mbyana /mbjana/ | imbwa /imbwa/ |
| Кошка | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | ikati /ikati/ | mangoyi /maŋɡoji/ | akayabu /akajabu/ |
| Рука | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | voko /voko/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Глаз | ilihlo /iliɬo/ | iso /iso/ | ihlo /iɬo/ | liso /liso/ | iliso /iliso/ | tihlo /tiɬo/ | ijisho /idʒiʃo/ |
| Привет | salibonani /saliɓonani/ | sawubona /sawuɓona/ | lotjhani /lotʃʰani/ | sawubona /sawuɓona/ | molo /molo/ | avuxeni /avuʃeni/ | amahoro /amahoɾo/ |
| Спасибо | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | enkosi /ɛnkosi/ | inkomu /iŋkomu/ | murakoze /muɾakoze/ |
| Один | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | inye /iɲɛ/ | rin'we /riŋwe/ | rimwe /ɾimwe/ |
| Хороший | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | kahle /kaɬe/ | nziza /nziza/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.