𑀳𑁆𑀯𑀢𑀦𑀽
Хотаносакский
индоевропейская (Иранская, средний, восточный, сакский) · историческая / скрытая разновидность
Хотаносакский (или хотанский саксидский) — средневековый иранский язык восточносакской ветви, сохранившийся в буддийских рукописях буддийского царства Хотан на южной ветви Шёлкового пути. Близкородствен тумшукскому (также сакскому) и, более отдалённо, восточноиранским языкам, таким как согдийский. Как и тохарский, исчез с приходом тюркских народов в Таримскую впадину.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Хотаносакский
Вода
𑀊𑀤𑀸
/uːdaː/
Огонь
𑀆𑀢𑀭
/aːtar/
Солнце
𑀉𑀭𑁆𑀫
/urma/
Луна
𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢
/maːsta/
Звезда
𑀲𑁆𑀢𑀸𑀭
/staːra/
Мать
𑀫𑀸𑀢
/maːta/
Отец
𑀧𑀺𑀢
/pita/
Я
aä
/aːə/
Ты
𑀢𑀽
/tuː/
Имя
𑀦𑀸𑀫
/naːma/
Глаз
𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆
/tʃʰeʃman/
Рука
𑀤𑀲𑁆𑀢
/dasta/
Сердце
𑀬𑀲𑀭 (ysära)
/zəra/
Любовь
𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽
/arːuː/
Дерево
𑀤𑁆𑀭𑀼
/drːu/
Дом
𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳
/bjaːha/
Собака
𑀰𑀼
/ʂu/
Кошка
𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼
/ʂʂarau/
Есть
𑀧𑀭𑀢
/parætæ/
Пить
𑀧𑀻𑀅
/piːa/
Один
𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼
/ɕːau/
Два
𑀤𑀼𑀯
/duva/
Привет
𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻
/drːuːdiː/
Спасибо
𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢
/pjaʃta/
Хороший
𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢
/viratːa/
Источники
- Bailey (1979) Dictionary of Khotan Saka
- Emmerick (1992) A Guide to the Literature of Khotan
- Glottolog: khot1251
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Indo-European (Iranian, Middle, Eastern, Saka)
| Значение | Хотаносакский | Древнеперсидский | Авестийский | Парфянский | Согдийский | Среднеперсидский (пехлеви) | Скифский |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | 𑀊𑀤𑀸 /uːdaː/ | 𐎠𐎱 /aːpi/ | 𐬁𐬞 /aːp/ | āb /aːb/ | ʾāp /aːp/ | 𐭠𐭯 /aːb/ | ap /ap/ |
| Огонь | 𑀆𑀢𑀭 /aːtar/ | 𐎠𐎫𐎼 /aːtar/ | 𐬁𐬙𐬀𐬭 /aːtar/ | ādar /aːdar/ | ʾātar /aːtar/ | 𐭠𐭲𐭱 /aːtaʃ/ | ātar /aːtar/ |
| Солнце | 𑀉𑀭𑁆𑀫 /urma/ | 𐏃𐎢𐎺𐎼 /huwar/ | 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆 /huwarə/ | xwar /xwar/ | xwr /xwar/ | 𐭧𐭥𐭫𐭱𐭩𐭲 /xwarʃeːd/ | hvar /xʷar/ |
| Луна | 𑀫𑀸𑀲𑁆𑀢 /maːsta/ | 𐎶𐎠𐏃 /maːha/ | 𐬨𐬁𐬵 /maːh/ | māh /maːh/ | mʾx /maːx/ | 𐭬𐭠𐭧 /maːh/ | māh /maːh/ |
| Звезда | 𑀲𑁆𑀢𑀸𑀭 /staːra/ | 𐎿𐎫𐎠𐎼 /staːra/ | 𐬯𐬙𐬀𐬭 /star/ | astārag /asˈtaːraɡ/ | stāre /staːre/ | 𐭮𐭲𐭠𐭫𐭪 /staːrag/ | star /staːr/ |
| Мать | 𑀫𑀸𑀢 /maːta/ | 𐎶𐎠𐎫𐎼 /maːtar/ | 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 /maːtar/ | mād /maːd/ | mʾtr /maːtar/ | 𐭬𐭠𐭲𐭫 /maːdar/ | mātar /maːtar/ |
| Отец | 𑀧𑀺𑀢 /pita/ | 𐎱𐎡𐎫𐎠 /pitaː/ | 𐬞𐬌𐬙𐬀𐬭 /pitar/ | pid /pid/ | ptr /pitar/ | 𐭯𐭩𐭲𐭫 /pidar/ | pitar /pitar/ |
| Я | aä /aːə/ | 𐎠𐎭𐎶 /adam/ | 𐬀𐬰𐬆𐬨 /azəm/ | az /az/ | azu /azu/ | 𐭠𐭭 /an/ | azu /azu/ |
| Ты | 𑀢𑀽 /tuː/ | 𐎬𐎢𐎺𐎶 /tuvam/ | 𐬙𐬏𐬨 /tuːm/ | tu /tuː/ | tγu /tɣu/ | 𐭲𐭥 /toː/ | tu /tuː/ |
| Имя | 𑀦𑀸𑀫 /naːma/ | 𐎴𐎠𐎶 /naːma/ | 𐬥𐬁𐬨𐬀𐬥 /naːman/ | nām /naːm/ | nām /naːm/ | 𐭭𐭠𐭬 /naːm/ | nama /naːma/ |
| Глаз | 𑀘𑁂𑀰𑁆𑀫𑀦𑁆 /tʃʰeʃman/ | 𐏂𐏁𐎶𐎴 /tʃaʃman/ | 𐬗𐬀𐬱𐬨𐬀𐬥 /tʃaʃman/ | čašm /tʃaʃm/ | cšm /tʃaʃm/ | 𐭰𐭱𐭬 /tʃaʃm/ | čašm /tʃaʃm/ |
| Рука | 𑀤𑀲𑁆𑀢 /dasta/ | 𐎭𐎿𐎫 /dasta/ | 𐬰𐬀𐬯𐬙𐬀 /zasta/ | dast /dast/ | dst /dast/ | 𐭣𐭮𐭲 /dast/ | zasta /zasta/ |
| Сердце | 𑀬𑀲𑀭 (ysära) /zəra/ | 𐏀𐎼𐎭 /zard/ | 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 /zərəd/ | zyrd /zird/ | δrzy /ðərʒeː/ | 𐭣𐭩𐭫 /dil/ | zard- /zard/ |
| Любовь | 𑀅𑀭𑁆𑀭𑀽 /arːuː/ | 𐎳𐎼𐎡𐎹 /frija/ | 𐬟𐬭𐬌𐬌𐬀 /frija/ | friyādan /frijaːdan/ | frytk /friːtak/ | 𐭲𐭥𐭱𐭩 /doːʃiː/ | — /—/ |
| Дерево | 𑀤𑁆𑀭𑀼 /drːu/ | — /—/ | 𐬬𐬀𐬉𐬯𐬀 /waesa/ | dār /daːr/ | drxt /draxt/ | 𐭣𐭫𐭧𐭲 /draxt/ | — /—/ |
| Дом | 𑀩𑁆𑀬𑀸𑀳 /bjaːha/ | 𐎶𐎠𐎴𐎡𐎹 /maːnija/ | 𐬥𐬨𐬁𐬥𐬀 /nmaːna/ | xānag /xaːnaɡ/ | kṯʾk /kaθaːk/ | 𐭧𐭠𐭭𐭪 /xaːnaɡ/ | — /—/ |
| Собака | 𑀰𑀼 /ʂu/ | 𐎿𐎱𐎣 /spaka/ | 𐬯𐬞𐬁 /spaː/ | spag /spaɡ/ | ʾkw /aːkuː/ | 𐭮𐭢 /saɡ/ | spaka /spaka/ |
| Кошка | 𑀰𑁆𑀰𑁆𑀭𑀅𑀼 /ʂʂarau/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | 𐭢𐭥𐭫𐭡𐭢 /ɡurbaɡ/ | — /—/ |
| Есть | 𑀧𑀭𑀢 /parætæ/ | 𐎧𐎼 /xar/ | 𐬑𐬬𐬀𐬭 /xwar/ | xward- /xward/ | xwartan /xwartan/ | 𐭧𐭥𐭫𐭲𐭭 /xwardan/ | xwartan /xʷartan/ |
| Пить | 𑀧𑀻𑀅 /piːa/ | 𐎱𐎠 /paː/ | 𐬞𐬁 /paː/ | pī- /piː/ | pi- /pi/ | 𐭭𐭥𐭱𐭩𐭲𐭭 /noːʃiːdan/ | — /—/ |
| Один | 𑀰𑁆𑀰𑀅𑀼 /ɕːau/ | 𐎠𐎡𐎺 /aiwa/ | 𐬀𐬉𐬬𐬀 /aewa/ | ēw /eːw/ | yw /jɛw/ | 𐭠𐭩𐭪 /eːk/ | aiwa /aiwa/ |
| Два | 𑀤𑀼𑀯 /duva/ | 𐎯𐎢𐎺 /duva/ | 𐬛𐬬𐬀 /dva/ | dō /doː/ | aδwa /aðwa/ | 𐭣𐭥 /doː/ | duva /duva/ |
| Привет | 𑀤𑁆𑀭𑀽𑀤𑀻 /drːuːdiː/ | — /—/ | — /—/ | drōd /droːd/ | drwd /druːd/ | 𐭣𐭫𐭥𐭲 /droːd/ | — /—/ |
| Спасибо | 𑀧𑁆𑀬𑀰𑁆𑀢 /pjaʃta/ | — /—/ | — /—/ | spās /spaːs/ | — /—/ | 𐭮𐭯𐭠𐭮 /spaːs/ | — /—/ |
| Хороший | 𑀯𑀺𑀭𑀢𑁆𑀢 /viratːa/ | 𐎴𐎡𐎲 /naiba/ | 𐬬𐬊𐬵𐬎 /vohu/ | nēw /neːw/ | nyk /neːk/ | 𐭥𐭩𐭧 /weh/ | vohu /wohu/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.