台灣客家話 (四縣腔)
тайваньский хакка
Sinitic (Hakka)
Тайваньский хакка происходит от миграций хакка из южного Китая с XVII-XVIII вв. Отличается от материкового хакка тонами, лексикой и произношением. Основные диалекты: Сысянь (самый распространённый, использован здесь, 6 тонов), Хайлу (7 тонов), Дабу, Жаопин, Чжаоань. В 2018 году признан национальным языком Тайваня.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке тайваньский хакка
Вода
水
/sui˧˩/
Огонь
火
/fo˧˩/
Солнце
日頭
/ŋit˥ tʰeu˩˩/
Луна
月光
/ŋiet˥ koŋ˨˦/
Мать
阿姆
/a˨˦ me˨/
Отец
阿爸
/a˨˦ pa˨/
Есть
食
/sit˥/
Пить
啉
/lim˩˩/
Любовь
惜
/siak˨/
Сердце
心臟
/sim˨˦ t͡sʰoŋ˥/
Дерево
樹仔
/su˥ e˧˩/
Дом
屋
/vuk˨/
Собака
狗
/keu˧˩/
Кошка
貓仔
/meu˨˦ e˧˩/
Рука
手
/su˧˩/
Глаз
目珠
/muk˨ t͡su˨/
Привет
你好
/ŋi˩˩ ho˧˩/
Спасибо
承蒙你
/sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/
Один
一
/jit˨/
Хороший
好
/ho˧˩/
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Sinitic (Hakka)
| Значение | тайваньский хакка | Хакка | Хайлуский хакка | Дунгуаньский юэ | Пинхуа | пу-сянь миньский | Чжуншаньский юэ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | 水 /sui˧˩/ | 水 /sui˧˩/ | 水 /ʃui˨˦/ | 水 /sui˧˥/ | 水 /ɬui˦˨/ | 水 /ɬui˦˩/ | 水 /sɵy˧˥/ |
| Огонь | 火 /fo˧˩/ | 火 /fo˧˩/ | 火 /fo˨˦/ | 火 /fɔ˧˥/ | 火 /fu˦˨/ | 火 /hø˦˩/ | 火 /fɔ˧˥/ |
| Солнце | 日頭 /ŋit˥ tʰeu˩˩/ | 日头 /ŋit˧tʰeu˧˥/ | 日頭 /ŋit˨˨tʰeu˨˦/ | 日头 /jɐt˨˨tʰɐu˨˩/ | 日头 /ŋit˨tʰɐu˦˦/ | 日头 /lit˥˥tʰau˧˧/ | 日頭 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/ |
| Луна | 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ | 月光 /ŋiet˧koŋ˥/ | 月光 /ŋiet˥˥koŋ˥˥/ | 月光 /jyt˨kʷɔŋ˥˥/ | 月光 /ŋyt˨kwɔŋ˦˦/ | 月 /ɣueʔ˥˥/ | 月光 /jyt˨ kwɔŋ˥˧/ |
| Мать | 阿姆 /a˨˦ me˨/ | 阿姆 /a˥me˧/ | 阿姆 /a˥˥me˥˥/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 阿妈 /a˦˦ma˦˦/ | 老母 /lau˥˥bo˦˩/ | 老母 /lou˩˧ mou˩˧/ |
| Отец | 阿爸 /a˨˦ pa˨/ | 阿爸 /a˥pa˥/ | 阿爸 /a˥˥pa˥˥/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 阿爸 /a˦˦pa˦˦/ | 老父 /lau˥˥pe˥˧/ | 老豆 /lou˩˧ tɐu˨/ |
| Есть | 食 /sit˥/ | 食 /sɨt˧/ | 食 /ʃit˥˥/ | 食 /sɪk˨/ | 食 /sɐk˨/ | 食 /siaʔ˥˥/ | 食 /sɪk˨/ |
| Пить | 啉 /lim˩˩/ | 饮 /iam˧˩/ | 啉 /lim˨˦/ | 饮 /jɐm˧˥/ | 饮 /ʔɐm˦˨/ | 啉 /lim˧˧/ | 飲 /jɐm˧˥/ |
| Любовь | 惜 /siak˨/ | 爱 /oi˧/ | 惜 /ʃiak˨˨/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɔi˦˦/ | 疼 /tʰiã˨˩/ | 愛 /ɔi˧/ |
| Сердце | 心臟 /sim˨˦ t͡sʰoŋ˥/ | 心 /sim˥/ | 心臟 /sim˥˥t͡ʃʰoŋ˨˨/ | 心 /sɐm˥˥/ | 心 /sɐm˦˦/ | 心 /ɬim˧˧/ | 心 /sɐm˥˧/ |
| Дерево | 樹仔 /su˥ e˧˩/ | 树 /su˧/ | 樹仔 /ʃu˨˨e˨˦/ | 树 /syː˨/ | 树 /sy˦˦/ | 树 /t͡sʰiu˥˧/ | 樹 /syː˨/ |
| Дом | 屋 /vuk˨/ | 屋 /vuk˧/ | 屋 /vuk˨˨/ | 屋 /ʊk˥/ | 屋 /ɔk˨/ | 厝 /t͡sʰu˨˩/ | 屋 /ʊk˥/ |
| Собака | 狗 /keu˧˩/ | 狗 /kieu˧˩/ | 狗 /keu˨˦/ | 狗 /kɐu˧˥/ | 狗 /kɐu˦˨/ | 狗 /kau˦˩/ | 狗 /kɐu˧˥/ |
| Кошка | 貓仔 /meu˨˦ e˧˩/ | 猫 /miau˥/ | 貓仔 /meu˥˥e˨˦/ | 猫 /maːu˥˥/ | 猫 /mau˦˦/ | 猫 /ŋiau˧˧/ | 貓 /maːu˥˧/ |
| Рука | 手 /su˧˩/ | 手 /su˧˩/ | 手 /ʃu˨˦/ | 手 /sɐu˧˥/ | 手 /sɐu˦˨/ | 手 /ɬiu˦˩/ | 手 /sɐu˧˥/ |
| Глаз | 目珠 /muk˨ t͡su˨/ | 目 /muk˧/ | 目珠 /muk˨˨t͡ʃu˥˥/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ | 眼 /ŋɐn˦˨/ | 目睭 /bak˥˥t͡siu˧˧/ | 眼 /ŋaːn˩˧/ |
| Привет | 你好 /ŋi˩˩ ho˧˩/ | 你好 /nɡi˧˥ho˧˩/ | 你好 /ŋi˨˦ho˨˦/ | 你好 /nei˩˧hou˧˥/ | 你好 /nei˦˨hou˦˨/ | 你好 /ni˦˩ho˦˩/ | 你好 /nei˩˧ hou˧˥/ |
| Спасибо | 承蒙你 /sin˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩/ | 多谢 /to˥t͡sia˧/ | 承蒙你 /ʃin˨˦muŋ˨˦ŋi˨˦/ | 多谢 /tɔː˥˥tsɛː˨/ | 多谢 /tɔ˦˦tsɛ˦˦/ | 多谢 /to˧˧ɬia˥˧/ | 多謝 /tɔ˥˧ tsɛː˨/ |
| Один | 一 /jit˨/ | 一 /it˧/ | 一 /ʒit˨˨/ | 一 /jɐt˥/ | 一 /jɐt˨/ | 一 /it˥˥/ | 一 /jɐt˥/ |
| Хороший | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˧˩/ | 好 /ho˨˦/ | 好 /hou˧˥/ | 好 /hou˦˨/ | 好 /ho˦˩/ | 好 /hou˧˥/ |
Сравнение чтений ханьцзы
| Иероглиф | тайваньский хакка | Мэйсяньский хакка | Хакка | Huiyang Hakka | Shao-Jiang Min | Хайлуский хакка | Пинхуа |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˩/ | it /it˨/ | yit /jit̚˥/ | it⁵ /it̚˥/ |
| 二 | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi /ŋi˧˥/ | ngì /ŋi˧˧/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 三 | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˧˧/ | sang /saŋ˦/ | sâm /sam˥˧/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ |
| 四 | si4 /si˥˥/ | sì /sɿ˥˧/ | si /si˥˥/ | sì /si˥˧/ | si /si˥/ | sì /si˩˩/ | si²² /si˨˨/ |
| 五 | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng /ŋ̍˧/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ |
| 六 | liug6 /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liuk /liuk˨/ | liu̍k /liuk̚˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ |
| 七 | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chit /tsʰit˨/ | chhit /tsʰit̚˥/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat˨/ | pat /pat̚˥/ | pat⁵ /pat̚˥/ |
| 九 | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiu /kiu˧˩/ | kiú /kiu˨˦/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ |
| 十 | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | si̍p /sip̚˥/ | sip /sip˥/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ |
| 日 | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit˥/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 月 | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngiet /ŋiet˨/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ |
| 山 | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˧˧/ | san /san˦/ | sân /san˥˧/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui /sui˧˩/ | súi /sui˨˦/ | sui³³ /sui˧˧/ |
| 火 | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | foi /foi˧˩/ | fó /fo˨˦/ | xuo³³ /xuo˧˧/ |
| 木 | mug6 /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk⁵ /muk̚˥/ |
| 土 | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thu /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˨˦/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˧˧/ | thien /tʰien˦/ | thiên /tʰien˥˧/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | ti4 /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˥˧/ | thi /tʰi˧˥/ | thì /tʰi˧˧/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi /hoi˧˩/ | hói /hoi˨˦/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | liung2 /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˧˥/ | liung /liuŋ˥˥/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ |
| 虎 | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu /fu˧˩/ | fú /fu˨˦/ | xu²¹ /xu˨˩/ |
| 犬 | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khien /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˨˦/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ |
| 馬 | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma /ma˧˩/ | má /ma˨˦/ | ma²¹ /ma˨˩/ |
| 鳥 | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | niau /niau˧˩/ | tiáu /tiau˨˦/ | niau²¹ /niau˨˩/ |
| 魚 | ng2 /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˩˩/ | ngi /ŋi˧˥/ | ng /ŋ˥˥/ | y²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ |
| 羊 | iong2 /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˩˩/ | iong /ioŋ˧˥/ | yong /joŋ˥˥/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 貓 | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˧˧/ | mau /mau˦/ | mêu /meu˥˧/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ |
| 人 | ngin2 /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˧˥/ | ngin /ŋin˥˥/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ |
| 手 | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | shiú /ʃiu˨˦/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ |
| 足 | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk˨/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ |
| 目 | mug6 /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk /muk˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˨˦/ | er³³ /ɚ˧˧/ |
| 口 | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kheu /kʰeu˧˩/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ |
| 頭 | teu2 /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˧˥/ | theu /tʰeu˥˥/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ |
| 心 | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˧˧/ | sim /sim˦/ | sîm /sim˥˧/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ |
| 血 | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet˨/ | hiet /hiet̚˥/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ |
| 肉 | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ |
| 上 | song4 /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˥˧/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˥˧/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | sòng /soŋ˧˧/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ |
| 下 | ha4 /ha˥˥/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˥˧/ | ha /ha˧˥/ | hà /ha˧˧/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | tung /tuŋ˦/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chung /tsuŋ˥˥/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˧˥/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ |
| 央 | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˧˧/ | iong /ioŋ˦/ | yông /joŋ˥˧/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | tso /tso˧˩/ | chó /tso˨˦/ | zo³⁵ /tso˧˥/ |
| 右 | iu4 /ju˥˥/ | yù /ju˥˧/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˥˧/ | iu /iu˧˥/ | yù /ju˧˧/ | iou²⁴ /iou˨˦/ |
| 東 | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˧˧/ | tung /tuŋ˦/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tong³³ /toŋ˧˧/ |
| 西 | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˧˧/ | sai /sai˦/ | sî /si˥˧/ | sai³³ /sai˧˧/ |
| 南 | nam2 /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˩˩/ | nam /nam˧˥/ | nam /nam˥˥/ | nam²¹ /naːm˨˩/ |
| 北 | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | pet /pet˨/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pak⁵ /pak̚˥/ |
| 行 | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˧˥/ | hang /haŋ˥˥/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ |
| 行 | hong4 /hoŋ˥˥/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hang /haŋ˧˥/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hang³³ /haŋ˧˧/ |
| 来 | loi2 /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˩˩/ | loi /loi˧˥/ | loi /loi˥˥/ | le³³ /lɛ˧˧/ |
| 去 | hi4 /hi˥˥/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˥˧/ | hi /hi˥/ | hì /hi˩˩/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ |
| 見 | gien4 /kien˥˥/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˥˧/ | kien /kien˥/ | kièn /kien˩˩/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun2 /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˩˩/ | vun /vun˧˥/ | vun /vun˥˥/ | uen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | si̍t /sit̚˥/ | sit /sit˥/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ |
| 飲 | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im /im˧˩/ | yím /jim˨˦/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ |
| 走 | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | tseu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˨˦/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ |
| 坐 | co1 /tsʰo˨˦/ | chhó /tsʰo˧˩/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˧˧/ | tsho /tsʰo˧˥/ | chhô /tsʰo˥˧/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ |
| 立 | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lip /lip˥/ | li̍p /lip̚˨/ | lit⁵ /lit̚˥/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.