Leerdil
Lardil
tangkico (gruppo tangkico-pama)
Il lardil è una lingua della famiglia tangkica parlata sull'Isola di Mornington, nel Queensland; oggi è praticamente dormiente (1-2 parlanti fluenti). In linguistica è celebre come lingua-ospite del damin — registro cerimoniale segreto maschile che contiene consonanti click, le uniche documentate in tutta la famiglia delle lingue indigene australiane. Il lavoro sul campo di Ken Hale negli anni 1960-80 e il Dizionario lardil di Ngakulmungan Kangka Leman (1996) ne costituiscono la documentazione principale.
Dove si parla
31 parole essenziali in Lardil
Acqua
kantha
/kanθa/
Fuoco
jalul
/dʒalul/
Sole
thurara
/θuɾaɾa/
Luna
kirdikir
/kiɖikir/
Stella
kambin
/kambin/
Madre
ngama
/ŋama/
Padre
—
/—/
Io
ngada
/ŋada/
Tu
nyingki
/ɲiŋki/
Nome
wangalk
/waŋalk/
Occhio
mela
/mela/
Mano
marra
/maɾa/
Cuore
—
/—/
Amore
—
/—/
Albero
tungal
/tuŋal/
Casa
—
/—/
Cane
ngawu
/ŋawu/
Gatto
—
/—/
Mangiare
jitha
/dʒiθa/
Bere
—
/—/
Uno
kunngirr
/kuŋŋir/
Due
kiyarrng
/kijaraŋ/
Ciao
—
/—/
Grazie
—
/—/
Buono
—
/—/
Fonti
- Ngakulmungan Kangka Leman (1996) Lardil Dictionary
- Hale (1973) "Deep-surface canonical disparities in relation to analysis and change: an Australian example" — and later work on Damin
- Klokeid (1976) Topics in Lardil Grammar (MIT PhD thesis)
- Glottolog: Lardil (lard1248)
- Ethnologue: lbz
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Tangkic (Tangkic-Pama) correlate
| Significato | Lardil | Yangkaal | Neko | Proto-sino-tibetano | Pyu | Proto-kra-dai | Proto-austroasiatico |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | wai /wai/ | — /—/ | ʔuy /uj/ | *naːm /naːm/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| Fuoco | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | titɛ /titɛ/ | *mey /mey/ | vyaŋ /wjaŋ/ | *vɤj /vɤj/ | *ʔuːs /ʔuːs/ |
| Sole | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | aatʌ /aːtʌ/ | *nəy /nəy/ | ño /ɲo/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ |
| Luna | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | — /—/ | *s-la /s-la/ | hla /hla/ | — /—/ | — /—/ |
| Stella | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | kumba /kumba/ | *s-kar /s-kar/ | kar /karʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Madre | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | — /—/ | *ma /ma/ | na /na/ | — /—/ | *maʔ /maʔ/ |
| Padre | — /—/ | kanda /kanda/ | — /—/ | *pa /pa/ | paʔ /paʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| Io | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | na /na/ | *ŋa /ŋa/ | ŋa /ŋa/ | *kuː /kuː/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ |
| Tu | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | ga /ɡa/ | *naŋ /naŋ/ | naŋ /naŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Nome | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | iwi /iwi/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | miŋ /miŋ/ | *ɟɯː /ɟɯː/ | — /—/ |
| Occhio | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | ta /ta/ | *s-mik /s-mik/ | mik /mik/ | *taː /taː/ | *mat /mat/ |
| Mano | marra /maɾa/ | — /—/ | — /—/ | *lak /lak/ | lak /lak/ | *mɯː /mɯː/ | *tiːʔ /tiːʔ/ |
| Cuore | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Amore | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Albero | tungal /tuŋal/ | — /—/ | tei /tei/ | *siŋ /siŋ/ | siŋ /siŋ/ | *maːj /maːj/ | — /—/ |
| Casa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | vaiŋ /waiŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| Cane | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | gonʌ /ɡonʌ/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | kwiy /kwij/ | *hmaː /hmaː/ | *cɔː /cɔː/ |
| Gatto | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mangiare | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | nei /nei/ | *dzya /dzya/ | cyaʔ /tɕaʔ/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ |
| Bere | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uno | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | — /—/ | *tik /tik/ | te /te/ | *nɯŋ /nɯŋ/ | *muːj /muːj/ |
| Due | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | iri /iri/ | *g-nis /g-nis/ | nit /nit/ | *soːŋ /soːŋ/ | *ɓaːr /ɓaːr/ |
| Ciao | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Grazie | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Buono | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.