中原音韻
Mandarin Yuan
Sinitik > Mandarin (awal)
Rekonstruksi fonologi Mandarin utara dinasti Yuan, sebagaimana dicatat dalam 'Zhongyuan Yinyun' (中原音韻, 1324) yang disusun Zhou Deqing sebagai panduan rima untuk sanqu dan zaju. Nada masuk (入聲) telah hilang dan didistribusikan ke tiga nada lain; nada datar terbagi menjadi yin/yang; sistem 19 konsonan awal, 19 rima, dan empat nada sudah sangat mirip Mandarin modern, namun masih mempertahankan koda nasal bilabial -m, konsonan awal v- (微), dan vokal apikal ɿ/ʅ — ciri pertengahan abad. Catatan sistematis paling awal dalam sejarah Mandarin.
Tempat dituturkan
Bacaan aksara Han dalam Mandarin Yuan
| Aksara | Arti | Bacaan | Bentuk | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | i3 | /i˨˩˦/ | |
| 二 | two | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 三 | three | sam1 | /sam˥/ | |
| 四 | four | sï4 | /sɿ˥˩/ | |
| 五 | five | u3 | /u˨˩˦/ | |
| 六 | six | lieu4 | /liəu˥˩/ | |
| 七 | seven | tshi3 | /tsʰi˨˩˦/ | |
| 八 | eight | pa3 | /pa˨˩˦/ | |
| 九 | nine | kieu3 | /kiəu˨˩˦/ | |
| 十 | ten | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 日 | sun | ʐï4 | /ʐʅ˥˩/ | |
| 月 | moon | ye4 | /yɛ˥˩/ | |
| 山 | mountain | ʂan1 | /ʂan˥/ | |
| 水 | water | ʂuei3 | /ʂuei˨˩˦/ | |
| 火 | fire | xuo3 | /xuɔ˨˩˦/ | |
| 木 | tree | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | thu3 | /tʰu˨˩˦/ | |
| 天 | sky | thien1 | /tʰiɛn˥/ | |
| 地 | ground | ti4 | /ti˥˩/ | |
| 海 | sea | xai3 | /xai˨˩˦/ | |
| 龍 | dragon | luŋ2 | /luŋ˧˥/ | |
| 虎 | tiger | xu3 | /xu˨˩˦/ | |
| 犬 | dog | khyen3 | /kʰyɛn˨˩˦/ | |
| 馬 | horse | ma3 | /ma˨˩˦/ | |
| 鳥 | bird | tiau3 | /tiau˨˩˦/ | |
| 魚 | fish | y2 | /y˧˥/ | |
| 牛 | ox | nieu2 | /niəu˧˥/ | |
| 羊 | sheep | iaŋ2 | /iaŋ˧˥/ | |
| 貓 | cat | miau1 | /miau˥/ | |
| 人 | person | ʐen2 | /ʐən˧˥/ | |
| 手 | hand | ʂeu3 | /ʂəu˨˩˦/ | |
| 足 | foot | tsu3 | /tsu˨˩˦/ | |
| 目 | eye | mu4 | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | ʐï3 | /ʐʅ˨˩˦/ | |
| 口 | mouth | kheu3 | /kʰəu˨˩˦/ | |
| 頭 | head | theu2 | /tʰəu˧˥/ | |
| 心 | heart | sim1 | /sim˥/ | |
| 血 | blood | ɕye3 | /ɕyɛ˨˩˦/ | |
| 肉 | meat | ʐieu4 | /ʐiəu˥˩/ | |
| 上 | up | ʂaŋ4 | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | xia4 | /xia˥˩/ | |
| 中 | middle | tʂuŋ1 | /tʂuŋ˥/ | |
| 中 | hit | tʂuŋ4 | /tʂuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | iaŋ1 | /iaŋ˥/ | |
| 左 | left | tsuo3 | /tsuɔ˨˩˦/ | |
| 右 | right | ieu4 | /iəu˥˩/ | |
| 東 | east | tuŋ1 | /tuŋ˥/ | |
| 西 | west | si1 | /si˥/ | |
| 南 | south | nam2 | /nam˧˥/ | |
| 北 | north | pei3 | /pəi˨˩˦/ | |
| 行 | go | ɕiŋ2 | /ɕiŋ˧˥/ | |
| 行 | row | xaŋ2 | /xaŋ˧˥/ | |
| 来 | come | lai2 | /lai˧˥/ | |
| 去 | leave | khy4 | /kʰy˥˩/ | |
| 見 | see | kien4 | /kiɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | ven2 | /vən˧˥/ | |
| 食 | eat | ʂï2 | /ʂʅ˧˥/ | |
| 飲 | drink | im3 | /im˨˩˦/ | |
| 走 | run | tseu3 | /tsəu˨˩˦/ | |
| 坐 | sit | tsuo4 | /tsuɔ˥˩/ | |
| 立 | stand | li4 | /li˥˩/ |
Sumber
- Zhou Deqing 周德清 (1324), Zhongyuan Yinyun 中原音韻
- Hsueh F.S. 薛鳳生 (1975), Phonology of Old Mandarin
- Coblin, W. South (2007), Modern Chinese Phonology: From Guānhuà to Mandarin
- Wikipedia: Zhongyuan Yinyun / Phonological history of Mandarin Chinese
Perbandingan bacaan Han
Dibandingkan dengan bahasa Sinitic > Mandarin (Early) terkait
| Aksara | Mandarin Yuan | Bahasa Mandarin | Mandarin Taiwan | Bahasa Mandarin Timur Laut | Mandarin Tionghoa Thailand | Bai (Tengah) | Bahasa Dungan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | i3 /i˨˩˦/ | yī /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | yi⁵⁵ /i˥˥/ | yī /i˥˥/ | it6 /ʔit̚˨˨˨/ | yi¹ /ji˦/ |
| 二 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | èr /ɑɻ˥˩/ | nox3 /no˨˩˦/ | er³ /ɚ˥˩/ |
| 三 | sam1 /sam˥/ | sān /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | san⁵⁵ /san˥˥/ | sān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | san¹ /san˦/ |
| 四 | sï4 /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sì /sɿ˥˩/ | sv4 /sɿ˨˩/ | sy³ /sɨ˥˩/ |
| 五 | u3 /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu²¹³ /u˨˩˧/ | wǔ /u˨˩˦/ | ngux3 /ŋu˨˩˦/ | u² /u˨˦/ |
| 六 | lieu4 /liəu˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ | liù /ljou˥˩/ | lox6 /lo˨˨˨/ | lyu³ /lju˥˩/ |
| 七 | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ | qī /tɕʰi˥˥/ | chi1 /tɕʰi˦˦/ | chi¹ /tɕʰi˦/ |
| 八 | pa3 /pa˨˩˦/ | bā /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | ba⁵⁵ /pa˥˥/ | bā /pa˥˥/ | be2 /pe˧˥/ | ba¹ /pa˦/ |
| 九 | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiux3 /tɕiu˨˩˦/ | jyu² /tɕju˨˦/ |
| 十 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | cix6 /tsʰɿ˨˨˨/ | shy² /ʂɨ˨˦/ |
| 日 | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | rì /z̩˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ | rì /z̩˥˩/ | nix4 /ni˨˩/ | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ |
| 月 | ye4 /yɛ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ | yuè /ɥe˥˩/ | nyuex4 /ɲyɛ˨˩/ | yüe³ /jyɤ˥˩/ |
| 山 | ʂan1 /ʂan˥/ | shān /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | shan⁵⁵ /ʂan˥˥/ | shān /san˥˥/ | sae1 /sæ˥/ | san¹ /san˦/ |
| 水 | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | shui²¹³ /ʂueɪ˨˩˧/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | syq3 /sɿ˨˩˦/ | shui² /ʂuei˨˦/ |
| 火 | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo²¹³ /xuo˨˩˧/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | hox3 /xo˨˩˦/ | hue² /xuɤ˨˦/ |
| 木 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu³ /mu˥˩/ |
| 土 | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu²¹³ /tʰu˨˩˧/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thux3 /tʰu˨˩˦/ | tu² /tʰu˨˦/ |
| 天 | thien1 /tʰiɛn˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian⁵⁵ /tʰiɛn˥˥/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tie1 /tʰiɛ˥/ | tyan¹ /tʰjan˦/ |
| 地 | ti4 /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ | dì /ti˥˩/ | di4 /ti˨˩/ | di³ /ti˥˩/ |
| 海 | xai3 /xai˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai²¹³ /xai˨˩˧/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hae3 /xæ˨˩˦/ | he² /xɛ˨˦/ |
| 龍 | luŋ2 /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long³⁵ /luŋ˧˥/ | lóng /luŋ˧˥/ | long2 /loŋ˧˥/ | lun² /luŋ˨˦/ |
| 虎 | xu3 /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu²¹³ /xu˨˩˧/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hux3 /xu˨˩˦/ | hu² /xu˨˦/ |
| 犬 | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan²¹³ /tɕʰyɛn˨˩˧/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | khoe4 /kʰwɛ˨˩/ | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ |
| 馬 | ma3 /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma²¹³ /ma˨˩˧/ | mǎ /ma˨˩˦/ | maq3 /ma˨˩˦/ | ma² /ma˨˦/ |
| 鳥 | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao²¹³ /niɔ˨˩˧/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niux3 /niu˨˩˦/ | nyao² /ɲjɔ˨˦/ |
| 魚 | y2 /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | yu³⁵ /y˧˥/ | yú /y˧˥/ | ngvx2 /ŋɯ˧˥/ | yü² /jy˨˦/ |
| 牛 | nieu2 /niəu˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | niu³⁵ /niou˧˥/ | niú /njou˧˥/ | ngiux2 /ŋiu˧˥/ | nyu² /ɲju˨˦/ |
| 羊 | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang³⁵ /iaŋ˧˥/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang2 /jaŋ˧˥/ | yan² /jaŋ˨˦/ |
| 貓 | miau1 /miau˥/ | māo /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | mao⁵⁵ /mau˥˥/ | māo /mau˥˥/ | maox1 /mɑu˥/ | mo¹ /mɔ˦/ |
| 人 | ʐen2 /ʐən˧˥/ | rén /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | ren³⁵ /ʐən˧˥/ | rén /zən˧˥/ | niex2 /niɛ˧˥/ | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ |
| 手 | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shou²¹³ /ʂou˨˩˧/ | shǒu /sou˨˩˦/ | shiux3 /ɕiu˨˩˦/ | shu² /ʂou˨˦/ |
| 足 | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zú /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | zu³⁵ /tsu˧˥/ | zú /tsu˧˥/ | jvx6 /tɕɯ˨˨˨/ | jyo² /tɕjɔ˨˦/ |
| 目 | mu4 /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ | mù /mu˥˩/ | mux6 /mu˨˨˨/ | mu³ /mu˥˩/ |
| 耳 | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er²¹³ /ɚ˨˩˧/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | nix3 /ni˨˩˦/ | er² /ɚ˨˦/ |
| 口 | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou²¹³ /kʰou˨˩˧/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | khux3 /kʰu˨˩˦/ | ku² /kʰou˨˦/ |
| 頭 | theu2 /tʰəu˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou³⁵ /tʰou˧˥/ | tóu /tʰou˧˥/ | thox2 /tʰo˧˥/ | tu² /tʰou˨˦/ |
| 心 | sim1 /sim˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin⁵⁵ /ɕin˥˥/ | xīn /ɕin˥˥/ | xim1 /ɕim˥/ | shin¹ /ɕin˦/ |
| 血 | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xuè /ɕye˥˩/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ | xuè /ɕye˥˩/ | xuex4 /ɕyɛ˨˩/ | shüe² /ɕyɤ˨˦/ |
| 肉 | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | ròu /zou˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ | ròu /zou˥˩/ | nyux6 /ɲu˨˨˨/ | zhu³ /ʐou˥˩/ |
| 上 | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shàng /saŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂaŋ˥˧/ | shàng /saŋ˥˩/ | shanx4 /ʂan˨˩/ | shang³ /ʂaŋ˥˩/ |
| 下 | xia4 /xia˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia⁵³ /ɕja˥˧/ | xià /ɕja˥˩/ | haq4 /xa˨˩/ | sha³ /ɕja˥˩/ |
| 中 | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhōng /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhong⁵⁵ /tʂuŋ˥˥/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | zhong1 /ʐoŋ˥/ | jun¹ /tɕuŋ˦/ |
| 中 | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tʂuŋ˥˩/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | zhong4 /ʐoŋ˨˩/ | jun³ /tɕuŋ˥˩/ |
| 央 | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang1 /jaŋ˥/ | yan¹ /jaŋ˦/ |
| 左 | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo²¹³ /tsuo˨˩˧/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zue² /tsuɤ˨˦/ |
| 右 | ieu4 /iəu˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ | yòu /jou˥˩/ | yux4 /ju˨˩/ | yu³ /jou˥˩/ |
| 東 | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong⁵⁵ /tuŋ˥˥/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong1 /toŋ˥/ | dun¹ /tuŋ˦/ |
| 西 | si1 /si˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi⁵⁵ /ɕi˥˥/ | xī /ɕi˥˥/ | xi1 /ɕi˥/ | shi¹ /ɕi˦/ |
| 南 | nam2 /nam˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nan³⁵ /nan˧˥/ | nán /nan˧˥/ | nae2 /næ˧˥/ | nan² /nan˨˦/ |
| 北 | pei3 /pəi˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²¹³ /pei˨˩˧/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei4 /peɪ˨˩/ | byi² /pei˨˦/ |
| 行 | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing³⁵ /ɕiŋ˧˥/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | shin² /ɕin˨˦/ |
| 行 | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | háng /xaŋ˧˥/ | hang³⁵ /xaŋ˧˥/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang2 /xaŋ˧˥/ | han² /haŋ˨˦/ |
| 来 | lai2 /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lai³⁵ /lai˧˥/ | lái /laɪ˧˥/ | lae2 /læ˧˥/ | le² /lɛ˨˦/ |
| 去 | khy4 /kʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qvx4 /tɕʰɯ˨˩/ | chi³ /tɕʰi˥˩/ |
| 見 | kien4 /kiɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jie4 /tɕiɛ˨˩/ | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ |
| 聞 | ven2 /vən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen³⁵ /uən˧˥/ | wén /uən˧˥/ | wen2 /wɛn˧˥/ | vun² /vəŋ˨˦/ |
| 食 | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ | shí /sz̩˧˥/ | zhix6 /ʐɿ˨˨˨/ | sy² /ʂɨ˨˦/ |
| 飲 | im3 /im˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin²¹³ /in˨˩˧/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /ʔim˨˩˦/ | yin² /jin˨˦/ |
| 走 | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou²¹³ /tsou˨˩˧/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zvx3 /ʦɯ˨˩˦/ | zu² /tsou˨˦/ |
| 坐 | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuò /tsuo˥˩/ | zvx4 /ʦɯ˨˩/ | zue³ /tsuɤ˥˩/ |
| 立 | li4 /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ | lì /li˥˩/ | li6 /li˨˨˨/ | li³ /li˥˩/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.