isiNdebele
उत्तरी न्डेबेले
अटलांटिक-कांगो (बांटू, न्गुनी)
उत्तरी न्देबेले (isiNdebele) ज़िम्बाब्वे की प्रमुख न्गुनी बंटू भाषा है, जो मुख्यतः माताबेलेलैंड में बोली जाती है और जिसका सांस्कृतिक केंद्र बुलावायो है। यह 19वीं सदी में मज़िलिकाज़ी के न्गुनी लोगों के उत्तरी दक्षिण अफ़्रीका से प्रवास से उतरी है, जिसके कारण यह ज़ुलू (zu) से निकटता से संबंधित है। यह दक्षिण अफ़्रीका की दक्षिणी न्देबेले (nbl) से भिन्न है, जो पहले अलग हो गई थी और भिन्न संपर्क परिस्थितियों में विकसित हुई। 2013 के संविधान के तहत इसे ज़िम्बाब्वे की 16 आधिकारिक भाषाओं में से एक के रूप में मान्यता प्राप्त है।
कहाँ बोली जाती है
उत्तरी न्डेबेले में 31 मूल शब्द
पानी
amanzi
/amanzi/
आग
umlilo
/umlilo/
सूरज
ilanga
/ilaŋɡa/
चाँद
inyanga
/iɲaŋɡa/
तारा
inkanyezi
/iŋkaɲezi/
माता
umama
/umama/
पिता
ubaba
/uɓaɓa/
मैं
mina
/mina/
तुम
wena
/wena/
नाम
ibizo
/ibizo/
आँख
ilihlo
/iliɬo/
हाथ
isandla
/isandɮa/
दिल
inhliziyo
/inɬizijo/
प्रेम
uthando
/utʰando/
पेड़
isihlahla
/isiɬaɬa/
घर
indlu
/indɮu/
कुत्ता
inja
/indʒa/
बिल्ली
ikati
/ikati/
खाना
ukudla
/ukuɮa/
पीना
ukunatha
/ukunatʰa/
एक
nye
/ɲe/
दो
kubili
/kubili/
नमस्ते
salibonani
/saliɓonani/
धन्यवाद
ngiyabonga
/ŋijaɓoŋɡa/
अच्छा
kuhle
/kuɬe/
कोयल
inkanku
/iⁿˈkaŋku/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Atlantic-Congo (Bantu, Nguni) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | उत्तरी न्डेबेले | दक्षिणी न्देबेले | ज़ुलू | स्वाजी | कोसा | त्सोंगा | लोज़ी |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | amanzi /amaːnzi/ | mati /mati/ | mezi /mezi/ |
| आग | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | ndzilo /ndzilo/ | mulilo /mulilo/ |
| सूरज | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | dyambu /dʒambu/ | lizazi /lizazi/ |
| चाँद | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | n'weti /ŋweti/ | kweli /kweli/ |
| तारा | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | nyeleti /ɲeleti/ | naleli /naleli/ |
| माता | umama /umama/ | umma /umma/ | umama /umama/ | make /make/ | umama /umaːma/ | manana /manana/ | ma /ma/ |
| पिता | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | utata /utaːta/ | tatana /tatana/ | ndate /ndate/ |
| मैं | mina /mina/ | mina /mina/ | mina /ˈmiːna/ | mine /míne/ | mna /mna/ | mina /mina/ | na /na/ |
| तुम | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /ˈweːna/ | wena /wéna/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ |
| नाम | ibizo /ibizo/ | ibizo /ibizo/ | igama /iˈɡaːma/ | libito /libiːto/ | igama /iɡaːma/ | vito /vito/ | libizo /libizo/ |
| आँख | ilihlo /iliɬo/ | ihlo /iɬo/ | iso /iso/ | liso /liso/ | iliso /iliso/ | tihlo /tiɬo/ | liito /liːto/ |
| हाथ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | voko /voko/ | lizoho /lizoho/ |
| दिल | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | mbilu /mbilu/ | pilu /pilu/ |
| प्रेम | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | uthando /utʰando/ | lutsandvo /lutsandwo/ | uthando /utʰando/ | rirhandzu /riɾandzu/ | lilato /lilato/ |
| पेड़ | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | umthi /umtʰi/ | nsinya /nsiɲa/ | kota /kota/ |
| घर | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | yindlu /jindɮu/ | ndu /ndu/ |
| कुत्ता | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | mbyana /mbjana/ | nja /ndʒa/ |
| बिल्ली | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | ikati /ikati/ | mangoyi /maŋɡoji/ | kaze /kaze/ |
| खाना | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | ku dya /ku dʒa/ | kuca /kutsa/ |
| पीना | ukunatha /ukunatʰa/ | ukusela /ukusela/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunatsa /kunatsa/ | ukusela /ukusɛla/ | ku nwa /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ |
| एक | nye /ɲe/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | kunye /kuɲe/ | inye /iɲɛ/ | rin'we /riŋwe/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ |
| दो | kubili /kubili/ | kubili /kubili/ | kubili /kuˈɓili/ | kubili /kubiːli/ | mbini /mbiːni/ | mbirhi /mbiri/ | peli /peli/ |
| नमस्ते | salibonani /saliɓonani/ | lotjhani /lotʃʰani/ | sawubona /sawuɓona/ | sawubona /sawuɓona/ | molo /molo/ | avuxeni /avuʃeni/ | eni sha /ɛni ʃa/ |
| धन्यवाद | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | enkosi /ɛnkosi/ | inkomu /iŋkomu/ | nitumezi /nitumezi/ |
| अच्छा | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | kahle /kaɬe/ | nde /nde/ |
| कोयल | inkanku /iⁿˈkaŋku/ | — | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | phezukwemkhono /pʰɛzukwɛmˈkʰono/ | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ | — |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।