कुमाऊँनी
Indo-Aryan (Central Pahari)
कुमाउँनी उत्तराखंड राज्य के कुमाऊँ क्षेत्र की मुख्य भाषा है; गढ़वाली के साथ मिलकर मध्य पहाड़ी समूह बनाती है। समृद्ध लोक साहित्य तथा कुमाउँनी में आधुनिक मीडिया (समाचार पत्र, रेडियो) उपलब्ध है।
कहाँ बोली जाती है
कुमाऊँनी में 20 मूल शब्द
पानी
पाणि
/paːɳi/
आग
आग
/aːɡ/
सूरज
स्यू
/sjuː/
चाँद
ज्यू
/dʒjuː/
माता
ईजा
/iːdʒaː/
पिता
बाबू
/baːbuː/
खाना
खाण
/kʰaːɳ/
पीना
पीण
/piːɳ/
प्रेम
प्यार
/pjaːr/
दिल
मन
/mən/
पेड़
रूख
/ɾuːkʰ/
घर
घर
/ɡʱar/
कुत्ता
कुकुर
/kukur/
बिल्ली
बिराव
/biraːʋ/
हाथ
हाथ
/haːtʰ/
आँख
आँख
/aːŋkʰ/
नमस्ते
ज्यू नमस्कार
/dʒjuː nəməskaːr/
धन्यवाद
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
एक
एक
/eːk/
अच्छा
ठीक
/ʈʰiːk/
शब्दों की तुलना
Indo-Aryan (Central Pahari) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | कुमाऊँनी | गढ़वाली | मगही | कुल्लूई | मैथिली | अंगिका | भीली |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | पाणि /paːɳi/ | पाणि /paːɳi/ | पानी /paːni/ | पाणी /paːɳiː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पाणी /paːɳi/ |
| आग | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ |
| सूरज | स्यू /sjuː/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrəd͡ʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ |
| चाँद | ज्यू /dʒjuː/ | चंदा /tʃəndaː/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ |
| माता | ईजा /iːdʒaː/ | ब्वारी /bʷaːriː/ | माय /maːj/ | आमा /aːma/ | माय /maːj/ | मय /maj/ | माय /maːj/ |
| पिता | बाबू /baːbuː/ | बाब /baːb/ | बाबू /baːbuː/ | बाबा /baːba/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ |
| खाना | खाण /kʰaːɳ/ | खाणु /kʰaːɳu/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाणु /kʰaːɳu/ | खाएब /kʰaːeb/ | खाएक /kʰaːek/ | खानु /kʰaːnu/ |
| पीना | पीण /piːɳ/ | पीण /piːɳ/ | पीना /piːnaː/ | पीणु /piːɳu/ | पीयब /piːjəb/ | पीयक /piːjak/ | पीनु /piːnu/ |
| प्रेम | प्यार /pjaːr/ | मया /məjaː/ | प्रेम /preːm/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्रेम /preːm/ | मया /majaː/ | प्रेम /preːm/ |
| दिल | मन /mən/ | मन /mən/ | मन /mən/ | मन /mən/ | हृदय /hridəj/ | मन /man/ | हिर्दय /hiɾdəj/ |
| पेड़ | रूख /ɾuːkʰ/ | बूट /buːʈ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | रूख /ɾuːkʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | झाड़ /dʒʱaːɽ/ |
| घर | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱar/ |
| कुत्ता | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukur/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुकर /kukəɾ/ | कुकुर /kukur/ | कुक्कर /kukːər/ | कुतरा /kutɾaː/ |
| बिल्ली | बिराव /biraːʋ/ | बिराळी /biraːɭiː/ | बिलाई /bilaːi/ | बिल्ली /bilːiː/ | बिलाइ /bilaːi/ | बिलार /bilaːr/ | मीनी /miːniː/ |
| हाथ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| आँख | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आंख /aːŋkʰ/ |
| नमस्ते | ज्यू नमस्कार /dʒjuː nəməskaːr/ | राम राम /raːm raːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ |
| धन्यवाद | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| एक | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| अच्छा | ठीक /ʈʰiːk/ | ठीक /ʈʰiːk/ | नीक /niːk/ | भलो /bʱəlo/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | चोखु /tʃoːkʰu/ |
पृष्ठ 1/3
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।