isiNdebele
נדבלה צפונית
אטלנטי-קונגו (בנטו, נגוני)
נדבלה הצפונית (isiNdebele) היא שפת הבּאנטוּ הנְגוּנִי המרכזית של זימבבואה, המדוברת בעיקר במטבלילנד כשבולוואיו היא מרכזה התרבותי. היא נגזרת מהגירה במאה ה-19 של עם הנגוני של מזיליקאזי מצפון דרום אפריקה, מה שהופך אותה לקרובה מאוד לזולו (zu). נבדלת מנדבלה הדרומית (nbl) של דרום אפריקה, שהתפצלה מוקדם יותר והתפתחה בתנאי מגע שונים. מוכרת כאחת מ-16 השפות הרשמיות של זימבבואה על פי החוקה משנת 2013.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בנדבלה צפונית
מים
amanzi
/amanzi/
אש
umlilo
/umlilo/
שמש
ilanga
/ilaŋɡa/
ירח
inyanga
/iɲaŋɡa/
כוכב
inkanyezi
/iŋkaɲezi/
אמא
umama
/umama/
אבא
ubaba
/uɓaɓa/
אני
mina
/mina/
אתה
wena
/wena/
שם
ibizo
/ibizo/
עין
ilihlo
/iliɬo/
יד
isandla
/isandɮa/
לב
inhliziyo
/inɬizijo/
אהבה
uthando
/utʰando/
עץ
isihlahla
/isiɬaɬa/
בית
indlu
/indɮu/
כלב
inja
/indʒa/
חתול
ikati
/ikati/
לאכול
ukudla
/ukuɮa/
לשתות
ukunatha
/ukunatʰa/
אחד
nye
/ɲe/
שתיים
kubili
/kubili/
שלום
salibonani
/saliɓonani/
תודה
ngiyabonga
/ŋijaɓoŋɡa/
טוב
kuhle
/kuɬe/
קוקייה
inkanku
/iⁿˈkaŋku/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Atlantic-Congo (Bantu, Nguni) קשורות
| משמעות | נדבלה צפונית | נדבלה דרומית | זולו | סוואזית | קוסה | טסונגה | לוזי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | emanti /emanti/ | amanzi /amaːnzi/ | mati /mati/ | mezi /mezi/ |
| אש | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | ndzilo /ndzilo/ | mulilo /mulilo/ |
| שמש | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | dyambu /dʒambu/ | lizazi /lizazi/ |
| ירח | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | n'weti /ŋweti/ | kweli /kweli/ |
| כוכב | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | nyeleti /ɲeleti/ | naleli /naleli/ |
| אמא | umama /umama/ | umma /umma/ | umama /umama/ | make /make/ | umama /umaːma/ | manana /manana/ | ma /ma/ |
| אבא | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | babe /ɓaɓe/ | utata /utaːta/ | tatana /tatana/ | ndate /ndate/ |
| אני | mina /mina/ | mina /mina/ | mina /ˈmiːna/ | mine /míne/ | mna /mna/ | mina /mina/ | na /na/ |
| אתה | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /ˈweːna/ | wena /wéna/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ |
| שם | ibizo /ibizo/ | ibizo /ibizo/ | igama /iˈɡaːma/ | libito /libiːto/ | igama /iɡaːma/ | vito /vito/ | libizo /libizo/ |
| עין | ilihlo /iliɬo/ | ihlo /iɬo/ | iso /iso/ | liso /liso/ | iliso /iliso/ | tihlo /tiɬo/ | liito /liːto/ |
| יד | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | voko /voko/ | lizoho /lizoho/ |
| לב | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | mbilu /mbilu/ | pilu /pilu/ |
| אהבה | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | uthando /utʰando/ | lutsandvo /lutsandwo/ | uthando /utʰando/ | rirhandzu /riɾandzu/ | lilato /lilato/ |
| עץ | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | umthi /umtʰi/ | nsinya /nsiɲa/ | kota /kota/ |
| בית | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | yindlu /jindɮu/ | ndu /ndu/ |
| כלב | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | mbyana /mbjana/ | nja /ndʒa/ |
| חתול | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | likati /likati/ | ikati /ikati/ | mangoyi /maŋɡoji/ | kaze /kaze/ |
| לאכול | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudla /kuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | ku dya /ku dʒa/ | kuca /kutsa/ |
| לשתות | ukunatha /ukunatʰa/ | ukusela /ukusela/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunatsa /kunatsa/ | ukusela /ukusɛla/ | ku nwa /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ |
| אחד | nye /ɲe/ | nye /ɲe/ | kunye /kuɲe/ | kunye /kuɲe/ | inye /iɲɛ/ | rin'we /riŋwe/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ |
| שתיים | kubili /kubili/ | kubili /kubili/ | kubili /kuˈɓili/ | kubili /kubiːli/ | mbini /mbiːni/ | mbirhi /mbiri/ | peli /peli/ |
| שלום | salibonani /saliɓonani/ | lotjhani /lotʃʰani/ | sawubona /sawuɓona/ | sawubona /sawuɓona/ | molo /molo/ | avuxeni /avuʃeni/ | eni sha /ɛni ʃa/ |
| תודה | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | enkosi /ɛnkosi/ | inkomu /iŋkomu/ | nitumezi /nitumezi/ |
| טוב | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | kahle /kaɬe/ | nde /nde/ |
| קוקייה | inkanku /iⁿˈkaŋku/ | — | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | phezukwemkhono /pʰɛzukwɛmˈkʰono/ | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ | — |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.