Cantonese (US heritage)
cantonais sino-américain
Sinitic > Yue > Cantonese (American diaspora heritage)
Cantonais des héritiers américano-chinois (ABC) — descendants de 2ᵉ–3ᵉ génération d'immigrants de Hong Kong, du Guangdong et de Taishan dont la langue première est l'anglais. Sur la base du cantonais hongkongais, avec des changements systématiques dus au substrat anglais : réduction tonale (6→3-4 tons), voisement et aspiration à l'anglaise, affaiblissement des occlusives finales, chute du /ŋ-/ initial, voyelles influencées par l'anglais. Distinct des normes de Hong Kong et de Guangzhou.
Où elle est parlée
Lectures des caractères han en cantonais sino-américain
| Caractère | Sens | Lecture | Forme | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | jat1 | /jɑʔ˦/ | |
| 二 | two | ji6 | /ji˨/ | |
| 三 | three | saam1 | /sɑːm˦/ | |
| 四 | four | sei3 | /seɪ˧/ | |
| 五 | five | m5 | /m̩˨/ | |
| 六 | six | luk6 | /lʊʔ˨/ | |
| 七 | seven | cat1 | /tsʰɑʔ˦/ | |
| 八 | eight | baat3 | /bɑːʔ˧/ | |
| 九 | nine | gau2 | /gaʊ˦/ | |
| 十 | ten | sap6 | /sɑʔ˨/ | |
| 日 | sun | jat6 | /jɑʔ˨/ | |
| 月 | moon | jyut6 | /juːʔ˨/ | |
| 山 | mountain | saan1 | /sɑːn˦/ | |
| 水 | water | seoi2 | /sɝj˦/ | |
| 火 | fire | fo2 | /fɑː˦/ | |
| 木 | tree | muk6 | /mʊʔ˨/ | |
| 土 | soil | tou2 | /tʰoʊ˦/ | |
| 天 | sky | tin1 | /tʰiːn˦/ | |
| 地 | ground | dei6 | /deɪ˨/ | |
| 海 | sea | hoi2 | /hɑːi˦/ | |
| 龍 | dragon | lung4 | /lʊŋ˨/ | |
| 虎 | tiger | fu2 | /fuː˦/ | |
| 犬 | dog | hyun2 | /hjuːn˦/ | |
| 馬 | horse | maa5 | /mɑː˨/ | |
| 鳥 | bird | liu5 | /liːu˨/ | |
| 魚 | fish | jyu4 | /juː˨/ | |
| 牛 | ox | au4 | /aʊ˨/ | |
| 羊 | sheep | joeng4 | /jɝŋ˨/ | |
| 貓 | cat | maau1 | /maːʊ˦/ | |
| 人 | person | jan4 | /jɑn˨/ | |
| 手 | hand | sau2 | /saʊ˦/ | |
| 足 | foot | zuk1 | /dzʊʔ˦/ | |
| 目 | eye | muk6 | /mʊʔ˨/ | |
| 耳 | ear | ji5 | /jiː˨/ | |
| 口 | mouth | hau2 | /haʊ˦/ | |
| 頭 | head | tau4 | /tʰaʊ˨/ | |
| 心 | heart | sam1 | /sɑm˦/ | |
| 血 | blood | hyut3 | /hjuːʔ˧/ | |
| 肉 | meat | juk6 | /jʊʔ˨/ | |
| 上 | up | soeng6 | /sɝŋ˨/ | |
| 下 | down | haa6 | /hɑː˨/ | |
| 中 | middle | zung1 | /dzʊŋ˦/ | |
| 中 | hit | zung3 | /dzʊŋ˧/ | |
| 央 | center | joeng1 | /jɝŋ˦/ | |
| 左 | left | zo2 | /dzɑː˦/ | |
| 右 | right | jau6 | /jaʊ˨/ | |
| 東 | east | dung1 | /dʊŋ˦/ | |
| 西 | west | sai1 | /saɪ˦/ | |
| 南 | south | laam4 | /lɑːm˨/ | |
| 北 | north | bak1 | /bɑʔ˦/ | |
| 行 | go | hang4 | /hɑŋ˨/ | |
| 行 | row | hong4 | /hɔŋ˨/ | |
| 来 | come | loi4 | /lɑːi˨/ | |
| 去 | leave | heoi3 | /hɝj˧/ | |
| 見 | see | gin3 | /giːn˧/ | |
| 聞 | hear | man4 | /mɑn˨/ | |
| 食 | eat | sik6 | /sɪʔ˨/ | |
| 飲 | drink | jam2 | /jɑm˦/ | |
| 走 | run | zau2 | /dzaʊ˦/ | |
| 坐 | sit | co5 | /tsʰɑː˨/ | |
| 立 | stand | laap6 | /lɑːʔ˨/ |
Sources
- Wikipedia: American-born Chinese, Heritage language, Cantonese in the United States
- Wong, Andrew D. 'The Effects of Language Attrition on Cantonese' (UC Berkeley dissertation 2007)
- Chow, Daniel 'Phonological Patterns of Heritage Cantonese Speakers in California' (Heritage Language Journal 2012)
Lectures han comparées
Comparé aux langues Sinitic > Yue > Cantonese (American diaspora heritage) apparentées
| Caractère | cantonais sino-américain | cantonais de Hong Kong | cantonais de Macao | Cantonais | yue de Gaozhou | Yue de Dongguan | Yue de Zhongshan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | jat1 /jɑʔ˦/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥˥/ |
| 二 | ji6 /ji˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /jiː˨˨/ | ji6 /ji˨˨/ |
| 三 | saam1 /sɑːm˦/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ |
| 四 | sei3 /seɪ˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ |
| 五 | m5 /m̩˨/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ̍˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ |
| 六 | luk6 /lʊʔ˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨˨/ |
| 七 | cat1 /tsʰɑʔ˦/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /t͡sʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | baat3 /bɑːʔ˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | gau2 /gaʊ˦/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | sap6 /sɑʔ˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ |
| 日 | jat6 /jɑʔ˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨˨/ |
| 月 | jyut6 /juːʔ˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | jyut6 /jyːt̚˨/ | ngyut6 /ŋyːt̚˨/ | jyut6 /jyt̚˨˨/ |
| 山 | saan1 /sɑːn˦/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ |
| 水 | seoi2 /sɝj˦/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ |
| 火 | fo2 /fɑː˦/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔː˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ |
| 木 | muk6 /mʊʔ˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 土 | tou2 /tʰoʊ˦/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 天 | tin1 /tʰiːn˦/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ |
| 地 | dei6 /deɪ˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ |
| 海 | hoi2 /hɑːi˦/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ |
| 龍 | lung4 /lʊŋ˨/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 虎 | fu2 /fuː˦/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fuː˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ |
| 犬 | hyun2 /hjuːn˦/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ |
| 馬 | maa5 /mɑː˨/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /maː˩˧/ | maa5 /ma˩˧/ |
| 鳥 | liu5 /liːu˨/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niːu˩˧/ | niu5 /niu˩˧/ |
| 魚 | jyu4 /juː˨/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ |
| 牛 | au4 /aʊ˨/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 羊 | joeng4 /jɝŋ˨/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœːŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ |
| 貓 | maau1 /maːʊ˦/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ |
| 人 | jan4 /jɑn˨/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 手 | sau2 /saʊ˦/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ |
| 足 | zuk1 /dzʊʔ˦/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /t͡sʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 目 | muk6 /mʊʔ˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨˨/ |
| 耳 | ji5 /jiː˨/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /jiː˩˧/ | ji5 /ji˩˧/ |
| 口 | hau2 /haʊ˦/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ |
| 頭 | tau4 /tʰaʊ˨/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ |
| 心 | sam1 /sɑm˦/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ |
| 血 | hyut3 /hjuːʔ˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ |
| 肉 | juk6 /jʊʔ˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ |
| 上 | soeng6 /sɝŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | soeng6 /sœːŋ˨/ | 上面・在上(locative: on/above)soeng⁶ /sœːŋ˨/上去・上來(directional verb: go up)soeng⁵ /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœːŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœːŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ |
| 下 | haa6 /hɑː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /haː˨˨/ | haa6 /ha˨˨/ |
| 中 | zung1 /dzʊŋ˦/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥/ | zung1 /t͡sʊŋ˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ |
| 中 | zung3 /dzʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧/ | zung3 /t͡sʊŋ˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ |
| 央 | joeng1 /jɝŋ˦/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥/ | joeng1 /jœːŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ |
| 左 | zo2 /dzɑː˦/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /t͡sɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | jau6 /jaʊ˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ |
| 東 | dung1 /dʊŋ˦/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ |
| 西 | sai1 /saɪ˦/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ |
| 南 | laam4 /lɑːm˨/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | bak1 /bɑʔ˦/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 行 | hang4 /hɑŋ˨/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | 文讀hang4 /hɐŋ˨˩/白讀haang4 /haːŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ |
| 行 | hong4 /hɔŋ˨/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ |
| 来 | loi4 /lɑːi˨/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | loi4 /lɔːi˨˩/ | 嚟(colloquial Cantonese: come)lai⁴ /lɐi˨˩/來(literary/formal reading)loi⁴ /lɔːi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ | lai4 /lɐi˨˩/ |
| 去 | heoi3 /hɝj˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ |
| 見 | gin3 /giːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kin˧˧/ |
| 聞 | man4 /mɑn˨/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 食 | sik6 /sɪʔ˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | jam2 /jɑm˦/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 走 | zau2 /dzaʊ˦/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /t͡sɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 坐 | co5 /tsʰɑː˨/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /t͡sʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔː˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ |
| 立 | laap6 /lɑːʔ˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | laap6 /laːp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨˨/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.