惠陽客家話
Huiyang Hakka
Sinitic (Hakka)
Une variété hakka du sous-groupe Xin-Hui (新惠小片) de la branche Yue-Tai (粵台片), parlée à Huiyang, à Huizhou, dans l'est du Guangdong. Dépourvue de rétroflexes comme le hakka de Meixian (contrairement au hailu), elle possède les contours tonals propres au sous-groupe. C'est le parler ancestral des Hakka de Shenzhen et des Nouveaux Territoires de Hong Kong, ainsi que de la diaspora hakka du Suriname et du Guyana.
Où elle est parlée
Lectures des caractères han en Huiyang Hakka
| Caractère | Sens | Lecture | Forme | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yit | /jit̚˩/ | |
| 二 | two | ngì | /ŋi˥˧/ | |
| 三 | three | sâm | /sam˧˧/ | |
| 四 | four | sì | /si˥˧/ | |
| 五 | five | ńg | /ŋ̍˧˩/ | |
| 六 | six | liu̍k | /liuk̚˥/ | |
| 七 | seven | chhit | /tsʰit̚˩/ | |
| 八 | eight | pat | /pat̚˩/ | |
| 九 | nine | kiú | /kiu˧˩/ | |
| 十 | ten | si̍p | /sip̚˥/ | |
| 日 | sun | ngi̍t | /ŋit̚˥/ | |
| 月 | moon | ngie̍t | /ŋiet̚˥/ | |
| 山 | mountain | sân | /san˧˧/ | |
| 水 | water | súi | /sui˧˩/ | |
| 火 | fire | fó | /fo˧˩/ | |
| 木 | tree | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 土 | soil | thú | /tʰu˧˩/ | |
| 天 | sky | thiên | /tʰien˧˧/ | |
| 地 | ground | thì | /tʰi˥˧/ | |
| 海 | sea | hói | /hoi˧˩/ | |
| 龍 | dragon | liung | /liuŋ˩˩/ | |
| 虎 | tiger | fú | /fu˧˩/ | |
| 犬 | dog | khién | /kʰien˧˩/ | |
| 馬 | horse | má | /ma˧˩/ | |
| 鳥 | bird | tiáu | /tiau˧˩/ | |
| 魚 | fish | ng | /ŋ˩˩/ | |
| 牛 | ox | ngiu | /ŋiu˩˩/ | |
| 羊 | sheep | yong | /joŋ˩˩/ | |
| 貓 | cat | mêu | /meu˧˧/ | |
| 人 | person | ngin | /ŋin˩˩/ | |
| 手 | hand | sú | /su˧˩/ | |
| 足 | foot | chiuk | /tɕiuk̚˩/ | |
| 目 | eye | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 耳 | ear | ngí | /ŋi˧˩/ | |
| 口 | mouth | khiéu | /kʰieu˧˩/ | |
| 頭 | head | theu | /tʰeu˩˩/ | |
| 心 | heart | sîm | /sim˧˧/ | |
| 血 | blood | hiet | /hiet̚˩/ | |
| 肉 | meat | ngiu̍k | /ŋiuk̚˥/ | |
| 上 | up | sòng | /soŋ˥˧/ | |
| 下 | down | hà | /ha˥˧/ | |
| 中 | middle | chûng | /tsuŋ˧˧/ | |
| 中 | hit | chùng | /tsuŋ˥˧/ | |
| 央 | center | yông | /joŋ˧˧/ | |
| 左 | left | chó | /tso˧˩/ | |
| 右 | right | yù | /ju˥˧/ | |
| 東 | east | tûng | /tuŋ˧˧/ | |
| 西 | west | sî | /si˧˧/ | |
| 南 | south | nam | /nam˩˩/ | |
| 北 | north | 白讀 | pet | /pet̚˩/ |
| 文讀 | pak | /pak̚˩/ | ||
| 行 | go | hang | /haŋ˩˩/ | |
| 行 | row | hòng | /hoŋ˥˧/ | |
| 来 | come | loi | /loi˩˩/ | |
| 去 | leave | hì | /hi˥˧/ | |
| 見 | see | kièn | /kien˥˧/ | |
| 聞 | hear | vun | /vun˩˩/ | |
| 食 | eat | si̍t | /sit̚˥/ | |
| 飲 | drink | yím | /jim˧˩/ | |
| 走 | run | chéu | /tseu˧˩/ | |
| 坐 | sit | chhô | /tsʰo˧˧/ | |
| 立 | stand | li̍p | /lip̚˥/ |
Sources
- Wikipedia: 惠陽話 / 新惠小片 (2026-06-19閲覧)
- 李如龍ら 客家方言の記述
- Meixian (hak_mz) baseline を基に新惠小片の調値で調整
- Glottolog: Hakka 粵台片
Lectures han comparées
Comparé aux langues Sinitic (Hakka) apparentées
| Caractère | Huiyang Hakka | Hakka de Meixian | hakka taïwanais | Hakka | hakka de Hailu | Shao-Jiang Min | Pinghua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˩/ | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˥/ | it /it˨/ | it⁵ /it̚˥/ |
| 二 | ngì /ŋi˥˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˧˧/ | ngi /ŋi˧˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 三 | sâm /sam˧˧/ | sâm /sam˦˦/ | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˥˧/ | sang /saŋ˦/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ |
| 四 | sì /si˥˧/ | sì /sɿ˥˧/ | si4 /si˥˥/ | si /si˥˥/ | sì /si˩˩/ | si /si˥/ | si²² /si˨˨/ |
| 五 | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng /ŋ̍˧/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ |
| 六 | liu̍k /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˨/ | liuk /liuk˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ |
| 七 | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˩/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˥/ | chit /tsʰit˨/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˩/ | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˥/ | pat /pat˨/ | pat⁵ /pat̚˥/ |
| 九 | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˨˦/ | kiu /kiu˧˩/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ |
| 十 | si̍p /sip̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | sip /sip˥/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ |
| 日 | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ngit /ŋit˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 月 | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngiet /ŋiet˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ |
| 山 | sân /san˧˧/ | sân /san˦˦/ | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˥˧/ | san /san˦/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˨˦/ | sui /sui˧˩/ | sui³³ /sui˧˧/ |
| 火 | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˨˦/ | foi /foi˧˩/ | xuo³³ /xuo˧˧/ |
| 木 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | muk⁵ /muk̚˥/ |
| 土 | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˨˦/ | thu /tʰu˧˩/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | thiên /tʰien˧˧/ | thiên /tʰien˦˦/ | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˥˧/ | thien /tʰien˦/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | thì /tʰi˥˧/ | thì /tʰi˥˧/ | ti4 /tʰi˥˥/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˧˧/ | thi /tʰi˧˥/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˨˦/ | hoi /hoi˧˩/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˥˥/ | liung /liuŋ˧˥/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ |
| 虎 | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˨˦/ | fu /fu˧˩/ | xu²¹ /xu˨˩/ |
| 犬 | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˨˦/ | khien /kʰien˧˩/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ |
| 馬 | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˨˦/ | ma /ma˧˩/ | ma²¹ /ma˨˩/ |
| 鳥 | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˨˦/ | niau /niau˧˩/ | niau²¹ /niau˨˩/ |
| 魚 | ng /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˥˥/ | ngi /ŋi˧˥/ | y²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ |
| 羊 | yong /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | iong2 /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˥˥/ | iong /ioŋ˧˥/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 貓 | mêu /meu˧˧/ | mêu /meu˦˦/ | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˥˧/ | mau /mau˦/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ |
| 人 | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˥˥/ | ngin /ŋin˧˥/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ |
| 手 | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | shiú /ʃiu˨˦/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ |
| 足 | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | chiuk /tɕiuk˨/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ |
| 目 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˨˦/ | ngi /ŋi˧˩/ | er³³ /ɚ˧˧/ |
| 口 | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | kheu /kʰeu˧˩/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ |
| 頭 | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˥˥/ | theu /tʰeu˧˥/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ |
| 心 | sîm /sim˧˧/ | sîm /sim˦˦/ | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˥˧/ | sim /sim˦/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ |
| 血 | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˩/ | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˥/ | hiet /hiet˨/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ |
| 肉 | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ |
| 上 | sòng /soŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | song4 /soŋ˥˥/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˧˧/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ |
| 下 | hà /ha˥˧/ | hà /ha˥˧/ | ha4 /ha˥˥/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˧˧/ | ha /ha˧˥/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | chûng /tsuŋ˧˧/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | chùng /tsuŋ˥˧/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chung /tsuŋ˥˥/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | tung /tuŋ˧˥/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ |
| 央 | yông /joŋ˧˧/ | yông /joŋ˦˦/ | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˥˧/ | iong /ioŋ˦/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˨˦/ | tso /tso˧˩/ | zo³⁵ /tso˧˥/ |
| 右 | yù /ju˥˧/ | yù /ju˥˧/ | iu4 /ju˥˥/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˧˧/ | iu /iu˧˥/ | iou²⁴ /iou˨˦/ |
| 東 | tûng /tuŋ˧˧/ | tûng /tuŋ˦˦/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | tong³³ /toŋ˧˧/ |
| 西 | sî /si˧˧/ | sî /si˦˦/ | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˥˧/ | sai /sai˦/ | sai³³ /sai˧˧/ |
| 南 | nam /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nam2 /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˥˥/ | nam /nam˧˥/ | nam²¹ /naːm˨˩/ |
| 北 | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pet /pet˨/ | pak⁵ /pak̚˥/ |
| 行 | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˥˥/ | hang /haŋ˧˥/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ |
| 行 | hòng /hoŋ˥˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hang /haŋ˧˥/ | hang³³ /haŋ˧˧/ |
| 来 | loi /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | loi2 /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˥˥/ | loi /loi˧˥/ | le³³ /lɛ˧˧/ |
| 去 | hì /hi˥˧/ | hì /hi˥˧/ | hi4 /hi˥˥/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˩˩/ | hi /hi˥/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ |
| 見 | kièn /kien˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | gien4 /kien˥˥/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˩˩/ | kien /kien˥/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vun2 /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˥˥/ | vun /vun˧˥/ | uen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | si̍t /sit̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | sit /sit˥/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ |
| 飲 | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˨˦/ | im /im˧˩/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ |
| 走 | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˨˦/ | tseu /tseu˧˩/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ |
| 坐 | chhô /tsʰo˧˧/ | chhó /tsʰo˧˩/ | co1 /tsʰo˨˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˥˧/ | tsho /tsʰo˧˥/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ |
| 立 | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˨/ | lip /lip˥/ | lit⁵ /lit̚˥/ |
Page 1/7
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.