Lunaapeew
Munsee
Algic (Algonquian, Eastern, Lenape)
Munsee (Lunaapeew, "the Lenape language") is an Eastern Algonquian language of the Munsee Lenape people, originally inhabiting the lower Hudson Valley and Delaware River basin (NY/NJ/PA, including the area now called Manhattan). Forced westward by colonial pressure in the 17th-18th centuries, Munsee speakers eventually settled in scattered Ontario reserves (Moraviantown being the linguistic center today). Sister language to Unami Lenape (now extinct). Critically endangered with ~2 fluent elderly speakers; heritage-revival programs at Munsee-Delaware Nation maintain limited transmission.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Munsee
Agua
mpíi
/mbiː/
Fuego
lúhsuw
/luhsuw/
Sol
kíishux
/kiːʃux/
Luna
nipáhum
/nipahum/
Madre
nkáhees
/ŋkahees/
Padre
nóoxw
/noːxw/
Comer
mit
/mit/
Beber
mneew
/mneew/
Amor
ahóoluw
/ahoːluw/
Corazón
ulehyii
/ulehjiː/
Árbol
hìttuk
/hitːuk/
Casa
wíikwam
/wiːkwam/
Perro
mwáakaneew
/mwaːkaneːw/
Gato
póshiis
/poʃiːs/
Mano
mléelii
/mleːliː/
Ojo
wíikšiit
/wiːkʃiːt/
Hola
hé
/heː/
Gracias
wanìshi
/waniʃi/
Uno
ngwútii
/ŋɡwutiː/
Bueno
weltóok
/weltoːk/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Algic (Algonquian, Eastern, Lenape) relacionadas
| Significado | Munsee | Plains Cree | Menominee | cree (de las Llanuras) | Potawatomi | Irula | cheyenne |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | mpíi /mbiː/ | ᓂᐱᕀ /nipiː/ | nepāew /nəpaːew/ | ᓂᐱᕀ /nipij/ | mbish /mbɪʃ/ | nīr /niːɾ/ | mahpe /mahpe/ |
| Fuego | lúhsuw /luhsuw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | eskotēw /eskoteːw/ | ᐃᐢᑯᑌᐤ /iskoteːw/ | shkodé /ʃkode/ | tī /tiː/ | ho'ėstá /hoʔɛsta/ |
| Sol | kíishux /kiːʃux/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | kēsoq /keːsoʔ/ | ᐲᓯᒼ /piːsim/ | gises /ɡises/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ | éšeʼhe /éʃeʔhe/ |
| Luna | nipáhum /nipahum/ | ᑎᐱᐢᑳᐃᐧᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | ᑎᐱᐢᑳᐍᐲᓯᒼ /tipiskaːwi piːsim/ | dbëk-gises /dbək‿ɡises/ | niLā /niɭaː/ | ame'háo'o /ameʔhaʔoʔo/ |
| Madre | nkáhees /ŋkahees/ | ᓂᑳᐃᐧ /nikaːwiː/ | nekīah /nekiːah/ | ᓂᑲᐎᕀ /nikaːwij/ | nge /ŋɡe/ | ammā /amːaː/ | néhe'e /néheʔe/ |
| Padre | nóoxw /noːxw/ | ᓅᐦᑖᐃᐧ /noːhtaːwiː/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | ᓄᐦᑖᐎᕀ /noːhtaːwij/ | nos /nos/ | ayyā /ajːaː/ | néhyo /néhjo/ |
| Comer | mit /mit/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | mīcew /miːtʃew/ | ᒨᐍᐤ /moːweːw/ | wisne /wɪsne/ | činnu /tʃinːu/ | mésehe /mésehe/ |
| Beber | mneew /mneew/ | ᒥᓂᐦᑴᐤ /minihkweːw/ | menew /menew/ | ᒥᓂᐦᐠᐌᐤ /minihkweːw/ | mnëkwé /mnəkwe/ | kuDi /kuɖi/ | mane /mane/ |
| Amor | ahóoluw /ahoːluw/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐃᐧᐣ /saːkihiweːwin/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | ᓵᑭᐦᐃᐍᐏᐣ /saːkihiweːwin/ | zhawéndan /ʒaweːndan/ | kāhal /kaːhal/ | méhotó'o /meʔhotoʔo/ |
| Corazón | ulehyii /ulehjiː/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | otēh /oteːh/ | ᒥᑌᐦ /miteːh/ | déh /deː/ | idayam /idajam/ | ohtsé /ohtse/ |
| Árbol | hìttuk /hitːuk/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | metekoh /metekoh/ | ᒥᐢᑎᐠ /mistik/ | mtëg /mtəɡ/ | maram /maɾam/ | hohtsestse /hohtsestse/ |
| Casa | wíikwam /wiːkwam/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | wīkewam /wiːkewam/ | ᐚᐢᑲᐦᐃᑲᐣ /waːskahikan/ | wigwam /wiɡwam/ | vīDu /viːɖu/ | vee'e /veːʔe/ |
| Perro | mwáakaneew /mwaːkaneːw/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | anēm /aneːm/ | ᐊᑎᒼ /atim/ | nemosh /nemoʃ/ | nāyi /naːji/ | oeškeso /oːʃkeso/ |
| Gato | póshiis /poʃiːs/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | — /—/ | ᒥᓅᐢ /minoːs/ | gazhag /ɡaʒaɡ/ | pūne /puːne/ | pó'po /poʔpo/ |
| Mano | mléelii /mleːliː/ | ᒥᒋᒋᕀ /micicij/ | onehkeh /onehkeh/ | ᒥᒋᒋᕀ /miciciːj/ | nej /net͡ʃ/ | kayyu /kajːu/ | ma'kahko /maʔkahko/ |
| Ojo | wíikšiit /wiːkʃiːt/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | oskēsek /oskeːsek/ | ᒥᐢᑮᓯᐠ /miskiːsik/ | shkishek /ʃkɪʃek/ | kaNN /kaɳː/ | vóome /voːme/ |
| Hola | hé /heː/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | posoh /posoh/ | ᑖᓂᓯ /taːnisi/ | bozho /boʒo/ | vannakkam /vanːakːam/ | Haaahe /haːhe/ |
| Gracias | wanìshi /waniʃi/ | ᐦᐊᕀ ᐦᐊᕀ /haj haj/ | wāēwāēnen /wɛːwɛːnen/ | ᑭᓇᓈᐢᑯᒥᑎᐣ /kinanaːskomitin/ | migwéch /miɡwet͡ʃ/ | nanri /nanɾi/ | néá'eše /néáʔeʃe/ |
| Uno | ngwútii /ŋɡwutiː/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | nekot /nekot/ | ᐯᔭᐠ /peːjak/ | ngot /ŋɡot/ | onnu /onːu/ | no'ka /noʔka/ |
| Bueno | weltóok /weltoːk/ | ᒥᔼᓯᐣ /mijwaːsin/ | menwāewen /menwaːewen/ | ᒥᔫ /mijo/ | mno /mno/ | nalla /nalːa/ | pevohto /pevohto/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.