Denaakkʼe
Koyukon
Na-Dené (Athabaskan, Northern, Central Alaska)
Koyukon (Denaakkʼe, "people's words") is the largest Northern Athabaskan language of central interior Alaska, spoken along the Yukon, Koyukuk, and Tanana rivers. The Koyukon people are traditional fisher-hunters who developed an extraordinarily detailed indigenous knowledge of the boreal ecosystem — documented in Richard K. Nelson's anthropological classic "Make Prayers to the Raven" (1983). Tonal with three registers, complex prefix-based verb morphology with classifier stems. Severely endangered; Alaska Native Language Center programs work toward revitalization.
Dónde se habla
20 palabras esenciales en Koyukon
Agua
too
/toː/
Fuego
konh
/konh/
Sol
so
/so/
Luna
oolts'enh
/ooltsʼenh/
Madre
enaa
/enaː/
Padre
etaa
/etaː/
Comer
ghen
/ɣen/
Beber
don
/don/
Amor
k'oonejee
/kʼooneʒeː/
Corazón
heł
/heɬ/
Árbol
k'eyh
/kʼejh/
Casa
kkun
/kːun/
Perro
łeek
/ɬeːk/
Gato
dotonh
/dotonh/
Mano
ela
/ela/
Ojo
nełtonh
/neɬtonh/
Hola
enaa basee'
/enaː baseːʔ/
Gracias
baasee'
/baːseːʔ/
Uno
łeek'eyh
/ɬeːkʼejh/
Bueno
nezoonh
/nezoːnh/
Fuentes
Palabras comparadas
Comparado con lenguas Na-Dené (Athabaskan, Northern, Central Alaska) relacionadas
| Significado | Koyukon | Chipewyan | carrier | Menominee | apache occidental | Western Neo-Aramaic | Jiamao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Agua | too /toː/ | tu /tu/ | tu /tu/ | nepāew /nəpaːew/ | tu /tu/ | ܡܘܝܐ /mojːa/ | noːm /noːm/ |
| Fuego | konh /konh/ | kʼón /kʼón/ | kwen /kʷen/ | eskotēw /eskoteːw/ | kǫʼ /kṍʔ/ | ܐܫܬܐ /iʃtaː/ | hoːi /hoːi/ |
| Sol | so /so/ | sa /sa/ | sa /sa/ | kēsoq /keːsoʔ/ | shándaʼá /ʃándaːʔá/ | ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ | mau /mau/ |
| Luna | oolts'enh /ooltsʼenh/ | hadelyi /haðeli/ | sa-tlhaeh /sa tɬaeh/ | tepāhkēsoq /tepaːhkeːsoʔ/ | tłʼéʼsanaaʼái /tɬʔeʔsanaːʔai/ | ܣܗܪܐ /sahraː/ | naː /naː/ |
| Madre | enaa /enaː/ | ená /ena/ | oo /oː/ | nekīah /nekiːah/ | shimá /ʃima/ | ܐܡܐ /emaː/ | miə /miə/ |
| Padre | etaa /etaː/ | etá /eta/ | abe /abe/ | nōhnāeh /noːhnaːeh/ | shitaa /ʃitaː/ | ܒܒܐ /babːaː/ | paː /paː/ |
| Comer | ghen /ɣen/ | ɂıłtsu /ʔiɬtsu/ | ʼoonjuh /ʔoːndʒuh/ | mīcew /miːtʃew/ | yiyąʼ /jijãʔ/ | ܐܟܠ /iʔχel/ | kɛːn /kɛːn/ |
| Beber | don /don/ | ɂıdla /ʔidla/ | dunjuh /dundʒuh/ | menew /menew/ | yidlą /jidlãˀ/ | ܫܬܐ /ʃetaː/ | ɲom /ɲom/ |
| Amor | k'oonejee /kʼooneʒeː/ | hı́́la /hila/ | sjut /sdʒut/ | kesāenemāew /kesaːenemaːew/ | ayóigóʼíí /ʔajoiɣoʔiː/ | ܚܘܒܐ /ħubaː/ | kʰaː /kʰaː/ |
| Corazón | heł /heɬ/ | eθey /eθej/ | ʼunjid /ʔundʒid/ | otēh /oteːh/ | bíjéí /bidʒeː/ | ܠܒܐ /lebaː/ | kə /kə/ |
| Árbol | k'eyh /kʼejh/ | tθʼen /tθʼen/ | dechen /detʃen/ | metekoh /metekoh/ | tsin /tsin/ | ܐܝܠܢܐ /elona/ | mai /mai/ |
| Casa | kkun /kːun/ | kǫ́é /kɔ̃e/ | yoh /joh/ | wīkewam /wiːkewam/ | kį /kĩ/ | ܒܝܬܐ /bajθa/ | vɛn /vɛn/ |
| Perro | łeek /ɬeːk/ | łı́ /ɬi/ | łi /ɬi/ | anēm /aneːm/ | łį́į́ʼ /ɬĩːʔ/ | ܟܠܒܐ /kalbaː/ | mɛ /mɛ/ |
| Gato | dotonh /dotonh/ | nábaye /nabaje/ | gus /ɡus/ | — /—/ | mósí /mosi/ | ܩܛܘܢܐ /qatˤuna/ | miau /miau/ |
| Mano | ela /ela/ | ela /ela/ | la /la/ | onehkeh /onehkeh/ | shílaʼ /ʃilaʔ/ | ܐܝܕܐ /iða/ | baː /baː/ |
| Ojo | nełtonh /neɬtonh/ | índa /inda/ | ʼunaq /ʔunaq/ | oskēsek /oskeːsek/ | nadáá /nadaː/ | ܥܝܢܐ /ʕajna/ | ta /ta/ |
| Hola | enaa basee' /enaː baseːʔ/ | edlanetʼè /eðlanetʼe/ | ʼahdoozaee /ʔahdoːzaː/ | posoh /posoh/ | dahgotʼe /dahɡotʔe/ | ܫܠܡܐ /ʃlomaː/ | niː /niː/ |
| Gracias | baasee' /baːseːʔ/ | mahsi cho /mahsi tʃo/ | snachailya /snatʃailja/ | wāēwāēnen /wɛːwɛːnen/ | ahéheʼe /ʔaheːheʔe/ | ܬܘܕܝ /tawdiː/ | χaːi /χaːi/ |
| Uno | łeek'eyh /ɬeːkʼejh/ | ɂıłąɣe /ʔiɬɔ̃ɣe/ | ʼulhah /ʔuɬah/ | nekot /nekot/ | dááłeʼ /daːɬeʔ/ | ܚܕ /xeð/ | tsuː /tsuː/ |
| Bueno | nezoonh /nezoːnh/ | nezų /nezũ/ | nezuʼ /nezuʔ/ | menwāewen /menwaːewen/ | nzhǫǫ /nʒõː/ | ܛܒܐ /tˤaːβa/ | pʰaː /pʰaː/ |
Parte de LangMap — un proyecto de visualización lingüística. Este es un resumen estático y rastreable; los mapas interactivos ofrecen audio de pronunciación, filtros y una vista de globo.