Leerdil
لارديل
التانغكية (مجموعة تانغكيك-باما)
اللاردِيلية لغة من عائلة التانگكية يُتحدث بها في جزيرة مورنينگتون بولاية كوينزلاند الأسترالية، وهي اليوم خامدة فعلياً (لا يتقنها بطلاقة سوى ١-٢ من المتحدثين). تشتهر لغوياً بكونها اللغة الحاضنة لـ«دامِين» — السجل اللغوي الاحتفالي الذكوري السري الذي يتضمن أصوات النقر (clicks)، وهي الأصوات الوحيدة الموثقة في أي لغة من لغات السكان الأصليين الأستراليين. تشكّل أعمال كين هيل الميدانية (١٩٦٠-١٩٨٠) ومعجم اللاردِيلية الذي أعدّه المجتمع (Ngakulmungan Kangka Leman 1996) المرجعين الأساسيين.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في لارديل
ماء
kantha
/kanθa/
نار
jalul
/dʒalul/
شمس
thurara
/θuɾaɾa/
قمر
kirdikir
/kiɖikir/
نجم
kambin
/kambin/
أم
ngama
/ŋama/
أب
—
/—/
أنا
ngada
/ŋada/
أنت
nyingki
/ɲiŋki/
اسم
wangalk
/waŋalk/
عين
mela
/mela/
يد
marra
/maɾa/
قلب
—
/—/
حب
—
/—/
شجرة
tungal
/tuŋal/
بيت
—
/—/
كلب
ngawu
/ŋawu/
قطة
—
/—/
أكل
jitha
/dʒiθa/
شرب
—
/—/
واحد
kunngirr
/kuŋŋir/
اثنان
kiyarrng
/kijaraŋ/
مرحبا
—
/—/
شكرا
—
/—/
جيد
—
/—/
المصادر
- Ngakulmungan Kangka Leman (1996) Lardil Dictionary
- Hale (1973) "Deep-surface canonical disparities in relation to analysis and change: an Australian example" — and later work on Damin
- Klokeid (1976) Topics in Lardil Grammar (MIT PhD thesis)
- Glottolog: Lardil (lard1248)
- Ethnologue: lbz
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Tangkic (Tangkic-Pama) ذات الصلة
| المعنى | لارديل | يانغكال | النيكو | السينو-التبتية البدائية | البيو | الكرا-داي الأولية | الأسترو-آسيوية البدائية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | wai /wai/ | — /—/ | ʔuy /uj/ | *naːm /naːm/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| نار | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | titɛ /titɛ/ | *mey /mey/ | vyaŋ /wjaŋ/ | *vɤj /vɤj/ | *ʔuːs /ʔuːs/ |
| شمس | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | aatʌ /aːtʌ/ | *nəy /nəy/ | ño /ɲo/ | — /—/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ |
| قمر | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | — /—/ | *s-la /s-la/ | hla /hla/ | — /—/ | — /—/ |
| نجم | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | kumba /kumba/ | *s-kar /s-kar/ | kar /karʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| أم | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | — /—/ | *ma /ma/ | na /na/ | — /—/ | *maʔ /maʔ/ |
| أب | — /—/ | kanda /kanda/ | — /—/ | *pa /pa/ | paʔ /paʔ/ | — /—/ | — /—/ |
| أنا | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | na /na/ | *ŋa /ŋa/ | ŋa /ŋa/ | *kuː /kuː/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ |
| أنت | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | ga /ɡa/ | *naŋ /naŋ/ | naŋ /naŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| اسم | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | iwi /iwi/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | miŋ /miŋ/ | *ɟɯː /ɟɯː/ | — /—/ |
| عين | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | ta /ta/ | *s-mik /s-mik/ | mik /mik/ | *taː /taː/ | *mat /mat/ |
| يد | marra /maɾa/ | — /—/ | — /—/ | *lak /lak/ | lak /lak/ | *mɯː /mɯː/ | *tiːʔ /tiːʔ/ |
| قلب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| حب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شجرة | tungal /tuŋal/ | — /—/ | tei /tei/ | *siŋ /siŋ/ | siŋ /siŋ/ | *maːj /maːj/ | — /—/ |
| بيت | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | vaiŋ /waiŋ/ | — /—/ | — /—/ |
| كلب | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | gonʌ /ɡonʌ/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | kwiy /kwij/ | *hmaː /hmaː/ | *cɔː /cɔː/ |
| قطة | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| أكل | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | nei /nei/ | *dzya /dzya/ | cyaʔ /tɕaʔ/ | — /—/ | *ɟaː /ɟaː/ |
| شرب | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| واحد | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | — /—/ | *tik /tik/ | te /te/ | *nɯŋ /nɯŋ/ | *muːj /muːj/ |
| اثنان | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | iri /iri/ | *g-nis /g-nis/ | nit /nit/ | *soːŋ /soːŋ/ | *ɓaːr /ɓaːr/ |
| مرحبا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| شكرا | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| جيد | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.